Người trẻ xứ Thanh ở châu Âu - Bài cuối: Vũ Đức Nam và câu chuyện về sự vươn lên...

Vũ Đức Nam (bên trái) nhận giải thưởng “MOVERS OF TOMORROW AWARD”.

Từ quê nhà Thanh Hóa, sang Cộng hòa Liên bang Đức lao động theo diện hợp tác, rồi trải qua bao thăng trầm, vất vả, họ bám trụ lại nước Đức, sinh con, đẻ cái. Mấy chục năm xa quê, cha mẹ của Nam vẫn luôn đau đáu nhớ về nguồn cội. Họ đưa nỗi nhớ ấy vào trong hành trình hội nhập, dạy con cái hướng về quê nhà bằng tình cảm mến yêu và lòng biết ơn sâu nặng.

Nơi xa xứ hướng về nguồn cội...

Năm 2018, tôi gặp Vũ Đức Nam tại Erfurt. Khi đó, Nam chưa đầy 16 tuổi nhưng đã rất cao lớn, thông minh và hài hước. Bên ngoài là thành phố châu Âu vừa thanh bình vừa sầm uất, nhưng sau cánh cửa căn hộ của gia đình Nam, là không gian đậm chất Việt, thể hiện từ lối bài trí các căn phòng đến bữa ăn đầy đủ các món Việt. Thậm chí, khu vực ban công xanh mướt cũng trồng toàn các loại rau quả đặc trưng của quê nhà.

Có một điều đặc biệt, là dù sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, nhưng Vũ Đức Nam và chị gái Vũ Thị Giao Linh đều nói tiếng Việt rất thành thạo.

Cô Bùi Thị Xuân, mẹ của Nam cho biết, có được kết quả ấy là nhờ gia đình có một quy tắc chung: Khi đi học hoặc giao tiếp với người bản xứ, Nam và Linh dùng tiếng Đức hoặc tiếng Anh. Còn khi ở nhà, cả gia đình đều trò chuyện bằng tiếng Việt.

Bố mẹ Nam, cô Bùi Thị Xuân và chú Vũ Hồng Dân đều là người Thanh Hóa. Gia đình Nam là một trong những gia đình hội nhập rất tốt với đời sống chính trị văn hóa ở đất nước sở tại. Nhờ sự giúp đỡ của cô Xuân và chú Dân, tôi có thể gặp gỡ, ghi hình và phỏng vấn Chủ tịch Đảng CDU cầm quyền và nhiều quan chức của bang Thuringen thời điểm đó.

Trong gia đình, cô Xuân có một tủ áo dài và nhiều trang phục, đạo cụ biểu diễn mang đậm dấu ấn văn hóa của Việt Nam. Suốt nhiều năm, cô cùng một nhóm bạn thành lập đội múa, thường xuyên tham gia biểu diễn tại các sự kiện của địa phương, tích cực quảng bá văn hóa Việt đến cộng đồng người bản xứ.

Tôi luôn dạy con về nguồn cội, để các con hiểu cha mẹ mình sinh ra từ đâu, tại sao Thanh Hóa lại là vùng đất địa linh nhân kiệt. Tôi nói cho con biết về trống đồng Đông Sơn, về cầu Hàm Rồng, về các danh nhân lịch sử của quê hương như Bà Triệu, Lê Hoàn, Lê Lợi, Lê Lai...

Cô Bùi Thị Xuân, mẹ của Vũ Đức Nam

Sinh ra trong một gia đình như vậy, nên ngay từ nhỏ, Nam và chị gái đã được giáo dục về truyền thống của quê hương.

“Tôi luôn dạy con về nguồn cội, để các con hiểu cha mẹ mình sinh ra từ đâu, tại sao Thanh Hóa lại là vùng đất địa linh nhân kiệt. Tôi nói cho con biết về trống đồng Đông Sơn, về cầu Hàm Rồng, về các danh nhân lịch sử của quê hương như Bà Triệu, Lê Hoàn, Lê Lợi, Lê Lai...

Cuộc gặp gỡ nào của Hội đồng hương Thanh Hóa tại bang Thuringen, vợ chồng tôi đều cố gắng cho các con tham dự. Bản thân Nam còn tích cực hỗ trợ bố mẹ trong việc tham gia biểu diễn tại các buổi sinh hoạt cộng đồng. Vì vậy, các con không chỉ nói được tiếng Việt mà còn rất tự hào về quê cha đất tổ...” - cô Bùi Thị Xuân chia sẻ.

Sự vươn lên của thế hệ thứ hai...

Cách đây ba, bốn thập niên, khi cha mẹ Vũ Đức Nam rời quê nhà Thanh Hóa để đến Đức, họ thấu hiểu sâu sắc sự khó khăn, vất vả của một cộng đồng thiểu số ở đất nước xa xôi, cách quê nhà hàng chục nghìn cây số. Hội nhập với đất nước sở tại là một bài toán khó đối với đa phần người Việt, khi họ phải đối mặt với sự khác biệt lớn về ngôn ngữ, trình độ, văn hóa, và thậm chí cả yếu tố hình thể.

Cũng bởi vậy, khi Nam và chị gái được sinh ra, cha mẹ đã cố gắng dành hết tình yêu thương và mọi điều kiện tốt nhất, tạo hành trang để các con có thể dễ dàng hòa nhập trên quê hương thứ hai. Thể thao được xem là một trong những công cụ hữu hiệu nhằm kết nối văn hóa, thế hệ và nguồn gốc.

Ba tuổi, Vũ Đức Nam bắt đầu học võ và tham gia thi đấu. 12 tuổi, Nam làm quen với bóng bầu dục tại trường học. Đến năm lớp 9, chưa đầy 15 tuổi, với thành tích học tập tốt và kỹ năng chơi bóng bầu dục vượt trội, Nam nhận được học bổng du học tại nước Anh. 16 tuổi, Nam có bằng huấn luyện viên bóng bầu dục nói riêng và thể thao nói chung. Hiện tại Nam đang chơi cho Câu lạc bộ bóng bầu dục Berliner SV 1892 và có nhiều kinh nghiệm thi đấu ở giải hạng Nhất của nước Đức.

Một trong những giải thưởng Vũ Đức Nam giành được.

Ngoài tình yêu dành cho thể thao, Vũ Đức Nam còn có thành tích học tập tốt và tích cực tham gia hoạt động xã hội. Học hết tiểu học, Nam được nhận vào trường chuyên Edith - Stein, một ngôi trường trung học nổi tiếng tại nước Đức. Từ lớp 9 tới lớp 12, Nam là Chủ tịch Hội học sinh của trường và Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp học sinh bang Thuringen; giành một ghế trong Hội đồng thành phố Erfurt.

Vũ Đức Nam xuất hiện trên một tờ báo của CHLB Đức.

Để tạo không gian phát triển, đóng góp và cống hiến cho các bạn trẻ, trong đó có nhiều bạn trẻ gốc Việt, Nam cùng nhiều thành viên đồng sáng lập nhóm “Những con Sư tử phía Đông”.

Ở tuổi 23, hiện giờ, Nam theo học Công nghệ y sinh tại Đại học Kỹ thuật Berlin, với mục tiêu sẽ hoàn thành luận án tiến sĩ ở lĩnh vực này trong vài năm tới.

Mới đây, với những thành tích xuất sắc của mình, Vũ Đức Nam là một trong 50 bạn trẻ lọt vào danh sách bình chọn cho giải thưởng “MOVERS OF TOMORROW AWARD” - một trong những giải thưởng danh giá của Quỹ Allianz Foundation tại nước Đức, nhằm vinh danh các bạn trẻ từ 16 đến 24 tuổi, có những cống hiến, ý tưởng đi kèm những hành động thực tế đóng góp cho tương lai phát triển của CHLB Đức.

Giải thưởng này là động lực để Nam và các bạn trẻ người Việt khu vực bang Thuringen tiếp tục cống hiến, khẳng định hơn nữa khả năng hội nhập sâu rộng của cộng đồng người Việt, gốc Việt vào đời sống kinh tế, chính trị và xã hội tại nước Đức.

Cô Bùi Thị Xuân, mẹ của Nam cho biết thêm: “Nam đã nhiều lần về thăm quê và luôn mong muốn sẽ làm điều gì đó để góp phần phát triển quê hương. Là mẹ, tôi hiểu con mình. Nam thường nói ít hơn làm. Tôi tin Nam sẽ làm được những điều con mong ước”.

Ở tuổi 14, Vũ Đức Nam tự tin xuất hiện tại nghị trường.

Sự tự tin và thành công bước đầu của Vũ Đức Nam cùng các bạn trẻ người Việt thế hệ thứ hai, thứ ba tại nước Đức ko chỉ là nỗ lực của riêng các em, mà còn là kết quả đáng tự hào của các bậc cha mẹ - những người đã có một hành trình đầy khó khăn, gian khổ để có thể tồn tại, xây dựng cuộc sống và hội nhập tại xứ sở xa xôi, cách quê nhà hàng chục nghìn cây số.

Và, thành công ấy cũng thêm lần nữa khẳng định: Dù ở bất cứ nơi nào trên thế giới, người xứ Thanh vẫn luôn kiên cường, mạnh mẽ, phát huy truyền thống của vùng đất địa linh nhân kiệt, nỗ lực vươn lên để khẳng định bản thân, qua đó, làm đẹp hơn hình ảnh của quê hương trong mắt bạn bè quốc tế.

An Thư