Người trẻ vì nông nghiệp xanh vùng cao

Giám đốc Đại học Thái Nguyên trao giải Nhất cho dự án.

Biến “cỏ dại” thành sản phẩm hữu ích

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đang đối mặt với nhiều thách thức như dịch bệnh diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào tăng cao và yêu cầu ngày càng khắt khe về an toàn thực phẩm, những mô hình khởi nghiệp từ tri thức trẻ đang mở ra nhiều hướng đi triển vọng.
Dự án “Từ cỏ hóa vàng” – sản phẩm men vi sinh thảo mộc an toàn của sinh viên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã giành giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp sinh viên năm 2026 do Đại học Thái Nguyên tổ chức.

Không chỉ dừng lại ở một ý tưởng sáng tạo, dự án còn gắn với thực tiễn sản xuất, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên bản địa và góp phần tạo sinh kế cho đồng bào vùng cao.

Tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Lào Cai, chăn nuôi vẫn là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, quy mô nhỏ lẻ, điều kiện chăm sóc hạn chế cùng với tác động của biến đổi khí hậu khiến dịch bệnh trên vật nuôi ngày càng gia tăng.

Em Tráng Thị Như, trưởng nhóm dự án chia sẻ: “Chúng em nhận thấy người chăn nuôi đang phụ thuộc nhiều vào kháng sinh và cám công nghiệp. Điều này vừa làm tăng chi phí, vừa ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Vì vậy, nhóm mong muốn tìm ra một giải pháp tự nhiên, an toàn và phù hợp với điều kiện địa phương.”

Từ ý tưởng đó, nhóm đã lựa chọn hướng nghiên cứu các loại thảo dược bản địa, trong đó có cây cỏ Lào – loài thực vật mọc hoang phổ biến nhưng chưa được khai thác hiệu quả.

Cỏ Lào vốn được xem là loại cây dại, mọc nhiều ở vùng đồi núi. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu khoa học, loài cây này chứa nhiều hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, kháng viêm.

Nhóm sinh viên đã ứng dụng công nghệ vi sinh để chiết xuất và kết hợp các hoạt chất từ cỏ Lào với Betaglucan, tạo ra sản phẩm men vi sinh thảo mộc.

“Điểm khó nhất là làm sao giữ được hoạt tính sinh học của nguyên liệu nhưng vẫn đảm bảo sản phẩm ổn định, dễ sử dụng. Sau nhiều lần thử nghiệm, chúng em đã hoàn thiện được quy trình sản xuất phù hợp,” Như cho biết thêm.

Sản phẩm của dự án gồm hai dòng chính: men sống dạng lỏng giúp hỗ trợ tiêu hóa, tăng sức đề kháng cho vật nuôi; và bột men vi sinh xử lý chuồng trại, giúp giảm mùi hôi và hạn chế vi khuẩn gây bệnh.

Sinh viên tham gia cuộc thi khởi nghiệp sinh viên năm 2026.

Gắn kết sản xuất với sinh kế địa phương
Theo nhóm nghiên cứu, việc sử dụng men vi sinh giúp vật nuôi hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, từ đó giảm lượng thức ăn tiêu thụ và tăng hiệu quả kinh tế. Một trong những điểm nổi bật của dự án là xây dựng mô hình liên kết với người dân trong việc thu hái và phát triển vùng nguyên liệu.

Mô hình này không chỉ giúp tận dụng nguồn tài nguyên sẵn có mà còn tạo việc làm, góp phần cải thiện đời sống cho bà con vùng cao.

Theo ThS. Nguyễn Thị Út, giảng viên hướng dẫn dự án: “Điểm mạnh của dự án là tính ứng dụng cao và phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở miền núi. Sản phẩm không chỉ giúp giảm chi phí mà còn góp phần bảo vệ môi trường và tạo ra thực phẩm an toàn.”

Cô Nguyễn Thị Út cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển hướng sang phát triển xanh và bền vững, những sản phẩm sinh học như vậy sẽ ngày càng có vai trò quan trọng.

Hiện nay, nhóm đang tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, mở rộng quy mô sản xuất và tìm kiếm đối tác để đưa sản phẩm ra thị trường rộng hơn. Đối tượng khách hàng hướng tới là các hợp tác xã, trang trại và hộ chăn nuôi có nhu cầu chuyển đổi sang mô hình an toàn sinh học.

Dự án “Từ cỏ hóa vàng” đã cho thấy tinh thần sáng tạo, khởi nghiệp của sinh viên và tiềm năng lớn từ việc khai thác tài nguyên bản địa.

“Chúng em mong muốn trong tương lai có thể xây dựng thương hiệu sản phẩm sinh học của riêng Lào Cai, không chỉ phục vụ trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu,” Tráng Thị Như bày tỏ.

Từ những cây cỏ tưởng chừng vô giá trị, bằng tri thức và sự sáng tạo, các bạn trẻ đã biến chúng thành sản phẩm có ích cho cộng đồng. Đây không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp, mà còn là hướng đi bền vững, góp phần phát triển kinh tế vùng cao và bảo vệ môi trường.

Những mô hình như “Từ cỏ hóa vàng” đang cho thấy, khi tri thức trẻ gắn với thực tiễn địa phương, những giá trị mới sẽ được tạo ra bền vững, thiết thực và giàu ý nghĩa.