Nguy cơ tái diễn giao tranh Mỹ - Iran vì đàm phán đi vào ngõ cụt
Theo ba nguồn thạo tin, những nỗ lực của các nhà trung gian Qatar trong tuần này nhằm tạo ra bước đột phá ngoại giao giữa Mỹ và Iran đã đạt được rất ít tiến triển, do cả hai bên đều không chịu nhượng bộ.
(Ảnh minh họa: Philenews)
Hãng tin Axios cho biết, nhà trung gian hòa giải người Qatar - Ali al-Thawadi, đã có cuộc gặp kéo dài nhiều giờ hôm 28/9 tại New York với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng phái đoàn của ông.
Cuộc gặp đã thảo luận về một đề xuất thỏa hiệp dài hai trang do Qatar đưa ra. Kế hoạch của Qatar sẽ giải quyết cả yêu cầu của Iran về việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, lẫn yêu cầu của Mỹ về việc Iran nhượng bộ trong vấn đề hạt nhân.
Vào tối cùng ngày, ông al-Thawadi đã có cuộc đàm phán tại Washington với Jared Kushner - con rể, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump - cùng các quan chức Mỹ khác. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng tham dự một phần ngắn của cuộc họp.
Trước đó, vào sáng 28/9, Nhà Trắng đã công khai bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán sẽ có tiến triển. Các quan chức Mỹ đã thông báo với một số cơ quan truyền thông, bao gồm Axios, rằng các cuộc đàm phán diễn ra "tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời Iran "đã tỏ ra linh hoạt đối với các vấn đề hạt nhân".
Các quan chức này thậm chí còn cho biết, ông Trump sẵn sàng nới lỏng lệnh trừng phạt và giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa của Iran để đổi lấy những bước đi cụ thể nhằm cắt giảm chương trình hạt nhân của nước này.
Tuy nhiên, vài giờ sau đó, khi các quan chức Qatar vẫn đang ở Nhà Trắng, ông Trump đã đăng bài trên mạng xã hội Truth Social khẳng định rằng ông không đưa ra bất kỳ đề nghị nào cho Iran.
Qatar nản lòng vì không có tiến triển
Axios dẫn một nguồn tin cho biết, không có tiến triển đáng kể nào trong các cuộc đàm phán hôm 28/9. Thời gian tới, các quan chức Qatar vẫn sẽ tiếp tục nỗ lực làm trung gian, nhưng ngày càng cảm thấy nản lòng với cả hai bên.
"Mọi thứ đang bị đình trệ. Phía Iran đưa ra những yêu cầu mà Mỹ không thể chấp nhận, trong khi Mỹ lại cho rằng mình đang nắm thế thượng phong nên không cần phải nhượng bộ”, nguồn tin cho biết.
Các bên trung gian khác trong khu vực, bao gồm Pakistan và Ai Cập, đã kêu gọi Iran chấp nhận nhượng bộ về vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, phía Iran tuyên bố sẽ chỉ cân nhắc việc này sau khi Mỹ đồng ý quay lại bản ghi nhớ tháng 6.
Theo truyền thông Iran, ông Mohsen Rezaei - Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran - hôm 29/9 cho biết, nước này đã chuyển các điều kiện của mình tới Mỹ, nhưng "ông Trump không có khả năng đưa ra quyết định".
"Ông Trump đang sa lầy vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, trong đó ông ấy không thể đàm phán mà cũng chẳng thể giao chiến”, ông Rezaei nói.
Cùng ngày, ông Trump nói với các phóng viên: “Iran đang ở trong tình trạng rất tồi tệ. Tôi không biết liệu họ đã sẵn sàng từ bỏ hay chưa. Họ sẽ phải từ bỏ thôi. Mục đích của việc này là ngăn chặn vũ khí hạt nhân. Iran sẽ không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Theo Axios, tình trạng bế tắc củng cố niềm tin của cả hai bên rằng khả năng xảy ra một cuộc xung đột quân sự mới đang gia tăng.
Các quan chức Mỹ cho rằng, Tổng thống Trump có thể ra lệnh tái triển khai các hoạt động tác chiến quy mô lớn sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầu tháng 11.
