Người Việt tại châu Âu: Mười năm, một mái nhà chung

Chính từ những tình cảm ấy, cùng với nhu cầu được kết nối, sẻ chia và hỗ trợ nhau trong cuộc sống, ý tưởng xây dựng một mái nhà chung cho cộng đồng người Việt tại châu Âu đã dần hình thành và trở thành hiện thực.

Gắn kết, sẻ chia nghĩa đồng bào

Ngày 29/10/2016, tại thủ đô Prague, Czech, hơn 150 đại biểu đến từ 15 quốc gia đã cùng nhau đặt nền móng thành lập Liên hiệp Hội người Việt Nam tại châu Âu. Đó là một dấu mốc đáng nhớ, mở ra chặng đường mới trong việc liên kết các hội đoàn và cộng đồng người Việt trên toàn châu lục.

Là người có may mắn được tham gia từ những ngày đầu thành lập, tôi vẫn nhớ tinh thần đoàn kết, sự nhiệt tình và niềm tin của các đại biểu khi ấy. Chúng tôi cùng chung một mong muốn giản dị nhưng đầy ý nghĩa: xây dựng một tổ chức thực sự là nơi gắn kết các hội đoàn, là chỗ dựa tinh thần của bà con, nơi mọi người có thể sẻ chia, giúp đỡ nhau, cùng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và hướng về quê hương, đất nước.

Mười năm đã trôi qua. Từ những bước đi ban đầu, Liên hiệp Hội từng bước trưởng thành, mở rộng sự kết nối với cộng đồng người Việt tại 23 quốc gia châu Âu. Đó không chỉ là sự phát triển về quy mô, mà quan trọng hơn là sự gắn bó, tin tưởng và đồng hành của các tổ chức hội đoàn cùng đông đảo bà con trên khắp châu lục.

Ông Hoàng Đình Thắng nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước, ngày 11/10/2024. (Ảnh TGCC)

Nhìn lại chặng đường ấy, điều khiến chúng tôi trân trọng nhất không chỉ là những hoạt động đã tổ chức, mà còn là tinh thần tương thân tương ái, nghĩa đồng bào được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.

Mỗi khi quê hương gặp thiên tai, hoạn nạn, bà con người Việt tại châu Âu lại cùng nhau hướng về Tổ quốc. Từ những đợt lũ lụt miền Trung năm 2016, 2020, đại dịch Covid-19, bão Yagi năm 2024 đến các đợt thiên tai năm 2025, các hội đoàn và bà con đã tích cực quyên góp, hỗ trợ tiền, trang thiết bị và vật tư y tế; xây dựng nhà Đại đoàn kết, trao học bổng, nhận đỡ đầu trẻ mồ côi, giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Mỗi sự đóng góp, dù lớn hay nhỏ, đều chứa đựng tình cảm chân thành của những người con xa quê. Khoảng cách địa lý không thể làm vơi đi nghĩa tình đồng bào và trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Đặc biệt, năm 2022, khi xung đột tại Ukraine bùng phát, hàng nghìn người Việt Nam phải rời bỏ nơi sinh sống để tìm đến những vùng an toàn. Trong hoàn cảnh khó khăn ấy, các hội đoàn và cộng đồng người Việt tại nhiều nước châu Âu đã nhanh chóng phối hợp, tổ chức đón tiếp, hỗ trợ chỗ ở, phương tiện đi lại và những nhu cầu thiết yếu cho đồng bào phải sơ tán.

Những ngày tháng ấy đã để lại nhiều xúc động và càng cho thấy rõ ý nghĩa của hai chữ “đồng bào”. Khi khó khăn ập đến, tình người, sự sẻ chia và tinh thần đoàn kết chính là điểm tựa quý giá nhất.

Bên cạnh các hoạt động nhân đạo, từ thiện, Liên hiệp Hội còn là cầu nối thúc đẩy sự giao lưu, hợp tác giữa các tổ chức hội đoàn và cộng đồng người Việt tại Czech, Đức, Pháp, Ba Lan, Hungary, Slovakia và nhiều quốc gia khác.

Đáng mừng là trong quá trình phát triển, nhiều tổ chức mang tính liên kết toàn châu Âu của phụ nữ, thanh niên, sinh viên, doanh nghiệp, trí thức và chuyên gia đã lần lượt ra đời, tạo thêm những diễn đàn để các thế hệ, các lĩnh vực cùng gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, phát huy thế mạnh và hỗ trợ nhau phát triển.

Sự đa dạng ấy không làm chúng ta xa nhau, mà trái lại, góp phần làm phong phú và vững chắc hơn mái nhà chung của cộng đồng người Việt tại châu Âu.

Một trong những nhiệm vụ luôn được Liên hiệp Hội và các tổ chức thành viên quan tâm là gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc và truyền lại những giá trị tốt đẹp của quê hương cho các thế hệ mai sau.

Từ những lớp học tiếng Việt, các chương trình văn hóa, nghệ thuật, ngày hội áo dài đến những làn điệu quan họ, chèo, ca trù, hát xoan, hát ví dặm được cất lên giữa lòng châu Âu, tất cả đều góp phần nuôi dưỡng tình yêu quê hương, giúp thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài hiểu hơn về cội nguồn, đồng thời giới thiệu vẻ đẹp văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Chúng tôi luôn tâm niệm rằng hội nhập tốt vào xã hội sở tại và gìn giữ bản sắc dân tộc không phải là hai điều đối lập, mà chính là những yếu tố bổ trợ cho nhau. Một cộng đồng biết trân trọng nguồn cội, đồng thời tôn trọng pháp luật, văn hóa và phong tục của nước sở tại, sẽ có nền tảng vững chắc để phát triển lâu dài.

Thật đáng tự hào khi ngày càng có nhiều người Việt Nam khẳng định được vị trí trong đời sống kinh tế, văn hóa, khoa học và xã hội tại các quốc gia châu Âu. Với tinh thần cần cù, sáng tạo, đoàn kết và ý thức hội nhập, cộng đồng người Việt đang từng bước nâng cao vị thế, đóng góp tích cực vào sự phát triển của các nước sở tại, đồng thời trở thành cầu nối hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia châu Âu.

Nhìn lại mười năm xây dựng và phát triển, chúng tôi hiểu rằng những kết quả đạt được không thuộc về riêng một cá nhân hay một tổ chức nào. Đó là thành quả của sự chung sức, đồng lòng, của biết bao tâm huyết, thời gian và công sức mà các thế hệ cán bộ hội đoàn cùng đông đảo bà con đã dành cho cộng đồng.

Nhân dịp kỷ niệm đầy ý nghĩa này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thế hệ lãnh đạo, các thành viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Kiểm tra qua các nhiệm kỳ; lãnh đạo các hội đoàn thành viên, những cán bộ cộng đồng đã và đang âm thầm cống hiến cho sự phát triển của Liên hiệp Hội.

Chính sự đồng hành quý báu ấy đã tạo nên sức sống và uy tín của Liên hiệp Hội trong suốt chặng đường vừa qua. (Ảnh TGCC)

Chúng tôi cũng cảm ơn các doanh nhân, nhà hảo tâm, các tình nguyện viên và đông đảo bà con người Việt Nam tại châu Âu đã luôn nhiệt tình hưởng ứng, đóng góp công sức, trí tuệ và vật chất cho các hoạt động chung. Chính sự đồng hành quý báu ấy đã tạo nên sức sống và uy tín của Liên hiệp Hội trong suốt chặng đường vừa qua.

Liên hiệp Hội cũng luôn trân trọng và biết ơn sự quan tâm, chỉ đạo, động viên và hỗ trợ của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Ngoại giao, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ ngoại giao), Đại sứ quán Việt Nam tại Czech cùng các cơ quan đại diện Việt Nam tại các nước châu Âu.

Đặc biệt, chúng tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới Đại sứ quán Việt Nam tại Czech, nơi đã chứng kiến sự ra đời và đồng hành cùng nhiều hoạt động quan trọng của Liên hiệp Hội; trân trọng cảm ơn Đại sứ Dương Hoài Nam cùng tập thể cán bộ Đại sứ quán đã luôn quan tâm, hỗ trợ cộng đồng, xúc tiến mạnh mẽ việc mở đường bay thẳng, góp phần củng cố và phát triển quan hệ Đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Czech.

Gìn giữ bản sắc, vun đắp tương lai cộng đồng

Mười năm là một chặng đường đáng trân trọng, nhưng cũng mới chỉ là bước khởi đầu trên hành trình xây dựng một cộng đồng người Việt Nam đoàn kết, vững mạnh và phát triển bền vững tại châu Âu.

Đại hội đại biểu lần thứ III, nhiệm kỳ 2026–2031, là dịp để chúng ta cùng nhìn lại những kết quả đã đạt được, thẳng thắn đánh giá những hạn chế, rút ra bài học kinh nghiệm và xác định phương hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trong chặng đường mới, Liên hiệp Hội cần tiếp tục củng cố khối đoàn kết, mở rộng sự liên kết giữa các hội đoàn, đổi mới nội dung và phương thức hoạt động theo hướng thiết thực, hiệu quả, thực sự gần gũi và đáp ứng những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của bà con.

Đặc biệt, cần dành sự quan tâm nhiều hơn cho thế hệ trẻ, những người sẽ tiếp nối và quyết định tương lai của cộng đồng. Làm sao để các cháu sinh ra và lớn lên ở châu Âu vẫn yêu tiếng Việt, hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc, tự hào về nguồn cội và có ý thức gắn bó với cộng đồng, đó không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình mà còn là nhiệm vụ lâu dài của các tổ chức hội đoàn.

Đồng thời, cần phát huy tốt hơn tiềm năng, trí tuệ và nguồn lực của đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân và thế hệ trẻ người Việt tại châu Âu; tăng cường kết nối, hợp tác, tạo điều kiện để bà con đóng góp thiết thực cho sự phát triển của các nước sở tại cũng như công cuộc xây dựng và phát triển quê hương, đất nước.

Năm nay, Đại hội đại biểu lần thứ III và Lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Liên hiệp Hội được tổ chức cùng với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Sự hội tụ của những sự kiện ý nghĩa này càng nhắc nhở chúng ta về giá trị bền vững của tinh thần đoàn kết trong truyền thống dân tộc Việt Nam.

Đối với những người Việt Nam sống xa Tổ quốc, đại đoàn kết không phải là điều gì xa vời. Đó là sự sẻ chia khi hoạn nạn, là bàn tay giúp đỡ nhau trong những ngày đầu lập nghiệp, là cùng nhau gìn giữ tiếng Việt, phong tục, văn hóa dân tộc; là sự tôn trọng, gắn bó giữa những con người tuy khác nhau về quê quán, nghề nghiệp, thế hệ hay tín ngưỡng nhưng đều có chung một cội nguồn Việt Nam.

Ngày hội cũng là dịp để chúng ta tri ân, tôn vinh những tập thể, cá nhân đã có nhiều đóng góp cho cộng đồng; đồng thời khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm và khát vọng cùng nhau xây dựng một cộng đồng người Việt Nam ngày càng phát triển.

Mười năm – một chặng đường với biết bao kỷ niệm, nỗ lực và nghĩa tình. Có những người đã đồng hành từ những ngày đầu, có những người mới tham gia, có những đóng góp được ghi nhận và cũng có biết bao việc làm thầm lặng. Tất cả đều đáng quý, bởi mỗi người, bằng cách riêng của mình, đã góp một viên gạch xây dựng nên mái nhà chung hôm nay.

Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết, tinh thần trách nhiệm và tình yêu quê hương, Liên hiệp Hội người Việt Nam tại châu Âu sẽ tiếp tục phát triển, xứng đáng là nơi hội tụ, gắn kết các hội đoàn và cộng đồng người Việt trên toàn châu lục.

Mái nhà chung ấy không chỉ được xây dựng bằng những thành quả của mười năm đã qua, mà còn được gìn giữ bằng niềm tin, tình nghĩa và trách nhiệm của mỗi chúng ta trong những năm tháng sắp tới. Bởi suy cho cùng, mái nhà chung chỉ thực sự bền vững khi mỗi người đều thấy mình thuộc về nơi ấy, cùng chung tay vun đắp, giữ gìn và trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Cuộc thi Hoa hậu Áo dài phu nhân đã trở thành hoạt động thường niên và ý nghĩa của cộng đồng người Việt tại châu Âu. (Ảnh TGCC)

Tự hào khi Prague được lựa chọn là nơi tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở nước ngoài

Sống xa quê, có những lúc chỉ cần nghe một câu tiếng Việt giữa phố đông, nhìn thấy tà áo dài trong một ngày hội hay bắt gặp lá cờ đỏ sao vàng nơi đất khách… lòng tôi lại bồi hồi nhớ về quê hương.

Tôi đã sống nhiều năm tại Czech. Nơi đây dần trở thành quê hương thứ hai, nhưng trong sâu thẳm, tôi vẫn luôn là một người Việt Nam, vẫn nhớ tiếng gọi thân thương của gia đình, nhớ những bữa cơm sum họp, nhớ Tết quê nhà và luôn mong được gắn bó với cộng đồng người Việt quanh mình.

Chính từ tình cảm ấy, Liên hiệp Hội người Việt Nam tại châu Âu đã trở thành một mái nhà chung của bà con trên toàn châu lục.

Tôi vẫn nhớ dấu mốc năm 2016, khi Liên hiệp Hội được thành lập tại Prague. Khi ấy, đó là một khát vọng kết nối cộng đồng. Còn hôm nay, sau một chặng đường dài, khát vọng ấy đã trở thành một sợi dây gắn bó người Việt tại nhiều quốc gia châu Âu.

Điều khiến tôi trân trọng nhất không chỉ là sự lớn mạnh của một tổ chức, mà là tình người được vun đắp qua từng hoạt động.

Mỗi khi quê hương gặp thiên tai, bão lũ, bà con tại châu Âu lại cùng nhau hướng về Tổ quốc. Người góp công, người góp của; có những tấm lòng âm thầm gửi đi từng phần quà nhỏ, cũng có những doanh nghiệp, hội đoàn chung tay thực hiện những chương trình lớn. Tất cả đều gặp nhau ở một tình cảm giản dị: quê hương gặp khó khăn thì người Việt dù ở đâu cũng không thể đứng ngoài.

Và khi khó khăn xảy ra ngay trong cộng đồng người Việt tại châu Âu, chúng tôi cũng cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của hai chữ đoàn kết. Những năm dịch bệnh, những đợt thiên tai hay thời điểm hàng nghìn bà con phải rời Ukraine để tìm nơi an toàn, các hội đoàn và cộng đồng người Việt đã nhanh chóng kết nối, hỗ trợ chỗ ở, phương tiện, nhu yếu phẩm và động viên tinh thần. Trong những thời khắc ấy, khoảng cách giữa các quốc gia dường như không còn nữa. Chỉ còn lại những người Việt Nam đang nắm lấy tay nhau.

Liên hiệp Hội còn giúp chúng tôi gìn giữ một điều vô cùng quý giá: bản sắc Việt Nam. Giữa lòng châu Âu, những lớp học tiếng Việt vẫn được duy trì. Những ngày hội văn hóa, chương trình nghệ thuật, hoạt động dành cho phụ nữ, thanh niên, sinh viên, trí thức và doanh nhân vẫn được tổ chức.

Trên hành trình ấy, cộng đồng chúng tôi luôn trân trọng sự quan tâm, đồng hành và hỗ trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Czech, cũng như các cơ quan đại diện Việt Nam tại châu Âu. Đại sứ quán không chỉ là cơ quan đại diện của đất nước, mà trong tình cảm của nhiều kiều bào, còn là một địa chỉ thân thuộc để tìm đến mỗi khi cần được hướng dẫn, hỗ trợ hay bảo hộ.

Trong những hoạt động lớn của cộng đồng, luôn có sự quan tâm và đồng hành của Đại sứ quán. Khi bà con gặp khó khăn, khi phát sinh những vấn đề ảnh hưởng đến cuộc sống, công việc hoặc quyền lợi chính đáng, các cán bộ ngoại giao đã lắng nghe, kết nối với cơ quan sở tại và hỗ trợ trong phạm vi trách nhiệm của mình.

Có những sự giúp đỡ được thể hiện qua những chương trình cụ thể. Nhưng cũng có những đóng góp thầm lặng, là những cuộc điện thoại giữa đêm, những ngày làm việc không kể giờ giấc, những nỗ lực bảo hộ công dân trong tình huống cấp bách. Chính sự tận tâm ấy đã giúp bà con thêm vững lòng, yên tâm làm việc, học tập và xây dựng cuộc sống trên quê hương thứ hai.

Một niềm vui và niềm tự hào đặc biệt đối với tôi là Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ lần đầu tiên được tổ chức tại châu Âu, và Prague vinh dự được lựa chọn làm nơi diễn ra sự kiện đầy ý nghĩa ấy. Khi biết ngày hội sẽ được tổ chức tại đây, tôi thực sự xúc động. Giữa lòng châu Âu, bà con người Việt từ nhiều quốc gia sẽ cùng hội tụ, gặp gỡ và chia sẻ tình đồng bào dưới mái nhà chung đại đoàn kết.

Tôi hình dung trong ngày hội ấy, giữa thành phố Prague cổ kính và thanh bình, sẽ vang lên tiếng Việt thân thương; sẽ có những tà áo dài, những nét đẹp văn hóa dân tộc và những cái bắt tay ấm áp của bà con đến từ khắp châu Âu. Có thể nhiều người chưa từng gặp nhau, đến từ những quốc gia khác nhau và có những hành trình lập nghiệp khác nhau, nhưng khi cùng có mặt trong Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, tất cả đều chung một tên gọi thiêng liêng: người Việt Nam.

Việc Prague được lựa chọn để tổ chức ngày hội lần đầu tiên tại châu Âu cũng cho thấy sự trưởng thành, đoàn kết và uy tín của cộng đồng người Việt Nam tại Czech.

Tôi tin rằng ngày hội sẽ trở thành một dấu mốc đẹp, góp phần kết nối các thế hệ, các hội đoàn và cộng đồng người Việt trên toàn châu Âu. Đây cũng sẽ là dịp để bạn bè sở tại hiểu thêm về một cộng đồng Việt Nam đoàn kết, nhân ái, giàu bản sắc, luôn có trách nhiệm với xã hội nơi mình sinh sống và luôn hướng về quê hương.

Tôi mong rằng khi ngày hội diễn ra, mỗi người đến với Prague sẽ không chỉ tham dự một sự kiện, mà còn thực sự cảm nhận được hơi ấm của quê hương, sức mạnh của tình đồng bào và tinh thần đại đoàn kết dân tộc.