Người vợ hiến thận, cùng chồng vượt qua ca ghép thận đặc biệt

Vừa qua, Bệnh viện Nhân dân 115 thông tin, phẫu thuật thành công ca ghép thận lần thứ 3 cho ông N.V.M (57 tuổi, quê Cà Mau), trong bối cảnh người bệnh có kháng thể kháng HLA cao và hệ thống mạch máu bị vôi hóa nghiêm trọng.

Trước đó, ông M. từng trải qua 2 lần ghép thận. Lần đầu, ông được ghép thận vào hố chậu phải nhưng sau đó phải phẫu thuật lấy bỏ thận ghép do thải ghép. Khoảng 10 năm trước, ông tiếp tục được ghép thận vào hố chậu trái.

Cách đây 2 năm, thận ghép suy giảm chức năng, ông phải quay lại chạy thận nhân tạo 3 lần mỗi tuần. Là trụ cột gia đình, việc phải chạy thận khiến ông không thể tiếp tục làm việc, trong khi người vợ phải thường xuyên đi cùng để chăm sóc.

Trước hoàn cảnh đó, người vợ quyết định hiến một quả thận cho chồng. Sau khi được thăm khám, tư vấn và kiểm tra tại Trung tâm Thận niệu, Bệnh viện Nhân dân 115, người vợ được xác định đủ điều kiện hiến thận.

Tuy nhiên, ca ghép đối mặt với nhiều thách thức, do đã trải qua 2 lần ghép thận, ông M. có kháng thể kháng HLA cao, nguy cơ thải ghép lớn. Bên cạnh đó, người bệnh từng phẫu thuật chấn thương bụng với vết sẹo kéo dài từ mũi ức đến gần xương mu, cùng 2 vết sẹo sau các lần ghép thận trước.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính mạch máu còn cho thấy hệ động mạch chủ ngực, bụng và chậu bị vôi hóa. Đây là thách thức lớn trong việc lựa chọn vị trí để nối mạch máu của thận ghép với mạch máu người nhận.

Sau hội chẩn, các bác sĩ xây dựng phương án điều trị nhằm kiểm soát đồng thời nguy cơ miễn dịch và những khó khăn về ngoại khoa.

Về miễn dịch, người bệnh được thay huyết tương 4 lần để giảm kháng thể, sau đó xét nghiệm lại trước khi ghép. Ê-kíp cũng sử dụng ATG (globulin kháng tế bào tuyến ức), một thuốc ức chế miễn dịch mạnh, để dẫn nhập.

Về phẫu thuật, thận trái của người vợ được lấy qua nội soi ổ bụng để ghép vào hố chậu phải của người chồng. Thận ghép cũ tại vị trí này đã được lấy bỏ trước đó, tạo khoảng trống cho quả thận mới.

Các bác sĩ trong ca ghép thận lần 3 cho người bệnh. Ảnh: BVCC

Do hệ thống mạch máu bị vôi hóa, các bác sĩ lựa chọn động mạch chậu chung gần vị trí phân chia, nơi ít vôi hóa nhất để nối với động mạch thận ghép. Một mạch máu nhân tạo cũng được chuẩn bị sẵn để sử dụng trong trường hợp cần thiết.

PGS.TS.BS Trương Hoàng Minh, Trưởng khoa Ngoại Niệu - Ghép thận, cho biết, ê-kíp phẫu thuật gặp nhiều khó khăn trong quá trình bộc lộ các mạch máu và bàng quang do tổ chức bị dính bởi những vết mổ cũ.

Tuy nhiên, nhờ sự phối hợp và thao tác cẩn trọng của các phẫu thuật viên, ca mổ diễn ra thành công. Ngay sau khi mở kẹp mạch máu, nước tiểu phun thành tia, chức năng thận cải thiện tốt từ ngày hậu phẫu đầu tiên, người bệnh tỉnh táo và ăn uống bình thường.

Theo các bác sĩ, ghép thận lần 3 là một thách thức lớn do người bệnh thường có nguy cơ miễn dịch cao, nhiều sẹo mổ gây dính, mạch máu xơ vữa và các bất thường sau những lần ghép trước. Việc lựa chọn vị trí ghép cũng phức tạp hơn, đôi khi phải lấy bỏ thận ghép cũ để tạo chỗ cho thận mới hoặc lựa chọn vị trí ghép cao hơn, khiến việc nối niệu quản và mạch máu khó khăn hơn.

Dù kết quả ghép thận lần 3 thường kém hơn so với lần đầu, người bệnh vẫn có tỷ lệ sống còn cao hơn so với tiếp tục chạy thận nhân tạo. Tiên lượng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nguồn thận hiến, tuổi người hiến, tình trạng kháng thể và thời gian thiếu máu lạnh của thận ghép.