Người phụ nữ 65 tuổi nguy cơ mất chân vì sai lầm nhiều người mắc phải khi chữa vết thương

Đắp lá chữa vết thương, người phụ nữ 65 tuổi bị hoại tử chân

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận người bệnh nữ, 65 tuổi, trú tại Hải Phòng, trong tình trạng chân phải sưng nề, đau rát dữ dội, xuất hiện nhiều bọng nước và tổn thương phần mềm lan rộng.

Theo lời kể, khoảng 6h sáng, khi xỏ dép để đi chợ, bà bất ngờ cảm thấy đau nhói ở chân, giống như bị con gì đó đốt. Chỉ khoảng một giờ sau, chân bắt đầu sưng, kèm theo sốt.

Gia đình đưa bà đến một bác sĩ tư quen biết gần nhà để điều trị. Sau khi được tiêm thuốc, tình trạng sốt có cải thiện. Tuy nhiên, ngoài việc tiêm thuốc, bà còn được giã lá ớt đắp lên vết thương cho người bệnh.

Bà cho biết, cách làm này được người khác giới thiệu là đã áp dụng và chữa khỏi cho nhiều người. Tuy nhiên, sau khoảng một giờ đắp lá, bà cảm thấy đau, nóng và bỏng rát khó chịu nên tháo bỏ. Đến tối, chân phải đau nhiều, xuất hiện nhiều bọng nước, gia đình mới đưa bà đến Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai.

Tại thời điểm nhập viện, chân phải người bệnh sưng nề, da đổi màu thâm đen trên diện rộng, nhiều bọng nước chứa dịch sẫm màu. Các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị tổn thương hoại tử và nhiễm trùng phần mềm cẳng bàn chân phải.

Khai thác bệnh sử cho thấy, người bệnh mắc viêm khớp dạng thấp nhiều năm, thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau. Bàn tay, ngón tay và bàn chân hai bên có biến dạng; hai cẳng chân xuất hiện các mảng xuất huyết.

BSNT Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai thăm khám cho người bệnh. Ảnh: BVCC

Nhiễm trùng, hoại tử có thể đe dọa tính mạng

BSNT Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết đây là tình trạng cấp cứu đặc biệt khẩn cấp và khó khăn. Tổn thương hoại tử có xu hướng lan rộng, có thể gây nhiễm trùng, nhiễm độc toàn thân, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, khiến nguy cơ tử vong rất cao.

Theo bác sĩ, Trung tâm Chống độc từng tiếp nhận người bệnh đến viện muộn, bệnh tiến triển rất nhanh. Dù được cấp cứu, hồi sức và phẫu thuật khẩn cấp, người bệnh vẫn không qua khỏi.

Đáng lo ngại hơn, có những trường hợp nhập viện khi tình trạng đã quá nặng, độc tố và vi khuẩn xâm nhập sâu, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan. Tổn thương hoại tử có thể lan đến vùng ngực, bụng, đầu, mặt và cổ, khiến bác sĩ không thể phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ vùng tổn thương để cứu người bệnh.

Ngay cả khi được đưa đến bệnh viện sớm, người bệnh vẫn có nguy cơ phải cắt cụt một phần cơ thể, để lại di chứng nặng nề.

Vì vậy, với các trường hợp nhiễm trùng mô mềm hoại tử, Trung tâm Chống độc phải khẩn trương triển khai cấp cứu, hồi sức và phối hợp đa chuyên khoa. Quá trình điều trị đòi hỏi sự sẵn sàng về nhân lực, nguồn lực và khả năng phối hợp của nhiều đơn vị trong bệnh viện.

Trường hợp người phụ nữ 65 tuổi tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về thói quen tự chữa bệnh theo kinh nghiệm truyền miệng. Khi xuất hiện vết thương bất thường, đặc biệt nếu nghi ngờ bị động vật có nọc độc cắn, việc tự ý đắp lá và trì hoãn đến bệnh viện có thể làm tăng nguy cơ biến chứng, khiến quá trình điều trị phức tạp hơn.

Đừng để một nắm lá trở thành nguyên nhân của những cuộc phẫu thuật

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tâm lý cho rằng lá cây tự nhiên lành tính, dễ kiếm và ít tốn kém khiến không ít người tin tưởng sử dụng mà chưa lường hết những nguy cơ có thể xảy ra.

Thực tế, lá cây hái ngoài môi trường có thể mang theo bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh. Khi được giã nát rồi đắp trực tiếp lên vùng da trầy xước, phồng rộp hoặc vết thương hở, chúng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Một số loại cây còn chứa chất gây kích ứng, viêm da tiếp xúc hoặc tổn thương mô mềm, khiến tình trạng tại chỗ nặng thêm.

Nguy hiểm hơn, việc tin theo các bài thuốc truyền miệng có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị sớm. Một tổn thương ban đầu tưởng chừng nhỏ có thể diễn biến nặng, phức tạp, dẫn đến hoại tử và những hậu quả nghiêm trọng.

Nghi bị rắn cắn, tuyệt đối không tự ý đắp lá

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên khuyến cáo người dân không tự ý đắp lá cây, thuốc nam, cao dán hoặc các hỗn hợp không rõ thành phần lên vùng da bị tổn thương. Người dân cũng không nên chích, rạch, bóp nặn hay tự can thiệp vào vết thương khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Với vết thương nhỏ, người dân có thể rửa nhẹ bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý, sau đó che phủ bằng gạc sạch. Nếu vết thương lớn, nằm ở vùng nhạy cảm hoặc vị trí quan trọng như đầu, mặt, cổ, nách, bẹn; hoặc có biểu hiện sưng đau tăng nhanh, đỏ lan rộng, nổi bọng nước, da tái nhợt, thâm tím, chuyển đen hay kèm sốt, cần đến ngay cơ sở y tế.

Đặc biệt, khi nghi bị rắn độc cắn, người dân cần hạn chế vận động, bất động chi bị cắn, tháo bỏ đồ trang sức và nhanh chóng đến cơ sở y tế. Tuyệt đối không đắp lá, rạch vết cắn, hút nọc hay garô chặt.

Việc điều trị tổn thương phần mềm không chỉ đơn thuần là làm lành một vết thương ngoài da. Trong những trường hợp nặng, bác sĩ còn phải nỗ lực kiểm soát nhiễm trùng, bảo tồn cấu trúc giải phẫu, chức năng vận động, thẩm mỹ và khả năng sinh hoạt của người bệnh.

Một nắm lá đắp lên vết thương có thể là lựa chọn dễ dàng, nhưng hậu quả của quyết định điều trị sai cách đôi khi là nhiều cuộc phẫu thuật, thời gian nằm viện kéo dài, thậm chí mất đi một phần cơ thể hoặc đe dọa tính mạng.