Người tăng huyết áp uống nước lá tre có tốt không?

1. Tác dụng giảm huyết áp của lá tre

Trong y học cổ truyền, lá tre (còn gọi là trúc diệp) là vị thuốc quen thuộc với công dụng thanh nhiệt, trừ phiền, sinh tân và lợi niệu. Từ lâu, dân gian đã sử dụng nước lá tre như một thức uống giúp giải nhiệt, làm dịu cảm giác nóng trong, khô miệng hay bứt rứt khó chịu trong cơ thể.

Theo quan niệm Đông y, trúc diệp có vị ngọt nhạt, tính hàn, quy vào các kinh tâm, phế và vị, thường được dùng trong các trường hợp sốt nhiệt, tâm phiền, tiểu vàng hoặc khát nước kéo dài. Ngày nay, cùng với sự phát triển của các nghiên cứu dược lý hiện đại, lá tre tiếp tục nghiên cứu nhờ chứa nhiều thành phần có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là khả năng hỗ trợ bảo vệ tim mạch và điều hòa huyết áp.

Theo nghiên cứu hiện đại, lá tre có khả năng kích thích cơ thể tăng sản sinh nitric oxide (NO), hoạt chất giúp giãn mạch máu tự nhiên, từ đó hỗ trợ giảm huyết áp. Ảnh: cleanipedia

Qua nghiên cứu, trong thành phần hóa học của lá tre có chứa flavonoid, polyphenol, acid phenolic, polysaccharide cùng các khoáng chất như kali và magnesi. Đáng chú ý, trong lá tre còn có các flavonoid đặc trưng như orientin, isoorientin và vitexin. Những hoạt chất này được cho là có vai trò bảo vệ thành mạch, hỗ trợ giảm tổn thương tế bào do stress oxy hóa – một trong những yếu tố liên quan đến tăng huyết áp và các bệnh lý tim mạch.

Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy, chiết xuất lá tre có thể hỗ trợ điều hòa huyết áp thông qua nhiều cơ chế khác nhau. Trước hết, các flavonoid trong lá tre được ghi nhận có khả năng kích thích cơ thể tăng sản sinh nitric oxide (NO) – hoạt chất giúp giãn mạch máu tự nhiên.

Khi mạch máu được thư giãn, sức cản thành mạch giảm xuống, từ đó hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu và góp phần ổn định huyết áp. Bên cạnh đó, khi nghiên cứu trên động vật còn cho thấy chiết xuất từ tre có khả năng ức chế enzym chuyển angiotensin (ACE). Đây cũng là cơ chế tương tự nhóm thuốc ACEI thường được sử dụng trong điều trị tăng huyết áp hiện nay.

Ngoài tác dụng trên mạch máu, các polyphenol trong lá tre còn giúp chống oxy hóa, bảo vệ nội mô mạch máu khỏi tổn thương do các gốc tự do. Việc hạn chế stress oxy hóa được xem là có lợi trong việc làm chậm tiến triển của tăng huyết áp và xơ vữa động mạch.

Không chỉ vậy, một số dữ liệu thực nghiệm còn ghi nhận chiết xuất từ tre có khả năng hỗ trợ chuyển hóa lipid máu, giúp giảm cholesterol và triglycerid, từ đó góp phần nâng cao sức khỏe tim mạch tổng thể.

Dù các kết quả bước đầu khá tích cực, nhưng hiện nay phần lớn nghiên cứu vẫn mới dừng ở mức thực nghiệm trong phòng thí nghiệm hoặc trên động vật. Các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người còn khá hạn chế, vì vậy chưa đủ bằng chứng để xem lá tre là phương pháp điều trị tăng huyết áp. Do đó, lá tre hiện chỉ nên được xem là một biện pháp hỗ trợ trong chăm sóc sức khỏe tim mạch, không thay thế thuốc điều trị huyết áp theo chỉ định của bác sĩ và cần được hướng dẫn cụ thể khi dùng.

2. Cách sử dụng lá tre trong hỗ trợ kiểm soát huyết áp

Hiện nay chưa có hướng dẫn chính thức nào khuyến cáo sử dụng lá tre như một thuốc điều trị tăng huyết áp. Tuy nhiên, dựa trên kinh nghiệm sử dụng truyền thống và các nghiên cứu tiền lâm sàng, lá tre có thể được dùng dưới dạng trà hoặc nước sắc nhằm hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Cách dùng: Lá tre khô 8-10 g/ngày, sắc với khoảng 500–700 ml nước, đun nhỏ lửa 15–20 phút, chia uống 2–3 lần trong ngày. Bên cạnh đó, có thể phối hợp lá tre với một số dược liệu thanh nhiệt khác như hạ khô thảo, cúc hoa hoặc thảo quyết minh… giúp hỗ trợ kiểm soát huyết áp theo chỉ định của bác sĩ.

3. Lưu ý khi sử dụng lá tre

Trong thực tế, lá tre có thể được dùng dưới dạng tươi hoặc khô. Lá tre tươi thường được dân gian dùng để giải nhiệt, thanh mát cơ thể trong thời gian ngắn. Trong khi đó, lá tre khô thường được ưu tiên trong các bài thuốc Đông y dùng dài ngày nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, lợi niệu và giúp tác dụng ổn định hơn.

Tuy nhiên, do lá tre có tính hàn nên những người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu lỏng, phụ nữ mang thai, hoặc người mắc bệnh gan thận nặng cần thận trọng khi sử dụng và nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng kéo dài.