Nguồn cung dầu toàn cầu sẽ ra sao nếu chiến sự leo thang?
Nguồn cung dầu toàn cầu đang đứng trước nguy cơ gián đoạn khi căng thẳng tại Trung Đông có dấu hiệu gia tăng.
Nguồn cung dầu toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn khi căng thẳng tại Trung Đông có dấu hiệu gia tăng, đặc biệt tại khu vực eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới. Mọi biến động tại tuyến hàng hải này đều có thể tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng và giá dầu quốc tế.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trung bình khoảng 20 - 21 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày trong năm 2025, tương đương gần 20% nguồn cung dầu toàn cầu và khoảng 1/4 thương mại dầu đường biển.
Phần lớn lượng dầu này đến từ các quốc gia sản xuất lớn tại Trung Đông như Saudi Arabia, Iraq, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Kuwait, Qatar và Iran. Từ đây, dầu thô được vận chuyển tới nhiều thị trường tiêu thụ lớn, đặc biệt là châu Á - khu vực phụ thuộc mạnh vào nguồn năng lượng nhập khẩu để phục vụ sản xuất và tăng trưởng kinh tế.
Nguồn cung dầu mỏ trên thế giới gặp gián đoạn trước diễn biến xung đột Trung Đông leo thang. Ảnh: baochinhphu.vn
Theo phân tích thị trường năng lượng quốc tế, trong kịch bản eo biển Hormuz bị đóng hoàn toàn, nguồn cung dầu toàn cầu có thể thiếu hụt khoảng 8 - 10 triệu thùng/ngày, do các tuyến vận chuyển thay thế chỉ có thể bù đắp một phần nhỏ lưu lượng hiện nay.
Trong những ngày gần đây, giá dầu thô quốc tế có xu hướng biến động. Giá dầu Brent và WTI từng ghi nhận mức tăng trong ngắn hạn do lo ngại nguồn cung bị thắt chặt.
Một số quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia, UAE và Iraq có hệ thống đường ống dẫn dầu ra ngoài Vịnh Ba Tư mà không cần đi qua Hormuz, nhưng tổng công suất của các tuyến này chỉ khoảng 4,2 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với lượng dầu vận chuyển bình thường qua eo biển.
Nếu nguồn cung bị gián đoạn kéo dài, các quốc gia nhập khẩu lớn sẽ phải tăng chi phí tìm nguồn thay thế hoặc sử dụng kho dự trữ chiến lược để duy trì ổn định thị trường năng lượng trong nước, khiến chi phí vận tải, sản xuất và giá nhiên liệu tại nhiều nền kinh tế tăng lên trong ngắn hạn.
Trước những rủi ro trên, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và Các đối tác (OPEC+) đã có những bước điều chỉnh trấn an thị trường. Theo các nguồn tin năng lượng quốc tế, OPEC+ đã quyết định nâng hạn ngạch sản lượng thêm khoảng 206.000 thùng/ngày vào tháng 4/2026, bổ sung nguồn cung và giảm bớt áp lực tăng giá dầu.
Sự gián đoạn cũng tạo áp lực lớn đối với các nền kinh tế châu Á, nhóm quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn dầu từ Trung Đông. Khoảng 84% lượng dầu đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới khu vực này. Trong đó, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 3,8 triệu thùng/ngày, Ấn Độ khoảng 2 triệu thùng/ngày, trong khi Nhật Bản và Hàn Quốc lần lượt nhập khoảng 1,7 triệu và 1,6 triệu thùng mỗi ngày.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, mức tăng này chỉ có tác động hạn chế nếu hoạt động vận chuyển tại Hormuz tiếp tục bị gián đoạn. Lượng dầu bổ sung từ OPEC+ khó có thể bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt nếu dòng chảy năng lượng từ khu vực vùng vịnh bị ngưng trệ trong thời gian dài.
Nguồn cung dầu toàn cầu trong giai đoạn tới được dự báo sẽ tiếp tục phụ thuộc nhiều vào diễn biến tại Trung Đông cũng như khả năng duy trì ổn định của các tuyến vận tải năng lượng. Nếu hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz được duy trì thông suốt, thị trường có thể sớm ổn định trở lại.
Ngược lại, nếu những yếu tố rủi ro kéo dài, thị trường dầu mỏ có thể ghi nhận các đợt biến động về giá và nguồn cung trong ngắn hạn. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đang chủ động theo dõi tình hình và xây dựng các kịch bản để bảo đảm an ninh năng lượng, hạn chế tác động đến sản xuất và thương mại toàn cầu.
