Nguy cơ 'tắc nghẽn' quỹ đạo Trái Đất vì rác vũ trụ

Ảnh minh họa.

Các chuyên gia vũ trụ đang cảnh báo về nguy cơ quỹ đạo quanh Trái Đất ngày càng trở nên “tắc nghẽn” do số lượng vệ tinh và rác thải không gian gia tăng nhanh chóng, trong khi khả năng thu gom, xử lý các vật thể này vẫn còn nhiều hạn chế.

Lời cảnh báo được đưa ra sau sự cố một tên lửa của SpaceX va chạm với Mặt Trăng ngày 5/8, làm dấy lên thêm những lo ngại về tác động của hoạt động không gian ngày càng gia tăng.

Theo ước tính của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), hiện có khoảng 25.000 vật thể đang được theo dõi trên quỹ đạo Trái Đất. Bên cạnh đó là hơn 100 triệu mảnh vỡ nhỏ khó phát hiện, được tạo ra từ hàng nghìn vệ tinh và các hoạt động phóng tàu vũ trụ trong nhiều năm qua.

Ông Tim Flohrer, Trưởng bộ phận Rác thải vũ trụ thuộc Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), cho biết lượng mảnh vỡ ngày càng tăng đang đe dọa các quỹ đạo quan trọng, ngay cả khi không có thêm các vụ phóng mới.

Theo ông, các vụ va chạm trên quỹ đạo có thể tạo ra lượng lớn mảnh vỡ mới với tốc độ nhanh hơn khả năng các vật thể này tự rơi vào khí quyển và bị đốt cháy. Điều này làm gia tăng nguy cơ xảy ra một vòng xoáy, trong đó rác vũ trụ tiếp tục sinh ra thêm rác vũ trụ.

Không chỉ là thách thức về công nghệ, vấn đề rác thải không gian còn đặt ra những khoảng trống về pháp lý. Giáo sư Luật Vũ trụ Frans von der Dunk tại Đại học Nebraska-Lincoln (Mỹ) nhận định các hiệp định quốc tế hiện hành được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh và chưa được thiết kế để ứng phó với số lượng rác thải khổng lồ đang tồn tại trên quỹ đạo hiện nay.

Ông cảnh báo việc chậm trễ trong xử lý và dọn dẹp rác thải không gian có thể dẫn tới những hệ lụy nghiêm trọng, đặc biệt khi hoạt động phóng vệ tinh và khai thác không gian thương mại đang tăng tốc.

Trong khi đó, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đang lên kế hoạch ban hành các quy định mới nhằm đẩy nhanh tiến độ cấp phép cho hoạt động phóng tàu vũ trụ thương mại của các công ty như SpaceX. Kế hoạch này bao gồm việc miễn trừ một số yêu cầu liên quan đến chính sách môi trường để rút ngắn thời gian cấp phép.

Giới chuyên gia cho rằng sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp vũ trụ đòi hỏi các quốc gia và doanh nghiệp phải đồng thời tăng cường trách nhiệm trong quản lý hoạt động trên quỹ đạo. Nếu không có các biện pháp kiểm soát và xử lý hiệu quả, không gian quanh Trái Đất có thể ngày càng chật chội, làm gia tăng nguy cơ va chạm và ảnh hưởng đến các hoạt động không gian trong tương lai.

B.N