Phụ huynh hãy gương mẫu thực hiện Thông tư về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh

Gia đình chị Nguyễn Thái Ninh ở Tổ 3, Khu đô thị Đặng Xá, xã Thuận An, TP Hà Nội có 2 con, một cháu học lớp 7, một cháu học lớp 3. Chị cho biết, không ủng hộ việc dừng hoàn toàn thu quỹ lớp, tuy nhiên, thu bao nhiêu và dùng vào việc gì thì phải tính toán, cân nhắc kỹ, đặc biệt không nên chi cho xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất hay mua sắm, thuê, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng trang thiết bị, đồ dùng và các điều kiện phục vụ hoạt động của nhóm, lớp hoặc cơ sở giáo dục. Quỹ lớp hoặc quỹ phụ huynh có thể dùng để tri ân thầy giáo, cô giáo vào dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam (20-11), Ngày Quốc tế Phụ nữ (8-3) hoặc một số hoạt động văn nghệ, thể thao trong dịp này; đồng thời, mức chi cũng ở mức vừa phải, thiết thực, không nên chạy theo hình thức và sự hào nhoáng mà quên đi những giá trị cốt lõi, thuần khiết.

Chị Nguyễn Thái Ninh chia sẻ thêm: “Mỗi gia đình có một hoàn cảnh khác nhau. Với nhiều gia đình, 500.000 đồng đóng quỹ lớp mỗi kỳ không là gì, nhưng với nhiều người khác, đó lại là vấn đề lớn. Tôi biết trong lớp các con tôi đang học có những phụ huynh khó khăn, nhà có 3 con cùng học nên việc đóng quỹ 500.000 đồng là cả một vấn đề. Tuy không đồng tình với mức thu, khoản chi, hoạt động nhưng vì con nên họ đành phải chấp nhận “tự nguyện”. Tôi đồng tình với quy định của Thông tư số 81 và mong phụ huynh, các nhà trường thực hiện nghiêm túc”.

Đồng tình với ý kiến của chị Nguyễn Thái Ninh, tuy nhiên, chị Nguyễn Bích Việt ở phường Nghĩa Đô, TP Hà Nội lo ngại rằng, một số ban phụ huynh có thể lại tìm cách biến tướng quỹ lớp, quỹ hội phụ huynh thành những tên gọi như: “Ủng hộ kinh phí tổ chức hoạt động cho các con”, “quỹ mạnh thường quân”, “quỹ khen thưởng”, “ủng hộ quỹ sinh hoạt” hay “tự nguyện ủng hộ”.

Chị Nguyễn Bích Việt băn khoăn: “Liệu quy định mới có chấm dứt tình trạng thu quỹ lớp hay chỉ khiến các khoản đóng góp đổi tên? Theo tôi, để ngăn chặn biến tướng quỹ lớp, quỹ hội phụ huynh thì cũng nên giảm các phong trào, hoạt động phong trào, mang tính hình thức, chạy theo thành tích trong giáo dục. Vì còn các hoạt động này thì không những phụ huynh còn phải chạy theo đóng góp mà giáo viên cũng vất vả”.

 Ban đại diện cha mẹ học sinh Trường Tiểu học Ái Mộ, phường Bồ Đề, TP Hà Nội trong buổi họp phụ huynh đầu năm học 2026-2027. Ảnh: NGUYỄN CƯỜNG

Thông tư số 81 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15-11-2026 và thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT ngày 22-11-2011. Theo Điều 17 Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh ban hành kèm Thông tư số 81, ban đại diện cha mẹ học sinh không thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ.

Trường hợp cần hỗ trợ để thực hiện hoạt động cụ thể thuộc nhiệm vụ, quyền của ban đại diện cha mẹ học sinh và đã được xác định trong kế hoạch hoạt động theo quy định của điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh và thông tin công khai với cha mẹ học sinh về mục đích, nội dung hoạt động, nhu cầu hỗ trợ và phương thức thực hiện bằng một trong các hình thức: Cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết cho hoạt động; thanh toán trực tiếp cho tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Cũng theo quy định tại Điều 17 nêu trên, ban đại diện cha mẹ học sinh không ấn định hoặc phân bổ mức hỗ trợ; không xác định mức hỗ trợ bình quân, mức hỗ trợ tối thiểu, thời hạn hỗ trợ; không lập danh sách cha mẹ học sinh phải hỗ trợ hoặc yêu cầu cha mẹ học sinh cụ thể thực hiện hỗ trợ. Trường hợp mức hỗ trợ thực tế không đáp ứng nhu cầu, ban đại diện cha mẹ học sinh điều chỉnh nội dung, quy mô hoặc phương thức thực hiện hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế.

Đồng thời, việc hỗ trợ hoặc không hỗ trợ không được làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ mầm non, học sinh và cha mẹ học sinh; không được sử dụng làm căn cứ để phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi đối với trẻ mầm non, học sinh và cha mẹ học sinh.

Đặc biệt, ban đại diện cha mẹ học sinh không đề nghị hoặc sử dụng hỗ trợ cho việc xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất; mua sắm, thuê, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng trang thiết bị, đồ dùng và các điều kiện phục vụ hoạt động của nhóm, lớp hoặc cơ sở giáo dục hoặc hoạt động quản trị, quản lý, điều hành, chuyên môn; việc tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục và nhiệm vụ khác thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục.

Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng không đề nghị hoặc sử dụng hỗ trợ cho việc chi trả thù lao, tiền công, tiền thưởng, quà tặng hoặc khoản hỗ trợ khác cho cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân sự hỗ trợ giáo dục; dịch vụ phục vụ hoạt động thường xuyên của cơ sở giáo dục, bao gồm bảo vệ, vệ sinh, trông giữ phương tiện và các dịch vụ khác thuộc trách nhiệm tổ chức, bảo đảm của cơ sở giáo dục; nội dung không trực tiếp phục vụ hoạt động cụ thể thuộc nhiệm vụ, quyền của ban đại diện cha mẹ học sinh hoặc nội dung bị cấm theo quy định của pháp luật và điều lệ.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, để tránh thu quỹ biến tướng, rất cần mỗi phụ huynh tự giác chấp hành quy định tại Thông tư số 81. Theo luật sư, ai cũng muốn con mình trưởng thành, ngoan ngoãn, vậy thì điều đầu tiên cần làm là gương mẫu với con. Phụ huynh không nên tìm cách “lách” quy định bằng việc đổi tên “thu quỹ” thành “ủng hộ” hay dưới bất cứ tên gọi nào khác. Bởi, pháp luật không chỉ nhìn vào tên gọi của khoản tiền mà còn phải xem xét bản chất giao dịch, cách thức vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng tiền. Khi đã phải đứng ra trước pháp luật thì mọi việc sẽ trở nên rất rắc rối, khó kiểm soát. Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường cũng lưu ý không nên biến ban đại diện cha mẹ học sinh thành tổ chức chỉ “được quyền nói nhưng không được làm gì”. Ban đại diện vẫn cần có không gian để thực hiện vai trò đại diện, phản ánh ý kiến, kết nối và phối hợp với nhà trường. Siết chặt quản lý tiền không đồng nghĩa với hạn chế quyền tham gia của phụ huynh vào đời sống giáo dục của con em mình.

Tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh: “Thông điệp quan trọng nhất của quy định mới là chuyển từ tư duy “phụ huynh đóng bao nhiêu tiền” sang “phụ huynh tham gia giáo dục con em mình như thế nào”. Một ban đại diện hoạt động hiệu quả không nhất thiết phải có quỹ lớn. Giá trị của tổ chức này nằm ở khả năng tập hợp ý kiến phụ huynh, phối hợp với nhà trường, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của học sinh, đồng thời tạo sự đồng thuận giữa gia đình và nhà trường”.