Người Việt ăn gì đầu năm để cả năm may mắn?

Bánh chưng, bánh tét – khởi đầu năm mới bằng sự trọn vẹn

Nhắc đến món ăn mang lại may mắn đầu năm ở Việt Nam, không thể không nói đến bánh chưng, bánh tét. Đây không chỉ là món ăn, mà còn là biểu tượng của Tết cổ truyền. Hình vuông của bánh chưng, hình tròn của bánh tét tượng trưng cho đất trời, cho sự hài hòa âm dương.

Gạo nếp dẻo thơm, đậu xanh bùi, thịt mỡ béo ngậy – những nguyên liệu dân dã nhưng đủ đầy – gửi gắm ước mong một năm no ấm, đủ đầy từ trong nhà ra ngoài ngõ. Nhiều gia đình tin rằng đầu năm có bánh chưng trên bàn thờ tổ tiên thì gia đạo yên ổn, công việc hanh thông.

Thịt kho tàu – món ăn cầu mong sung túc, gia đình sum vầy

Ở Nam Bộ, thịt kho tàu gần như là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết. Nồi thịt kho với trứng tròn, nước màu trong veo, vị mặn ngọt hài hòa được nấu từ những ngày cuối năm, để ăn dần trong những ngày đầu xuân.

Theo quan niệm dân gian, trứng tròn tượng trưng cho sự viên mãn, thịt kho mềm béo thể hiện sự sung túc. Ăn thịt kho tàu đầu năm là mong cho gia đình luôn quây quần, cuộc sống đủ đầy, không thiếu thốn.

Dưa hành, củ kiệu – xua điều cũ, đón điều mới

Nếu bánh chưng tượng trưng cho sự đủ đầy thì dưa hành, củ kiệu lại mang ý nghĩa “gột rửa” những điều không may của năm cũ. Vị chua nhẹ, cay nồng giúp cân bằng các món nhiều đạm, đồng thời được xem là cách “làm mới” vị giác và tinh thần trong ngày đầu năm.

Trong quan niệm truyền thống, ăn dưa hành đầu năm giúp xua đi sự ứ trệ, đón chào một năm mới hanh thông, nhẹ nhàng hơn.

Canh khổ qua – mong cái khổ sớm qua đi

Ở nhiều gia đình miền Nam, canh khổ qua nhồi thịt là món ăn mang tính biểu tượng trong bữa cơm đầu năm. Tên gọi “khổ qua” được hiểu theo nghĩa dân gian là “nỗi khổ đã qua”, gửi gắm mong ước năm mới ít khó khăn, nhiều thuận lợi.

Bát canh thanh mát, vị đắng nhẹ nhưng hậu ngọt như một lời nhắc nhở: mọi gian nan rồi cũng sẽ qua, chỉ cần kiên nhẫn và vững lòng.

Xôi gấc – sắc đỏ mang theo may mắn

Xôi gấc với màu đỏ tươi thường xuất hiện trong mâm cỗ Tết, đặc biệt ở miền Bắc. Màu đỏ được xem là màu của may mắn, hỷ sự, tượng trưng cho vận khí tốt và khởi đầu thuận lợi.

Ăn xôi gấc đầu năm là mong cho công việc suôn sẻ, cuộc sống gặp nhiều điều lành, gia đình thêm phần ấm cúng.

Cá – mong năm mới dư dả, làm ăn phát đạt

Ở nhiều vùng, cá là món ăn mang ý nghĩa cầu tài lộc trong ngày đầu năm. Cá tượng trưng cho sự sinh sôi, dồi dào, làm ăn “thuận buồm xuôi gió”. Một số gia đình còn kiêng ăn hết cá, với mong muốn của cải còn “dư” sang năm mới.

Dù là cá kho, cá hấp hay cá nướng, món cá trong mâm cơm đầu năm đều mang theo ước vọng về một năm no đủ, kinh tế ổn định.

Ăn may đầu năm – niềm tin giản dị nhưng giàu giá trị văn hóa

Xét cho cùng, ăn gì để gặp may đầu năm ở Việt Nam không phải là câu chuyện mê tín, mà là một nét đẹp văn hóa. Đó là cách người Việt gửi gắm hy vọng vào bữa cơm gia đình, vào những món ăn quen thuộc đã gắn bó qua nhiều thế hệ.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi mâm cỗ Tết có thể thay đổi, tinh thần hướng về sự đủ đầy, an yên và gắn kết vẫn được giữ trọn trong từng món ăn đầu năm – như một lời chúc không lời cho cả năm phía trước.