Người trẻ đam mê sáng tạo, tự tin khởi nghiệp (*): Biến vỏ sầu riêng thành thức ăn cho gia cầm

Sinh ra trong một gia đình thuần nông ở tỉnh Bến Tre (cũ, nay là tỉnh Vĩnh Long), Võ Trần Anh Huy - sinh viên năm 2, ngành hóa học, Trường ĐH Công Thương TP HCM - hiểu rõ khó khăn của nghề chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm. Khi học THPT, Huy đã nhen nhóm ý định khởi nghiệp với một dự án xanh, tạo ra giá trị thiết thực cho người nông dân.

Dốc tiền túi thực hiện ước mơ

Tỉnh Vĩnh Long có sản lượng sầu riêng lớn. Hằng năm, các cơ sở sản xuất bánh pía, bánh kẹo tại địa phương thải ra lượng vỏ khổng lồ, có nguy cơ gây hại môi trường.

Huy tâm sự vịt là vật nuôi chủ lực của địa phương nhưng giá thức ăn đầu vào cứ tăng cao, trong khi giá vịt bán ra luôn bấp bênh, lợi nhuận của bà con nông dân ngày càng teo tóp. Mặt khác, do muốn vịt mau lớn, không mắc bệnh, nhiều hộ chăn nuôi đã lạm dụng kháng sinh, điều này khiến chất lượng thịt không còn an toàn. "Trăn trở từ 3 vấn đề trên, mình và 3 người bạn cùng quê đã bắt tay vào nghiên cứu một loại thức ăn chăn nuôi "thuần tự nhiên". Mình muốn biến những phụ phẩm trở thành nguồn thu cho nông dân, đồng thời giúp bảo vệ môi trường sống" - Huy chia sẻ.

Võ Trần Anh Huy (bìa phải) cùng các thành viên tại cuộc thi Giao lưu ý tưởng khởi nghiệp sinh viên Hàn Quốc - HUIT 2025. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Dựa trên nghiên cứu về thành phần hóa học của vỏ sầu riêng, Huy nhận thấy có chứa nhiều hoạt chất dinh dưỡng như protein, xơ, béo, axít phenolic, phenolic glycoside, flavonoid, coumarin, tritepen, glycoside đơn giản, cellulose, pectin, lignin... Tất cả những thành phần này có khả năng thay thế vào khẩu phần ăn của gia cầm tổng quát và vịt cụ thể. Vỏ sầu riêng được loại bỏ phần xanh lấy phần thịt xay nhuyễn, sau đó ủ với bột u nguyên từ 7-10 ngày, phối trộn các nguyên liệu nén thành viên tạo ra thức ăn cho vịt. Ngoài ra, nhóm nghiên cứu đã lên men bột vỏ sầu riêng bằng men saccharomyces cerevisia. Đây là chủng nấm men được áp dụng rộng rãi trong ngành đồ uống và sản xuất protein đơn bào. Đặc biệt nguồn nấm men sống này đã được chứng minh là cải thiện sản lượng của vật nuôi và giảm bệnh tật trong chăn nuôi.

"Cha đẻ" của dự án này tâm sự rằng giai đoạn khó khăn nhất là vào đầu năm 2023 , khi nghiên cứu bắt đầu đi vào chiều sâu, cần thời gian và nguồn kinh phí để đi khảo sát thực tế. Lúc đó, nhóm vẫn còn là học sinh, chưa nhận bất kỳ nguồn vốn ươm tạo nào, các thành viên trong nhóm góp tiền túi khoảng 30 triệu đồng để duy trì dự án.

"Mình là người khởi sinh ra dự án, nếu không đầu tư cho chính mình, thì ai dám đầu tư cho mình. May mắn, sau thời gian bán thử nghiệm, dự án đã có lợi nhuận để tái đầu tư, nhóm cũng được tiếp thêm động lực" - Huy bộc bạch.

Đưa sản phẩm ra thị trường

Năm 2024, Huy trở thành sinh viên Trường ĐH Công Thương TP HCM. Huy cùng các bạn Nguyễn Nhựt Thụy, Huỳnh Nguyễn Trọng An, Võ Thị Thanh Trúc, Nguyễn Huỳnh Quốc Hương lập nhóm nghiên cứu mới, tiếp tục khát vọng thương mại hóa sản phẩm ra thị trường. Trong vòng 2 năm, dự án bắt đầu "chinh chiến" ở hơn 20 cuộc thi khởi nghiệp. Thông qua các cuộc thi, dự án được lan tỏa nhiều hơn. Đặc biệt, nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình từ nhà trường và rót vốn đầu tư từ doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nhóm chưa vội "chốt đơn" nhận đầu tư. Huy cho rằng "thái độ hơn trình độ", đồng tiền của nhà đầu tư không đơn giản chỉ là tiền, mà đó còn là niềm tin dành cho những người trẻ. "Người miền Tây của mình quan niệm rằng "đồng tiền đi liền khúc ruột" nên mình chỉ nhận đầu tư khi dự án bước vào hoạt động ổn định, có lời và thể hiện được giá trị cốt lõi của dự án. Như vậy, sự đầu tư của doanh nghiệp mới có ý nghĩa" - Huy khiêm tốn nói.

Theo ThS Hoàng Thị Thoa - Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp, Trường ĐH Công Thương TP HCM - "điểm nghẽn" lớn của sinh viên hiện nay là khó tiếp cận các quỹ đầu tư do thiếu dữ liệu thử nghiệm thực tế. Trước thực trạng đó, nhà trường đang xúc tiến xây dựng Quỹ Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, dự kiến ra mắt trong năm 2026. "Chúng tôi mong muốn chủ động hỗ trợ sinh viên ngay từ những giai đoạn sớm nhất. Việc hình thành quỹ hỗ trợ sẽ giúp nhà trường linh hoạt hơn, cho phép sinh viên được "sai và sửa sai" ngay khi còn ở mức ý tưởng. Khi sản phẩm mẫu đã được kiểm chứng bởi thị trường, nhà trường sẽ tiếp tục kết nối các em với các quỹ đầu tư và trung tâm ươm tạo phù hợp để tăng tốc phát triển kinh doanh" - ThS Thoa cho hay. Nhà trường không chỉ hỗ trợ về tài chính mà còn triển khai chương trình Mentoring (cố vấn) bài bản, với đội ngũ giảng viên chuyên môn và các cố vấn là doanh nhân đã đồng hành cùng sinh viên từ giai đoạn phát triển sản phẩm mẫu, thử nghiệm thị trường cho đến thương mại hóa sản phẩm.

Huy cho biết sản phẩm đã được thử nghiệm tại 30 hộ dân, trong đó có 26 hộ dùng và có những phản hồi rất tích cực. Vịt chắc thịt, ít mỡ, giảm mùi hôi. Đặc biệt, hộ chăn nuôi có thể tiết kiệm từ 20%-30% chi phí so với việc mua thức ăn công nghiệp. Hiện tại, dự án của nhóm đang trong giai đoạn hoàn tất các thủ tục pháp lý về đăng ký sở hữu trí tuệ và giải pháp hữu ích. Dự kiến đến năm 2028, nhóm sẽ bắt đầu mở rộng hoạt động kinh doanh ra thị trường trên phạm vi cả nước.

Trái ngọt từ vườn ươm khởi nghiệp

Theo ThS Hoàng Thị Thoa, dự án của sinh viên Anh Huy là một trong những minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả của chương trình ươm tạo khởi nghiệp tại nhà trường. Dù mới là sinh viên năm 2, Huy đã thể hiện hành trình khởi nghiệp với nhiều dấu ấn đột phá, dự án đã tạo ra những giá trị thiết thực cho xã hội. Trong năm qua, Trường ĐH Công Thương TP HCM đã tiếp nhận và hỗ trợ hơn 200 ý tưởng và dự án nghiên cứu khoa học của sinh viên. Trong đó, 5 dự án đã được ươm tạo thành công, đồng thời nhà trường đang tiếp tục xét duyệt 11 dự án tiềm năng khác để đưa vào chương trình hỗ trợ chuyên sâu.

(Còn tiếp)

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 16-1

Nguyễn Huỳnh