Tranh luận nóng việc Bộ GD&ĐT muốn 'trộn' học sinh thi tốt nghiệp

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 gây rúng động dư luận vì các vụ việc gian lận thi, nhất là ở Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Hôm qua (29/10), tổng kết kỳ thi tốt nghiệp, ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết, đơn vị đang rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy chế thi. Một trong các giải pháp để siết gian lận thi là tăng cường trộn thí sinh của các trường khác nhau tại cùng điểm thi. Trường hợp không thể bố trí thí sinh xen kẽ giữa các trường, địa phương cần xin ý kiến ban chỉ đạo thi cấp tỉnh trước khi quyết định.

Theo ông Chương, hiện nay Giám đốc sở GD&ĐT quyết định việc bố trí điểm thi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, bảo đảm giảm việc di chuyển cho thí sinh.

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (A03, Bộ Công an) cũng bổ sung ý kiến, việc bố trí học sinh cùng trường tại một địa điểm có thể tạo điều kiện để trao đổi bài.

Vụ việc gian lận thi tốt nghiệp ở điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang năm 2026 vi phạm quy chế thi nghiêm trọng.

Về nội dung này, anh Nguyễn Văn Huy, ở tỉnh Hà Tĩnh, có con học lớp 12 năm nay nói, với kỳ thi tốt nghiệp, giải pháp cần triển khai ngay là trang bị camera trong các phòng thi để thí sinh, giám thị ý thức được rằng, mọi sai phạm đều bị phát hiện và xử lý. Hệ thống camera lưu trữ dữ liệu 1 - 2 năm để khi có nghi ngờ hoặc thông tin tố giác có thể truy cứu.

“Không nên vì vụ việc gian lận thi mà xáo trộn thí sinh toàn tỉnh bởi ở vùng nông thôn, miền núi học sinh sẽ phải di chuyển xa, thuê trọ phát sinh đi lại, ăn ở rất khó khăn”, anh Huy nói.

Mặt khác, theo anh Huy, các vụ việc gian lận thi vừa qua cho thấy, vấn đề mấu chốt là ở người lớn, gian lận có tổ chức từ trước. Nếu giám thị coi thi nghiêm túc, mỗi phòng thi có 3 giám thị (2 giám thị trong phòng thi, 1 giám thị hành lang) thì thí sinh không thể có hành vi gian lận.

Trộn thí sinh là cần thiết

Có nhiều năm ở vai trò trưởng điểm thi, phó trưởng điểm thi kỳ thi tốt nghiệp THPT, bà Nguyễn Thị Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT Kim Liên (Hà Nội) cho biết, nhiều năm nay, Hà Nội đã trộn thí sinh trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 và thi tốt nghiệp.

Ví dụ, trước đây sắp xếp thí sinh tốt nghiệp được trộn theo cụm 13 - 14 trường THPT trộn đều để xếp thành 6 - 8 điểm thi, tùy số lượng thí sinh từng năm. Thí sinh thi ở cụm này, giáo viên ở cụm đó sẽ được Sở GD&ĐT điều đi coi thi ở cụm khác, nhằm tránh trường hợp coi thi đúng học sinh của mình.

Cũng theo bà Hiền, trộn thí sinh hay lắp camera là giải pháp tăng cường, bổ sung nhằm đảm bảo kỳ thi khách quan, công bằng. Nhưng điều quan trọng nhất là ý thức không vi phạm quy chế thi, vi phạm pháp luật của cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia tổ chức thi.

Thí sinh dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Cần nhận thức rõ rằng, vi phạm quy chế thi cũng đồng nghĩa với vi phạm pháp luật. Mỗi cá nhân tham gia kỳ thi, từ thí sinh đến cán bộ coi thi, đều phải ý thức rõ trách nhiệm của mình. Những trường hợp vi phạm cần được xử lý nghiêm để răn đe, làm gương.

“Chỉ khi ý thức trách nhiệm và tinh thần thượng tôn pháp luật được đặt lên hàng đầu, các giải pháp kỹ thuật mới thực sự phát huy hiệu quả trong việc phòng ngừa gian lận thi cử”, bà Hiền nói.

Thầy Trần Mạnh Tùng, giáo viên dạy Toán tại Hà Nội cho biết, từ năm 2018, sau sự việc gian lận thi ở Tuyên Quang, Hà Giang, Hòa Bình, thầy đã có ý kiến về điều chỉnh kỹ thuật, tăng cường an ninh, bảo mật đối với kỳ thi. Trong đó, nhấn mạnh việc Bộ GD&ĐT đang bỏ ngỏ một số khâu quan trọng như giám sát trong phòng thi.

Với kỳ thi tốt nghiệp tổ chức tại địa phương, theo thầy Tùng, sau khi công bố kết quả, luôn có những thông tin điểm thi bất thường, đặt ra nghi vấn tại sao nơi này, nơi kia nhiều em đạt điểm cao. Tuy nhiên, phòng thi không có camera giám sát, nếu có tiêu cực trong phòng thi cũng không để lại dấu vết trên bài thi để có thể thanh tra, kiểm tra sau đó.

Do đó, ngoài giải pháp xáo trộn thí sinh, theo thầy Tùng, việc lắp camera giám sát trong phòng thi là rất cấp bách và khả thi. Hiện nay, camera có chi phí khá thấp. Các địa phương đầu tư lắp tại các phòng thi phục vụ hơn triệu thí sinh dự thi là thỏa đáng, hạn chế tối đa được gian lận thi.

Quy định hiện nay ra sao?

Quy chế thi Tốt nghiệp THPT hiện hành quy định, mỗi tỉnh tổ chức một hội đồng thi, do sở GD&ĐT chủ trì, tổ chức thi cho tất cả các thí sinh tại tỉnh. Giám thị coi thi được điều động từ giáo viên trường phổ thông và trường THCS trên địa bàn tỉnh.

Danh sách thí sinh được lập theo từng điểm thi, xếp theo thứ tự a, b, c,... của tên thí sinh để gắn số báo danh.

Về sắp xếp thí sinh tại điểm thi hiện nay, Bộ GD&ĐT quy định, thí sinh đã tốt nghiệp THPT, thí sinh hoàn thành chương trình giáo dục thường xuyên chưa tốt nghiệp THPT ở những năm trước, thí sinh học trung tâm giáo dục thường xuyên bố trí dự thi chung với học sinh lớp 12 tại một số điểm thi. Trong tổng số thí sinh tại một điểm thi, tỉ lệ bảo đảm có ít nhất 50% thí sinh lớp 12 trường THPT. Trong trường hợp đặc biệt, cần phải có ý kiến của Bộ GD&ĐT. Còn các điểm thi, Giám đốc Sở GD&ĐT căn cứ số lượng thí sinh đăng ký dự thi để tổ chức điểm thi phù hợp.

Mỗi phòng thi có tối đa 24 thí sinh, bảo đảm khoảng cách tối thiểu giữa hai thí sinh ngồi cạnh nhau là 1,2 mét theo hàng ngang.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc sắp xếp thí sinh là một trong những nguyên nhân dẫn đến gian lận thi.
Đơn cử, vụ việc gian lận thi ở Tuyên Quang được phanh phui, người ta ngỡ ngàng vì toàn bộ học sinh của trường chuyên được xếp tại một điểm thi. Trong khi đề thi gốc hạn chế, thí sinh dễ dàng hỗ trợ, trao đổi bài lẫn nhau.