Người trẻ chủ động tìm hiểu tin tức chính trị, xã hội

Đại biểu thanh niên Khổng Yến Chi, sinh viên Học viện Ngân hàng, đặt câu hỏi về vấn đề làm chủ AI cho Bộ Giáo dục và Đào tạo tại chương trình Thủ tướng đối thoại với thanh niên năm 2026 diễn ra hôm 15/10. Ảnh: Nhật Bắc/VGP.

Đỗ Huỳnh Thanh Thảo (sinh năm 2005), Chủ tịch Hội Sinh viên Phân hiệu Trường Đại học Ngoại thương TP.HCM, không có nhiều thời gian theo dõi số lượng lớn tin tức mỗi ngày. Tuy nhiên, mỗi khi có vấn đề xuất hiện dày trên báo chí, truyền thông hoặc được nhiều người xung quanh bàn luận, cô thường chủ động tìm đọc từ các nguồn chính thống để hiểu đúng và đầy đủ hơn, thay vì chỉ dừng ở thông tin lướt qua màn hình.

Thảo dành sự quan tâm cho chính sách mới, giáo dục, việc làm, môi trường và các chương trình hỗ trợ cộng đồng. Đây là những vấn đề có thể tác động đến việc học tập, cơ hội nghề nghiệp và lựa chọn của cô sau khi tốt nghiệp.

Gần đây, Thảo theo dõi tin tức liên quan Kết luận số 105-KL/TW Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.

"Những chính sách này có thể tạo nhiều cơ hội cho người trẻ như tôi phát triển. Bởi vậy, tôi đào sâu tìm hiểu, từ đó có sự chuẩn bị phù hợp cho tương lai", nữ sinh 21 tuổi chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Không riêng Thanh Thảo, nhiều bạn trẻ Gen Z (sinh năm 1997-2012) ngày càng quan tâm đến các vấn đề chính trị, xã hội từ chính sách ngoại giao, giáo dục, giá cả thị trường đến việc làm. Cách họ tiếp nhận và tham gia vào những câu chuyện chung của xã hội cũng đang thay đổi.

Tin tức chính trị, xã hội không xa với người trẻ

Bên cạnh học tập, Hồ Ngọc Đăng Thy, Bí thư Đoàn Trường THPT Tây Thạnh (TP.HCM), mỗi ngày đều dành thời gian để đọc tin tức chính trị, xã hội trong và ngoài nước. Từ giá xăng dầu đến các chính sách về AI, có chuyện chỉ cần đọc nhanh để biết, nhưng cũng có vấn đề khiến nữ Bí thư 17 tuổi tìm kiếm thêm nhiều nguồn uy tín để hiểu rõ hơn.

"Tôi phụ trách công tác Đoàn nên tôi nghĩ mình có trách nhiệm hiểu rõ các vấn đề, giải đáp thắc mắc cho các bạn trong trường", Thy nói.

Trước đây, Thy không có thói quen theo dõi nhiều vấn đề ngoài sách giáo khoa. Tuy nhiên, khi các nội dung thực tế ngày càng được đưa vào bài học và kiểm tra, việc cập nhật tin tức trở nên cần thiết hơn.

Sinh viên Thanh Thảo (trái) và giáo viên Hồng Hà cùng dành nhiều sự quan tâm đến các vấn đề giáo dục, cộng đồng. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Đồng quan điểm, Phạm Hoàng Tấn Lộc (sinh năm 2005, Phó bí thư Đoàn Thanh niên - Chủ tịch Hội Sinh viên Phân hiệu Học viện Hành chính và Quản trị công tại TP.HCM) cho rằng học sinh, sinh viên cần tham gia vào những câu chuyện chung của xã hội. Bản thân anh đặc biệt quan tâm thời gian qua, Việt Nam liên tục đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại nổi bật.

"Tôi tự hào khi vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế đang không ngừng được nâng cao và có những dấu ấn ngoại giao mới", nam sinh bày tỏ.

Theo Lộc, những vấn đề này thường xuyên được giảng viên trong trường đưa ra cho sinh viên trao đổi, hoặc được các bạn trẻ dùng để làm ví dụ thực tiễn trên lớp học. Do đó, hầu hết sinh viên của lớp anh đều được biết, được trình bày quan điểm liên quan.

Trong khi đó, công tác tại trường Tiểu học Chương Mỹ 3 (Hà Nội), giáo viên Nguyễn Thị Hồng Hà dành sự quan tâm đến các vấn đề liên quan đến giáo dục, thế hệ trẻ và môi trường số, đặc biệt là việc nâng cao khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin và xây dựng trách nhiệm của công dân trên không gian mạng. Đây cũng là vấn đề cô giáo 27 tuổi từng nghiên cứu khi tham gia một cuộc thi chính luận năm 2025.

Với Hà, mạng xã hội giúp cập nhật tin tức nhanh chóng, nhưng cô không xem đó là nguồn xác thực. Ngoài các đơn vị báo đài chính thống, cô thường đối chiếu thông tin với nguồn chính thức hoặc văn bản gốc trước khi chia sẻ hoặc đưa ra nhận định vấn đề.

"Tôi nghĩ điều quan trọng không chỉ là người trẻ quan tâm vấn đề chính trị, xã hội ở mức độ nào, mà họ nên biết tiếp nhận thông tin có chọn lọc, kiểm chứng bằng tư duy phản biện và biến sự quan tâm thành trách nhiệm với cộng đồng", nữ giáo viên nhận xét.

Sinh viên Tấn Lộc thường theo dõi giá xăng dầu hoặc vấn đề xã hội nổi cộm. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Bên cạnh các kênh truyền thông hay bài giảng trên lớp, người trẻ còn có cơ hội tìm hiểu, nâng cao hiểu biết về các vấn đề chính trị, xã hội của đất nước thông qua các chương trình, cuộc thi mà họ được tương tác, bày tỏ quan điểm.

Chiều 15/10 tại Hà Nội, Thủ tướng Lê Minh Hưng và một số lãnh đạo bộ, ngành tham dự chương trình gặp mặt, đối thoại với thanh niên năm 2026 với chủ đề "Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm". Sự kiện có 300 đại biểu thanh niên tiêu biểu tham dự, đại diện cho hơn 21 triệu thanh niên cả nước, thuộc nhiều lĩnh vực.

Tại cuộc đối thoại, thanh niên nêu nhiều kiến nghị liên quan đến đào tạo kỹ năng, tạo việc làm, hỗ trợ vốn khởi nghiệp và ứng dụng công nghệ, bên cạnh hơn 50.000 câu hỏi của đoàn viên, thanh niên được gửi tới chương trình. Thủ tướng cùng lãnh đạo các bộ, ngành trao đổi về giải pháp, chính sách nhằm tạo điều kiện để thanh niên phát huy năng lực, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững.

Hôm 25/10 vừa qua, Thành Đoàn TP.HCM phối hợp Ban Tuyên giáo Thành ủy, Đảng ủy UBND TP.HCM và Đại học Quốc gia TP.HCM khai mạc hội thi Olympic các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với chủ đề "Tầm nhìn xuyên thế kỷ" lần thứ 13 năm 2026.

Theo ông Nguyễn Đăng Khoa, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM, hội thi góp phần đổi mới phương thức giáo dục lý luận chính trị, tạo môi trường để sinh viên tìm hiểu, trao đổi và vận dụng kiến thức lý luận vào học tập, công tác và cuộc sống.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ, vận hội đan xen những yêu cầu và thách thức, việc học tập các môn khoa học Mác - Lênin, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ kiến thức hay đáp ứng yêu cầu học tập, mà quan trọng hơn là giúp mỗi người trẻ hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học; bồi dưỡng lý tưởng, niềm tin, ý chí phấn đấu...

Sự gặp nhau của cung - cầu thông tin

Nhìn nhận sự quan tâm của giới trẻ với thông tin chính trị, xã hội, TS Xã hội học Nguyễn Hữu Hoàng, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, TP.HCM, nhấn mạnh đây là kết quả khi "cầu" và "cung" thông tin gặp nhau.

Theo ông Hoàng, một mặt, người trẻ đang có nhu cầu ngày càng lớn đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến cuộc sống. Giá xăng, giá vàng, việc làm, nhà ở, giáo dục, AI, chuyển đổi số... đều có thể tác động trực tiếp đến cuộc sống, cơ hội và tương lai của họ.

Mặt khác, các cơ quan trong hệ thống chính trị, báo chí và tổ chức Đoàn - Hội đang ngày càng chủ động đưa thông tin đến giới trẻ bằng những phương thức mới. Cụ thể, thông tin không chỉ có trên báo in, truyền hình mà được chuyển hóa thành video ngắn, infographic, podcast, livestream, nội dung tương tác và các sản phẩm đa nền tảng.

Đặc biệt, tổ chức Đoàn đang trở thành một lực lượng rất tích cực trong đổi mới truyền thông chính trị đối với thanh niên. Năm 2026, Trung ương Đoàn cho biết đã đẩy mạnh ứng dụng AI, mạng xã hội, công nghệ tương tác, âm nhạc và các hình thức truyền thông số để đưa nội dung chính trị, nghị quyết và thông điệp của tổ chức Đoàn sát với thanh niên hơn.

"Không chỉ người trẻ quan tâm chính trị hơn mà xã hội đang chứng kiến sự thay đổi đồng thời của cả người tiếp nhận và người truyền thông", TS Nguyễn Hữu Hoàng nhấn mạnh.

TS Nguyễn Hữu Hoàng cho rằng người trẻ đang có nhu cầu ngày càng lớn đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến cuộc sống. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Làm công tác sinh viên, ThS Xã hội học Trần Nam, Trưởng phòng Công tác sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho rằng việc người trẻ ngày càng quan tâm đến các vấn đề chính trị, xã hội bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Đầu tiên, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được khẳng định, người trẻ thấy được tính đúng đắn của chính sách đối ngoại của Việt Nam. Từ đó tạo nên những hiệu quả về kinh tế, xã hội trong nước. Việc Việt Nam mở rộng đối tác chiến lược toàn diện lên 16 (tính đến tháng 10/2026) là minh chứng rõ nét cho vị thế này.

Thứ hai, không gian truyền thông trong nước luôn ở trạng thái mở, giúp cho giới trẻ hiểu sâu sắc hơn về đất nước, tạo nên sự đồng thuận trong việc đồng hành cùng nhịp phát triển của đất nước. Giới trẻ Việt Nam có thể biết được tình hình chính trị trong và ngoài nước từ nhiều nguồn tin tức khác nhau, đa chiều và khách quan.

Chiến lược, chính sách phát triển của Việt Nam trong những năm gần đây đã tạo nên những xung lực mạnh mẽ cho sự phát triển, đổi mới ở rất nhiều lĩnh vực và giới trẻ thấy được đường lối phát triển của đất nước, thấy được nhiều kế hoạch lớn, thấy được vai trò và cơ hội của mình ở trong dòng chảy phát triển đó.

Tạo động lực phát triển xã hội

TS Nguyễn Hữu Hoàng nhận định sự thay đổi của giới trẻ sẽ dẫn đến 3 chuyển biến tích cực. Đầu tiên, điều đó giúp người trẻ chuyển từ đối tượng thụ hưởng chính sách sang chủ thể quan tâm và tham gia sâu hơn, trách nhiệm hơn.

"Một người trẻ đặt câu hỏi về các dự thảo luật, ngân sách, giá điện, quy hoạch hay cải cách hành chính… tức là họ đang bắt đầu nhìn xã hội dưới góc độ quyền, trách nhiệm và lợi ích công", ông nói.

Thứ hai, điều này thúc đẩy văn hóa công dân số. Nếu được định hướng tốt, mạng xã hội không chỉ là nơi giải trí mà có thể trở thành một "không gian công cộng mới". Ở đó, nơi người trẻ được trao đổi, phản biện, giám sát và đề xuất sáng kiến cho cộng đồng.

Thứ ba, sự quan tâm của công chúng trẻ có thể khiến các cơ quan quản lý và truyền thông đổi mới cách giao tiếp với xã hội. Chính sách tốt hôm nay không chỉ cần đúng mà còn phải dễ hiểu, dễ tiếp cận và có khả năng giải thích.

Việc nhiều người trẻ ngày càng quan tâm đến các vấn đề chính trị, xã hội là tín hiệu đáng mừng. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Đồng quan điểm, ThS Trần Nam cho rằng sẽ rất khó khăn cho một quốc gia khi giới trẻ thiếu sự quan tâm đến tình hình đất nước và thế giới.

Nếu giới trẻ quan tâm đến tình hình chính trị, xã hội, họ sẽ thảo luận và có những quan điểm chung về điều này. Nếu giới trẻ tích cực, tinh thần của xã hội sẽ luôn ở trạng thái sinh động.

Họ hưởng ứng những chính sách tạo cơ hội cho họ phát triển như: kinh tế, an sinh xã hội, giáo dục và khoa học công nghệ… Những điều điều này tạo nên nguồn năng lượng rất tích cực cho quốc gia.

"Giới trẻ có một tinh thần chung rất tích cực là nhiều kỳ vọng, có lối sống tích cực, có nhiều kế hoạch học tập và có động lực trong việc tìm kiếm việc làm... Các doanh nghiệp rất cần những nguồn năng lượng như thế từ nguồn lao động mới", ông Nam nói.