TP.HCM định vị hình ảnh đô thị qua các lễ hội mùa Xuân

Chợ Hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền” được tổ chức dọc kênh Tàu Hủ – Bến Nghé, trên tuyến đường Bình Đông

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, TP.HCM bước vào giai đoạn sôi động với nhiều hoạt động lễ hội văn hóa, du lịch được tổ chức trên khắp địa bàn.

Các lễ hội Tết không chỉ phục vụ nhu cầu vui Xuân, giải trí của người dân mà còn trở thành những sự kiện mang tính định vị hình ảnh đô thị, góp phần quảng bá TP.HCM như một trung tâm văn hóa, kinh tế, du lịch lớn của cả nước.

Trong số đó, có thể kể đến các sự kiện tiêu biểu như Chợ Hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền”, Lễ hội Đường sách Tết, Đường hoa Nguyễn Huệ…

Mỗi sự kiện mang một sắc thái riêng, nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung là bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời thể hiện diện mạo của một thành phố hiện đại, năng động và hội nhập.

Chợ Hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền” – không gian văn hóa sông nước Nam Bộ

Chợ Hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền” là hoạt động văn hóa truyền thống gắn liền với đời sống sinh hoạt và giao thương của cư dân vùng sông nước Nam Bộ mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Không gian chợ hoa tái hiện hình ảnh chợ Tết xưa, nơi bến nước, dòng kênh trở thành điểm gặp gỡ, mua bán, giao lưu văn hóa của người dân.

Chợ Hoa Xuân được tổ chức dọc kênh Tàu Hủ – Bến Nghé, trên tuyến đường Bình Đông, phường Phú Định, TP.HCM, từ ngày 2 - 15.2 (nhằm 15 - 28 tháng Chạp năm Ất Tỵ). Lễ khai mạc được tổ chức vào 19h ngày 12.2 tại khu vực sân khấu chính đường Nguyễn Văn Của – Bình Đông.

Chợ Hoa Xuân không chỉ đáp ứng nhu cầu mua sắm hoa kiểng, cây cảnh của người dân trong dịp Tết mà còn là điểm tham quan, du Xuân của du khách.

Theo Ban tổ chức, với gần 400 lô kinh doanh các loại hoa mai, cúc, vạn thọ, tắc, bonsai, hoa kiểng, trái cây, rau củ, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền, không gian chợ được bố trí hài hòa, kết hợp cùng các cụm tiểu cảnh “Trên bến dưới thuyền”, tạo điều kiện để người dân vừa mua sắm vừa tham quan, chụp ảnh lưu niệm.

Điểm nhấn của Chợ Hoa Xuân năm nay là cụm tiểu cảnh “Phú Định Nghênh Xuân”, được thiết kế trên tuyến đường Nguyễn Văn Của.

Cụm tiểu cảnh thể hiện đặc trưng sông nước của phường Phú Định, đồng thời phản ánh mối quan hệ gắn kết giữa TP.HCM và tỉnh Vĩnh Long. Hình ảnh linh vật Bính Ngọ, ghe tàu chở đầy hoa và hàng hóa mang ý nghĩa về sự khởi đầu thuận lợi, phát triển ổn định và hướng đến tương lai.

Bên cạnh đó, không gian Gốm Hoa được bố trí kết hợp giữa hoa kiểng và các sản phẩm gốm thủ công truyền thống của tỉnh Vĩnh Long.

Việc trưng bày các sản phẩm gốm trong không gian chợ hoa góp phần giới thiệu nghề thủ công truyền thống, đồng thời giúp người dân và du khách hiểu thêm về giá trị văn hóa, lịch sử của các làng nghề Nam Bộ.

Không gian Ngôi nhà chung “Trên bến dưới thuyền” là nơi giới thiệu các sản phẩm OCOP và đặc sản tiêu biểu của nhiều vùng miền như tàu hủ ky Mỹ Hòa, bánh tráng Cù Lao Mây, bánh phồng Sơn Đốc, mứt dừa… Ngoài ra, chợ hoa còn có các không gian Tết truyền thống, Phố Ông Đồ, khu trải nghiệm gói và nấu bánh tét Trà Cuôn, chương trình Đờn ca tài tử trên ghe bầu...

Cùng với đó là các hội thi như ảnh nghệ thuật Chợ Hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền”, thư pháp chữ Việt “Nét bút mừng Xuân”, chim hót “Thanh âm mùa Xuân – Chào Mào khoe sắc” và trang trí “Nhà Hoa”, góp phần tạo không khí vui tươi, khuyến khích sáng tạo và tôn vinh các giá trị văn hóa, nghệ thuật trong dịp Tết.

Đường sách Tết – lan tỏa văn hóa đọc đầu năm

Lễ hội Đường sách Tết Bính Ngọ 2026 diễn ra trong 8 ngày (từ 15 - 22.2) với chủ đề “Xuân hội tụ – Vững bước vươn mình”, được tổ chức đồng thời tại ba địa điểm: đường Lê Lợi (trung tâm TP.HCM), Công viên Thành phố mới (Bình Dương) và Nhà Truyền thống Cách mạng (Vũng Tàu).

Lễ khai mạc dự kiến diễn ra lúc 17h ngày 15.2 (28 tháng Chạp).

Tại đường Lê Lợi, Ban tổ chức sẽ bố trí nhiều không gian trưng bày xuất bản phẩm, tư liệu, hình ảnh về Không gian văn hóa Hồ Chí Minh; kỷ niệm 50 năm TP.HCM mang tên Bác; giới thiệu các thành tựu kinh tế, văn hóa, chính trị của thành phố.

Bên cạnh đó là các chuyên đề thời sự, triển lãm sách đoạt Giải thưởng Sách quốc gia 2025, báo Xuân và không gian văn hóa các lãnh sự quán.

Phối cảnh một góc không gian tại Lễ hội Đường Sách Tết 2026

Một điểm mới của Đường sách Tết năm nay là việc tăng cường ứng dụng công nghệ, với các khu trải nghiệm sách điện tử, sách nói, trí tuệ nhân tạo, thư viện sách nói cho người khiếm thị, cùng mô hình ATM sách nghĩa tình.

Các hoạt động giao lưu tác giả, tọa đàm, workshop, cà phê sách – trà sách được tổ chức xuyên suốt, tạo điều kiện để người dân tiếp cận văn hóa đọc trong không khí đầu năm.

So với các năm trước, lễ hội 2026 được mở rộng không gian ra nhiều địa điểm, tăng tính lan tỏa và kết nối cộng đồng, đồng thời kết hợp rõ nét hơn giữa giá trị truyền thống của sách Tết với xu hướng đọc hiện đại, nhằm đưa văn hóa đọc đến gần hơn với mọi nhóm công chúng trong dịp đầu năm mới.

Đường hoa Nguyễn Huệ – sản phẩm văn hóa du lịch đặc trưng

Đường hoa Nguyễn Huệ tiếp tục là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động Tết của TP.HCM. Theo ông Trương Đức Hùng – Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group), Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 mang chủ đề “Xuân hội tụ – Vững bước vươn mình”, với diện mạo mới và không gian tổ chức được mở rộng.

Lần đầu tiên, Đường hoa được triển khai đồng bộ tại ba địa điểm gồm phố đi bộ Nguyễn Huệ (phường Sài Gòn), phường Thủ Dầu Một và phường Vũng Tàu, thể hiện tinh thần liên kết vùng và định hướng phát triển trong giai đoạn mới.

Phối cảnh đại cảnh Ngựa chín hồng mao lấy cảm hứng từ truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh tại Đường hoa Nguyễn Huệ 2026

Tại trung tâm phố đi bộ Nguyễn Huệ, Đường hoa được thiết kế theo ba chương: “Xuân hội nhập”, “Cội nguồn gấm hoa” và “Tương lai vững bước”. Không gian được dẫn dắt bởi hình ảnh linh vật Bính Ngọ, kết hợp yếu tố văn hóa truyền thống và hiện đại.

Hơn 100.000 giỏ hoa các loại được bố trí dọc tuyến đường, tạo điểm tham quan phục vụ người dân và du khách. Nổi bật là linh vật “Nhất mã thong dong” cao gần 7m. Bên cạnh đó là đại cảnh “Ngựa chín hồng mao” lấy cảm hứng từ truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, hay cụm đại cảnh “Lý ngựa ô” gợi lại nét văn hóa Nam Bộ quen thuộc.

Không gian “Rực rỡ miền ký ức” thu hút sự chú ý với chiếc đèn kéo quân khổng lồ cao hơn 6m, đường kính 6,4m. Trục xoay liên tục của đèn tái hiện những lát cắt sinh hoạt dân gian ngày Tết, gợi lại ký ức truyền thống trong không gian hiện đại, tạo điểm dừng chân giàu cảm xúc cho người xem.

Năm nay, Ban tổ chức lần đầu ứng dụng công nghệ Mapping ánh sáng và thực tế ảo (AR), tạo thêm trải nghiệm mới cho người xem. Đường hoa cũng kết nối với Đường sách, không gian văn hóa – ẩm thực và các hoạt động biểu diễn nghệ thuật trong suốt thời gian phục vụ.

Theo kế hoạch, Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 mở cửa từ 19h ngày 15.2 đến 21h ngày 22.2.2026 (từ 28 tháng Chạp đến mùng 6 Tết). Một số linh vật và đại cảnh sẽ tiếp tục được trưng bày đến ngày 22.3.2026 nhằm phục vụ nhu cầu tham quan của người dân và du khách.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VHTT TP.HCM, các lễ hội Tết không chỉ là hoạt động thường niên phục vụ đời sống tinh thần của người dân mà còn là một trong những công cụ quan trọng để xây dựng, quảng bá hình ảnh đô thị.

Các không gian lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu tham quan, vui chơi của người dân mà còn tạo điều kiện để quảng bá văn hóa, kích cầu du lịch, thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, thông qua các sự kiện như Chợ Hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền”, Lễ hội Đường sách Tết, Đường hoa Nguyễn Huệ cùng nhiều lễ hội, hoạt động khác, TP.HCM từng bước định hình bản sắc văn hóa đô thị trên nền tảng kế thừa giá trị truyền thống, đồng thời tiếp thu những yếu tố mới phù hợp với quá trình phát triển và hội nhập.

Đại diện Sở VHTT cũng cho hay, công tác tổ chức lễ hội trong những năm gần đây được chú trọng theo hướng ngày càng chuyên nghiệp, an toàn, văn minh, có sự tham gia tích cực của cộng đồng và doanh nghiệp. Các không gian lễ hội không chỉ đáp ứng nhu cầu tham quan, vui chơi của người dân mà còn tạo điều kiện để quảng bá văn hóa, kích cầu du lịch, thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan.

Thời gian tới, Sở VHTT sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương nâng cao chất lượng nội dung, tăng tính kết nối và lan tỏa của các lễ hội, góp phần xây dựng TP.HCM trở thành đô thị văn hóa, hiện đại và giàu bản sắc.

THÙY TRANG; ảnh tư liệu