Chương trình thời trang thổ cẩm trên âm hưởng những ca khúc về Tây Nguyên bên hồ Xuân Hương thơ mộng của phố núi Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, đã thu hút đông đảo người xem.
Suốt hơn 40 năm qua, bà Quàng Thị Bóng ở bản Tủm, xã Chiềng Khoi, huyện Yên Châu (Sơn La) vẫn miệt mài bên khung cửi với từng vuông vải.
Thời gian qua, cùng với sự quan tâm, đầu tư của UBND huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, nhiều hộ dân trên địa bàn đã không ngừng nỗ lực vượt khó, miệt mài giữ gìn và phát huy nghề truyền thống. Qua đó, nét đẹp văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) vẫn đang 'sống' giữa cộng đồng các thôn, làng nơi biên giới.
Từ khi biết cầm cây kim, sợi chỉ, các bà mẹ ở bản Na, xã Hữu Lập đã được bà hoặc mẹ truyền nghề thêu thùa, dệt vải. Đó cũng là cách thế hệ trước 'truyền lửa' đam mê nghề truyền thống cho con cháu.
Trước những biến động trong nhiều giai đoạn lịch sử, do dân số ít, sống xen kẽ với người Khơ Mú và Thái, trong quá trình sống và giao thoa với các nền văn hóa khác làm tộc người Ơ đu đứng trước nguy cơ mai một, trong đó có trang phục. Trước thực tế đó, với tình yêu và lòng tự hào về nét đẹp văn hóa truyền thống, bà Lô Thị Dung vẫn ngày đêm cần mẫn bên khung cửi với mong muốn giữ nghề, giữ nét đẹp truyền thống của dân tộc mình.
Tại tuyên Quang người Pà Thẻn sinh sống ở huyện Lâm Bình và Chiêm Hóa, đã từ rất lâu dân tộc Pà Thẻn ở hình thành và lưu giữ được một nền văn hóa đa dạng và phong phú, trong đó đáng nói đến là nghề dệt thổ cẩm. Đây là một nét văn hóa phản ánh đậm nét đời sống tinh thần và cũng là niềm tự hào của đồng bào dân tộc Pà Thẻn nơi đây.
Đã lâu lắm rồi, hôm nay, chúng tôi mới có dịp trở lại thăm Đắc Pring - một xã vùng biên cương xa xôi, tiếp giáp với nước bạn Lào (thuộc huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam) với cảm nhận về khung cảnh vùng biên thật yên bình. Trên rẻo cao mù sương, trong cái lạnh ấy, đã níu giữ tôi ngồi cùng chị Zơ Râm Thị Thon - một phụ nữ dân tộc Ve để được xem chị dệt thổ cẩm dưới những tán vườn cây nhà mình.
Phát huy, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc địa phương đang được nhiều HTX ở vùng dân tộc thiểu số chú trọng. Điều này không chỉ giúp các HTX khẳng định được giá trị trên thị trường mà còn giữ gìn và thúc đẩy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Đến nay, tổ dệt thổ cẩm bản Na có 30 chị em tham gia. Các chị em được hỗ trợ làm khung cửi, tập huấn kỹ năng dệt theo các mẫu mã mới. Những người có tay nghề giỏi kèm cặp, hướng dẫn những 'người trẻ mới vào nghề' vững vàng hơn trong từng mẫu mã dệt hàng ngày.
Nhiều sản phẩm thổ cẩm tinh xảo với sắc màu hấp dẫn, hoa văn đa dạng được chị em phụ nữ bản Na, xã Hữu Lập, huyện Kỳ Sơn dệt nên bằng đam mê làm 'sống lại' nghề truyền thống của đồng bào Thái ở vùng biên Nghệ An.
Thời gian qua, thị xã Sa Pa luôn chú trọng đến việc phục dựng, bảo tồn, phát huy nghề thủ công truyền thống, nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần đạt tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới.
Từ bỏ công việc ổn định ở nước ngoài với mức lương nhiều bạn trẻ mơ ước, anh K'Jona trở về Lâm Đồng với khát vọng kết hợp thổ cẩm với các chất liệu vải khác nhau để tạo nên những trang phục ấn tượng, mở hướng đi mới cho nghề dệt của dân tộc mình.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống dệt thổ cẩm nên chị Hồ Thị Khay, người dân tộc Vân Kiều ở khóm Ka Túp, thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa có cơ hội tiếp xúc với nghề này từ lúc còn nhỏ. Với niềm đam mê đặc biệt, chị đã kiên trì học và thực hành một cách thành thạo, tạo nên những sản phẩm thổ cẩm đặc sắc. Hiện nay, mặc dù nghề dệt thổ cẩm có nguy cơ bị mai một, số người còn biết dệt đếm trên đầu ngón tay thì chị Khay vẫn giữ được nghề này.
Những sản phẩm thổ cẩm tái chế được chị Sùng Thị Lan (xã Tả Van, thị xã Sa Pa, Lào Cai) thiết kế từ phần họa tiết hoa văn trên thổ cẩm cũ, tạo nên những sản phẩm độc đáo phục vụ du lịch.
Người Dao Tiền vừa giữ thói quen tự nhuộm, dệt cho mình những bộ trang phục truyền thống, vừa gìn giữ nghề dệt thổ cẩm gắn liền với phát triển du lịch, nhằm tạo thêm thu nhập.
Với một vùng đất có đông đông bào các dân tộc thiểu số như tỉnh Lào Cai, thì việc phát huy những giá trị văn hóa bản địa, không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn di sản, mà còn có thêm sứ mệnh mới, góp phần tô thêm cuộc sống tươi đẹp hôm nay. Đó là khai thác thế mạnh văn hóa truyền thống, sáng tạo và thích ứng, để ứng dụng vào cuộc sống hiện đại. Trong đó, có những sản phẩm truyền thống từ nghề đan lát, nghề dệt vải lanh, may thêu thổ cẩm của đồng bào các dân tộc thiểu số ở Lào Cai.
Bên cạnh không gian văn hóa cồng chiêng và các lễ hội truyền thống, đời sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên bao đời nay gắn liền với sắc màu thổ cẩm.
Nghề dệt thổ cẩm của người Thái ở huyện Quỳ Châu (Nghệ An) đã có từ rất lâu đời, mỗi sản phẩm đều chứa đựng những hoa văn tinh xảo ẩn dấu những nét đẹp văn hóa cổ xưa mà ít nơi có được. Dệt thổ cẩm đã trở nên một phần không thể thiếu trong đời sống vật chất và tinh thần người dân nơi đây.
Với niềm đam mê thổ cẩm truyền thống, Giàng Thị Chá đã chọn cho mình con đường riêng để khởi nghiệp, đó là phát triển mẫu hoa văn trên nền thổ cẩm truyền thống của dân tộc mình. Tuy nhiên, để đến được thành công hôm nay, cô gái này cũng trải qua không ít chông gai.
Trong cộng đồng dân tộc Thái nói chung, ở huyện Anh Sơn (Nghệ An) nói riêng, trang phục thổ cẩm là một nét văn hóa đặc trưng và có từ lâu đời. Qua những đôi tay khéo léo, cần cù của những người phụ nữ Thái đã tạo ra những sản phẩm tinh hoa mang hồn cốt văn hóa dân tộc.
Tại xã Tà Lài (huyện Tân Phú, Đồng Nai), số lượng phụ nữ dân tộc Mạ biết và gắn bó với nghề dệt thổ cẩm chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Cuộc sống hiện đại khiến cho nhu cầu tiêu thụ sản phẩm ngày càng ít đi, làm cho nghề truyền thống này đang dần mai một.
Trồng bông, xe sợi và dệt vải vốn là nghề gắn bó mật thiết trong đời sống của người La Chí ở Nậm Khánh, Bắc Hà, Lào Cai từ xa xưa. Thế nhưng hiện nay, nghề này đang đứng trước nguy cơ mai một khiến nhiều phụ nữ người La Chí phải gồng mình níu kéo để giữ nét đặc trưng văn hóa của dân tộc họ.
Xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút (Đắk Nông) có 4 buôn đồng bào dân tộc Ê Đê, gồm: Buôr, Nui, Ea Pô và Trum, với tổng số 747 hộ, hơn 4.170 nhân khẩu, chiếm 28% dân số toàn xã. Những năm gần đây, thực hiện các chính sách hỗ trợ phát huy văn hóa truyền thống, các buôn đồng bào Ê Đê ở Tâm Thắng đã khôi phục mạnh mẽ nghề dệt thổ cẩm.
Trong hành trình gìn giữ văn hóa truyền thống ở Ngọc Lặc, những người tâm huyết với văn hóa truyền thống đóng một vai trò quan trọng. Họ là những người 'giữ lửa', 'truyền lửa' cho 'ngọn đuốc' văn hóa luôn cháy mãi.
Nằm yên bình bên dòng sông Hậu, làng Chăm Châu Phong (TX. Tân Châu, tỉnh An Giang) không chỉ là nơi còn lưu giữ đậm nét đặc trưng văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số Chăm vùng đầu nguồn sông Cửu Long, mà còn được nhiều người biết đến với nghề dệt thổ cẩm truyền thống.
Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Bộ VHTT&DL) vừa công bố chương trình hoạt động từ ngày 1 đến 31/7 với chủ đề 'Sắc màu thổ cẩm'.
Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc sẽ được giới thiệu cùng với nhiều hoạt động mang tính trải nghiệm tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam trong tháng 'Sắc màu thổ cẩm' (từ ngày 1 – 31/7).
Tháng 7 tới, khách tham quan khi tới Làng Văn hóa, du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ có cơ hội khám phá nghệ thuật dệt thổ cẩm của các dân tộc tại Làng, và một số nghi lễ, lễ hội được tái hiện trong chương trình hoạt động mang tên 'Sắc màu thổ cẩm'.
Với người Ba Na ở tỉnh Kon Tum, thổ cẩm là nét đẹp văn hóa, là niềm tự hào của mỗi người dân khi khoác trên mình bộ trang phục hoa văn đặc sắc mang đậm dấu ấn riêng.
Thổ cẩm của người Tày ở Luống Nọi, Cao Bằng, nổi tiếng với các họa tiết hoa văn độc đáo, màu sắc rực rỡ, đẹp và bền, đặc biệt là kỹ thuật tạo hoa văn được tạo từ mặt trái của sản phẩm.
Câu nói 'Đàn ông đan gùi/đàn bà dệt vải' đã khẳng định 2 nghề thủ công này có từ lâu trong đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) ở Gia Lai. Đây là 2 nghề phụ của 2 giới trong sự phân công lao động. Việc thạo 2 nghề này là tiêu chí để đánh giá sự chăm chỉ khéo léo của người đàn ông và phụ nữ trong cộng đồng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công bố danh mục 12 Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia, trong đó có nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người Tày xã Ngọc Đào (huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng).
Ngày xưa vùng đất Lâm Bình hầu hết là đồng bào dân tộc thiểu số sống khá biệt lập, giao thông đi lại khó khăn, cuộc sống của người dân dựa vào thiên nhiên theo phương thức tự cung tự cấp là chủ yếu. Mỗi dân tộc, mỗi gia đình phải tự đảm bảo trang phục cho các thành viên của mình. Một nhạc sỹ tài hoa khi lên vùng đất này đã rung động sáng tác 'Cánh đồng bông trắng đất Lăng Can, em ngồi bên khung thổ cẩm dệt ước mơ hồng lên tấm chăn'.
Từ thành phố Châu Đốc (tỉnh An Giang) qua phà Châu Giang là đến làng Chăm ở xã Châu Phong (thị xã Tân Châu), nơi đây có cộng đồng dân tộc thiểu số Chăm rất tự hào với nghề dệt, thêu thổ cẩm truyền thống.
Với đôi tay khéo léo và sự sáng tạo, hội viên phụ nữ ở thôn Nà Chang, xã Khuôn Hà (Lâm Bình) vẫn đang hàng ngày dệt nên những sản phẩm thổ cẩm nhiều màu sắc, được đông đảo du khách đón nhận. Qua đó, không chỉ tạo thêm nguồn thu nhập cho chị em, mà còn góp phần lưu giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc.
Sau khi ra trường, cô gái Sầm Thị Tình (xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu) không theo nghề mà trở về quê hương nối nghiệp dệt thổ cẩm. Với ý chí, nỗ lực cùng khả năng kết nối, các mặt hàng thổ cẩm truyền thống đã và đang ngày càng được bạn bè trong nước và quốc tế biết đến.
Những năm qua nghề dệt thổ cẩm đã gắn liền với cuộc sống của đồng bào dân tộc Thái ở xã Lũng Niêm (Bá Thước). Không chỉ đơn thuần dệt nên những mảnh vải đẹp, trang phục truyền thống sử dụng trong cuộc sống và sinh hoạt, mà việc gìn giữ, phát triển nghề dệt thổ cẩm còn góp phần bảo tồn, phát huy nét đẹp văn hóa của người Thái. Thời gian qua, chính quyền và người dân xã Lũng Niêm đã có nhiều nỗ lực phát triển nghề dệt, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) phê duyệt Nghề dệt thổ cẩm của người M'Nông tại Bình Phước là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Nghề dệt thổ cẩm của người M'nông ở Bình Phước được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Ngày 18/5 tại Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo, xã Bình Minh, huyện Bù Đăng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Phước tổ chức lễ công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người M'nông.
Ngày 18/5, chào mừng kỷ niệm 133 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2023) và kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo tàng, tỉnh Bình Phước tổ chức Lễ công bố quyết định công nhận, đưa nghề thủ công truyền thống Dệt thổ cẩm của người M'nông vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
VHO – Sáng 18.5 tại Khu bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo (huyện Bù Đăng), Sở VHTTDL tỉnh Bình Phước tổ chức lễ công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người M'nông xã Bù Gia Mập (huyện Bù Gia Mập) và các xã Đồng Nai, Thọ Sơn, Phú Sơn, Đắk Nhau (huyện Bù Đăng) theo Quyết định số 1838 ngày 4.8.2022 của Bộ trưởng Bộ VHTTDL.
Tổ liên kết dệt thổ cẩm thôn Tà Lang Giàn Bí, xã Hòa Bắc, thành phố Đà Nẵng đã và đang nỗ lực gìn giữ nét văn hóa truyền thống đặc sắc. Đồng thời phát triển nghề dệt thổ cẩm Cơ Tu trở thành một thương hiệu riêng.
Nghề dệt thổ cẩm của người Ba Na ở Kon Tum đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Những năm gần đây, các sản phẩm dệt bằng tay được các bà, các mẹ và các chị ở thôn Lặn Ngoài, xã Lũng Niêm (Bá Thước) bảo tồn, gìn giữ, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa đặc trưng của đồng bào Thái nơi miền Tây xứ Thanh.
Hội LHPN huyện Tây Giang (Quảng Nam) phối hợp với Hội LHPN xã Axan vừa ra mắt mô hình CLB Dệt thổ cẩm tại thôn Ki'nonh, xã Axan.
Ngày 27/4, Hội Liên hiệp phụ nữ xã Ia Rmok, huyện Krông Pa (Gia Lai) ra mắt Câu lạc bộ (CLB) dệt thổ cẩm, đan lát truyền thống tại buôn Nông Siu.
Những năm gần đây, thổ cẩm Lào Điện Biên được biết đến nhiều hơn và bước đầu có chỗ đứng trên thị trường thông qua việc tự 'làm mới' mình.
Có thời điểm, nghề dệt thổ cẩm ở Piêng Lau, xã Na Loi, H.Kỳ Sơn (Nghệ An) bị lắng xuống nhưng sau đó đã nhanh chóng phục hồi và khẳng định thương hiệu. Mới đây, bản Piêng Lau vinh dự đón nhận Bằng công nhận Làng nghề dệt thổ cẩm. Đây là niềm vui, niềm tự hào của bà con đồng bào người Thái trong bảo tồn, phát triển nghề truyền thống, đồng thời góp phần tạo công ăn việc làm cho người dân.