Nguồn lực LNG cho an ninh năng lượng: Thách thức lớn từ hạ tầng và cơ chế

Toàn cảnh hội thảo.

Ngày 5/11, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương (Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược) tổ chức hội thảo “Phát triển hạ tầng LNG tại Việt Nam: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý chính sách”.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của LNG trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời khẳng định yêu cầu phát triển hạ tầng LNG đồng bộ, hiệu quả và có tầm nhìn dài hạn.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của Việt Nam tiếp tục gia tăng, việc đa dạng hóa nguồn cung, phát triển các nguồn năng lượng có khả năng đáp ứng yêu cầu vận hành ổn định của hệ thống điện là nhiệm vụ cấp thiết. Nghị quyết số 70-NQ/TW đã đặt ra những định hướng quan trọng cho phát triển ngành năng lượng, trong đó LNG được xác định là một cấu phần đáng chú ý trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Ông Nguyễn Văn Phương, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương: Nhu cầu tiêu thụ LNG của Việt Nam dự kiến tăng từ khoảng 0,5 triệu tấn năm 2025 lên khoảng 17 triệu tấn vào năm 2050.

Dẫn các nghiên cứu và dự báo dài hạn, ông Nguyễn Văn Phương cho biết nhu cầu tiêu thụ LNG của Việt Nam dự kiến tăng từ khoảng 0,5 triệu tấn năm 2025 lên khoảng 17 triệu tấn vào năm 2050, trong đó khu vực miền Nam chiếm khoảng 65% tổng nhu cầu. Quy mô này đặt ra yêu cầu phải có sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng nhập khẩu, tồn trữ, tái hóa khí, vận chuyển và tiêu thụ.

Đánh giá về thực tiễn triển khai, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng Việt Nam đã từng bước hình thành khuôn khổ chính sách, quy hoạch cho phát triển ngành LNG, với các mục tiêu về nguồn điện khí LNG, hệ thống kho cảng và các dự án chuỗi khí - điện. Tuy nhiên, quá trình hiện thực hóa vẫn đối mặt với nhiều thách thức như thiếu đồng bộ giữa các khâu trong chuỗi giá trị, cơ chế giá và hợp đồng mua bán điện chưa đủ linh hoạt, hạ tầng dùng chung còn hạn chế, cũng như những bất cập trong quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Từ kinh nghiệm quốc tế, ông nhấn mạnh sự cần thiết nghiên cứu các mô hình đầu tư linh hoạt như trung tâm phân phối LNG (LNG hub), kho nổi tái hóa khí (FSRU), đồng thời tăng cường kết nối và sử dụng chung hạ tầng nhằm tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, Việt Nam cần chuyển từ tư duy phát triển các dự án LNG đơn lẻ sang kiến tạo hệ sinh thái hạ tầng đồng bộ, với quy mô phù hợp, đúng thời điểm, đúng mô hình và trên cơ sở hiệu quả tổng thể của nền kinh tế. Đây là điều kiện quan trọng để LNG thực sự trở thành một nguồn lực góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Bà Jennifer Wicks, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam: Để thu hút đầu tư, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm minh bạch về giá, cơ chế điều độ và các hợp đồng có tính khả thi về tài chính.

Bà Jennifer Wicks, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam cũng đồng tình rằng: “LNG có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Việc phát triển hạ tầng LNG hiện đại, bao gồm cảng nhập khẩu, kho chứa và kho nổi tái hóa khí (FSRU), sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung, ổn định hệ thống điện và hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo”.

Bà cho rằng, để thu hút đầu tư, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm minh bạch về giá, cơ chế điều độ và các hợp đồng có tính khả thi về tài chính. Hoa Kỳ sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam thông qua hỗ trợ kỹ thuật và đối thoại chính sách.

Làm rõ thêm những định hướng, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, bảo đảm cung ứng đủ năng lượng với chi phí hợp lý là yêu cầu quan trọng đối với phát triển kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới nhiều biến động, Việt Nam cần đa dạng hóa nguồn cung, phát triển đồng bộ hạ tầng và nâng cao khả năng ứng phó với rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn: Phát triển hạ tầng LNG cần gắn với quy hoạch và nhu cầu tiêu thụ thực tế.

Thị trường LNG Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển. Trong khi nguồn khí từ các mỏ trong nước có xu hướng suy giảm, việc phát triển các nguồn khí mới đòi hỏi thời gian và nguồn lực lớn. Bên cạnh đó, các dự án LNG có vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, hiệu quả phụ thuộc đáng kể vào sự đồng bộ giữa kho cảng, hệ thống đường ống và các hộ tiêu thụ, đặc biệt là nhà máy điện.

Từ thực tiễn này, Thứ trưởng Bộ Công Thương đề xuất 5 định hướng trọng tâm: phát triển hạ tầng LNG gắn với quy hoạch và nhu cầu tiêu thụ thực tế; thúc đẩy sử dụng chung hạ tầng, hình thành các trung tâm LNG nhằm tối ưu nguồn lực; tăng cường đồng bộ giữa thị trường khí và thị trường điện; đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao năng lực quản trị rủi ro; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế về đầu tư, công nghệ và tài chính.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cũng cho biết, việc hoàn thiện thể chế đang được tích cực triển khai nhằm thúc đẩy lĩnh vực LNG, trong đó có việc sửa đổi, bổ sung Luật Điện lực và cập nhật Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, qua đó tháo gỡ những điểm nghẽn và thúc đẩy phát triển chuỗi hạ tầng LNG đồng bộ, hiệu quả tại Việt Nam.

Là một trong những doanh nghiệp tham dự hội thảo, trao đổi bên lề, ông Lê Đình Tuyến, Giám đốc Công ty TNHH Giải pháp Kỹ thuật Lê Dương cho biết Công ty hiện đã có nhiều ứng dụng AI và công nghệ phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy và quản lý dự án LNG, hướng tới nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn và hiệu quả triển khai dự án. Tham gia hội thảo này, doanh nghiệp mong muốn chia sẻ các giải pháp công nghệ, kết nối đối tác và thúc đẩy hợp tác trong phát triển hạ tầng LNG tại Việt Nam.