Người Mông xã Cao Sơn dựng cây nêu chuẩn bị lễ hội Gầu Tào

Sau khi thống nhất được ngày, chủ lễ và những người giúp việc tiến hành chặt cây tre mai để dựng thành cây nêu. Cây tre mai được chọn phải là cây có gióng đều, không sâu bệnh, không cụt ngọn, không ra hoa. Trong ảnh: Chủ tế và những người làm lễ đi tìm chặt cây tre mai về làm cây nêu.

Trước khi chặt cây, chủ lễ thắp hương, đặt một sấp tiền mã ở gốc cây rồi xòe ô che đầu đi vòng quanh cây ngược chiều kim đồng hồ, những người khác đi theo chủ lễ thành một vòng tròn.

Những người tham gia làm lễ sẽ đi vòng tròn quanh bụi tre mai. Chủ lễ vừa đi vừa hát bài hát chặt cây để làm nêu. Hát hết bài, cũng là lúc bắt đầu chặt cây. Khi cây ngả xuống sẽ có người đỡ cây lên vai mà không cho đổ hẳn xuống mặt đất.

Sau khi làm lễ xong sẽ tiến hành chặt cây tre mai.

Cây tre được tỉa cành gọn gàng, khoảng ngọn của cây vẫn giữ nguyên cành lá mà không tỉa. Sau khi tỉa gọn gàng, thanh niên trong bản sẽ vác cây từ nơi chặt ra thẳng bãi hội, nơi tổ chức lễ hội.

Khi vác phải cho gốc đi trước, ngọn đi sau. Đoàn sẽ đi một mạch đến bãi hội, không nghỉ dọc đường.

Đến bãi hội, chủ lễ buộc lên ngọn cây nêu một dải vải màu đen, màu đỏ. Tiếp đó, đoàn người sẽ tiến hành dựng cây nêu. Những người tham gia làm lễ sẽ đi vòng tròn quanh cây nêu, vừa đi vừa hát lễ. Mảnh vải lanh treo ở cây nêu trong lễ hội trở thành biểu tượng với nhiều ý nghĩa. Đồng thời cũng để nhận biết nơi tổ chức lễ hội.

Trong lễ hội Gầu Tào của đồng bào Mông, cây nêu được coi là linh hồn của lễ hội, cây nêu dựng lên ở đâu báo hiệu lễ hội sắp diễn ra ở đó. Mọi người nhìn thấy cây nêu được dựng sẽ háo hức, chuẩn bị tập luyện các tiết mục biểu diễn trong lễ hội, sắm sửa trang phục mới để chuẩn bị đi chơi lễ hội.

Mạnh Cường