Người khuyết tật cần cơ hội, không chỉ sự cảm thông

Nếu Đinh Viết Tường bền bỉ theo đuổi đam mê nghệ thuật, thì Nguyễn Khắc Cường đã dành hơn 20 năm gắn bó với các hoạt động cộng đồng. Dù rằng, hai hành trình ấy khác nhau nhưng có thể thấy được, khiếm khuyết không thể giới hạn khát vọng, năng lực và quyền cống hiến của mỗi người.

Tường và Cường là những minh chứng cho nghị lực vượt qua mặc cảm, định kiến và rào cản để khẳng định giá trị bản thân.

Vượt qua mặc cảm, khẳng định giá trị bản thân

Xuất hiện tại Gala “Thanh niên sống đẹp” năm 2026, Đinh Viết Tường (Quảng Trị) gây xúc động khi chia sẻ hành trình vượt qua mặc cảm, theo đuổi đam mê nghệ thuật.

Đinh Viết Tường là nhân vật vượt qua mặc cảm để bước ra ánh sáng sân khấu.

Mắc hội chứng Tics (rối loạn vận động thần kinh), Tường từng bước khẳng định bản thân qua âm nhạc, diễn xuất và sáng tạo nội dung. Năm 2025, anh lọt Top 100 chương trình “Tân binh toàn năng”, sau đó tiếp tục thử sức với vai Nhân trong phim “Trại buôn người”.

Trên mạng xã hội, Tường sở hữu kênh TikTok với hơn 927.000 người theo dõi và 24 triệu lượt thích, lan tỏa thông điệp sống tích cực, đặc biệt tới thanh niên khuyết tật.

Đinh Viết Tường lựa chọn nghệ thuật để khẳng định bản thân.

Nếu Tường lựa chọn nghệ thuật để khẳng định bản thân, Nguyễn Khắc Cường (Nghệ An) lại dành hơn 20 năm gắn bó với công tác Đoàn, Hội và hoạt động cộng đồng.

Dù gặp khó khăn trong vận động, anh vẫn tích cực tham gia phong trào thanh niên, đồng thời xây dựng lớp giáo dục đặc biệt dành cho trẻ rối loạn phát triển, giúp các em có thêm cơ hội học tập, hòa nhập.

Anh Nguyễn Khắc Cường được tuyên dương "Thanh niên sống đẹp" tiêu biểu năm 2026. Ảnh: Kim Long

Hai hành trình khác nhau nhưng cùng khẳng định: Khiếm khuyết không đồng nghĩa với giới hạn năng lực hay khát vọng cống hiến. Điều người khuyết tật cần không chỉ là sự cảm thông, mà còn là cơ hội bình đẳng để phát huy năng lực, khẳng định giá trị và đóng góp cho xã hội.

Xóa bỏ rào cản để người khuyết tật khẳng định năng lực

Từ trải nghiệm của bản thân, anh Trần Việt Hoàng (Chủ tịch Ủy ban Thanh niên thuộc Liên minh Người mù thế giới) cho rằng, xã hội cần thay đổi cách nhìn nhận người khuyết tật, chuyển từ sự thương cảm sang tôn trọng, từ ngưỡng mộ nghị lực sang công nhận năng lực.

“Chúng ta thường nhìn thấy khiếm khuyết trước khi nhìn thấy năng lực của một người. Ví dụ, một người mù trở thành lập trình viên, điều đáng quan tâm không chỉ là họ vượt qua khiếm khuyết như thế nào, mà còn là họ lập trình giỏi đến đâu, tạo ra sản phẩm gì và đóng góp ra sao cho xã hội” - anh Hoàng chia sẻ.

Anh Trần Việt Hoàng chia sẻ.

Theo anh Hoàng, rào cản lớn nhất đôi khi không nằm ở khiếm khuyết mà ở chính môi trường sống, học tập và làm việc. Một người khiếm thị có thể sử dụng máy tính, thậm chí trở thành lập trình viên, nhưng vẫn có nguy cơ bị loại khỏi cơ hội học tập, việc làm nếu các nền tảng công nghệ không hỗ trợ khả năng tiếp cận.

Để tháo gỡ những rào cản này, anh Hoàng cho rằng, gia đình cần khuyến khích người khuyết tật tự lập; Nhà trường bảo đảm giáo dục hòa nhập thực chất; Doanh nghiệp tuyển dụng dựa trên năng lực, thay vì coi đó là hoạt động thiện nguyện. Đồng thời, yếu tố tiếp cận cần được tính đến ngay từ khâu thiết kế sản phẩm, dịch vụ, công nghệ và chính sách.

“Người khuyết tật không cần sự ưu ái, mà cần cơ hội công bằng và môi trường phù hợp để phát huy năng lực, sống độc lập, đóng góp cho xã hội. Họ không nên phải nỗ lực gấp nhiều lần chỉ để vượt qua những rào cản vốn không đáng tồn tại” - anh Trần Việt Hoàng nhấn mạnh.