Nguy kịch vì tự sử dụng thuốc nam trên mạng

Bệnh nhân nguy kịch vì sử dụng thuốc nam mua trên mạng. BVCC

Bệnh nhân L.V.G vừa được tiếp nhận tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương sau thời gian tự điều trị tại nhà. Theo ThS.BS Lê Sơn Việt, Khoa Cấp cứu, trước đó người bệnh không ghi nhận bệnh lý nền đáng chú ý.

Khoảng một tháng trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện ho nhiều, sốt cao, tức ngực và đi khám tại một cơ sở y tế địa phương. Tại đây, người bệnh được chẩn đoán theo dõi viêm phổi, chưa loại trừ u phổi và được tư vấn nhập viện để tiếp tục thăm khám, điều trị.

Tuy nhiên, gia đình không đồng ý cho bệnh nhân nhập viện mà đưa về nhà, sau đó tự mua thuốc nam trên mạng cho người bệnh sử dụng. Thành phần, nguồn gốc và liều lượng của các loại thuốc này không được xác định rõ.

Sau khoảng 2 tuần uống thuốc, người bệnh bắt đầu xuất hiện vàng da, mệt mỏi. Đây là những dấu hiệu có thể cảnh báo tổn thương gan. Dù vậy, bệnh nhân không đi kiểm tra mà vẫn tiếp tục sử dụng thuốc thêm nhiều ngày.

Tình trạng sức khỏe sau đó xấu đi nhanh chóng. Khi xuất hiện rối loạn ý thức rồi hôn mê, gia đình mới đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Bệnh nhân sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng rất nặng.

Theo BS Lê Sơn Việt, thời điểm nhập viện, bệnh nhân đã hôn mê sâu, vàng da rõ, đồng tử giãn và mất phản xạ ánh sáng. Các xét nghiệm cho thấy chức năng gan suy giảm nghiêm trọng. Bilirubin tăng gần 300 µmol/L, trong khi amoniac khoảng 350 µmol/L, cao gấp nhiều lần mức bình thường.

Khi gan suy nặng, khả năng chuyển hóa và đào thải các chất độc bị suy giảm. Trong đó, amoniac có thể tích tụ trong máu, tác động đến hệ thần kinh trung ương, góp phần gây bệnh não gan và phù não.

Kết quả chụp CT sọ não cho thấy người bệnh bị phù não lan tỏa, các rãnh cuộn não gần như bị xóa, phù hợp với tình trạng phù não nặng.

BS Việt cho biết, suy gan cấp không chỉ gây vàng da mà còn có thể dẫn đến rối loạn đông máu, rối loạn chuyển hóa, bệnh não gan và nhanh chóng tiến triển từ lơ mơ đến hôn mê. Trong những trường hợp nặng, phù não có thể làm tăng áp lực nội sọ, gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.

Bệnh nhân được triển khai các biện pháp hồi sức tích cực, trong đó có lọc máu và thay huyết tương nhằm hỗ trợ điều trị, loại bỏ một phần các chất độc tích tụ trong máu. Tuy nhiên, do người bệnh đến viện khi suy gan và tổn thương não đã tiến triển rất nặng, tiên lượng rất xấu.

Sau 3 ngày điều trị tích cực nhưng tình trạng không cải thiện, gia đình xin đưa bệnh nhân về chăm sóc.

Theo BS Việt, người bệnh đã xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo tổn thương gan từ khá sớm. Nếu ngừng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế kiểm tra chức năng gan ngay từ thời điểm xuất hiện vàng da, mệt mỏi, tổn thương có thể đã được phát hiện và xử trí sớm hơn. Tuy nhiên, người bệnh vẫn tiếp tục sử dụng thuốc cho đến khi rối loạn ý thức và hôn mê sâu.

Bác sĩ cũng lưu ý, các sản phẩm được gọi chung là “thuốc nam”, “thuốc gia truyền” hoặc các chế phẩm mua qua mạng có thể chứa nhiều thành phần khác nhau. Khi không xác định được chính xác thành phần, hàm lượng và nguồn gốc, việc xác định tác nhân gây tổn thương gan cũng như lựa chọn hướng xử trí có thể gặp nhiều khó khăn.

Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên tự mua và sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc, thành phần trên mạng để điều trị bệnh. Việc cho rằng thuốc nam, thuốc gia truyền hay sản phẩm từ thảo dược luôn an toàn có thể khiến người bệnh chủ quan, kéo dài thời gian sử dụng và bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.

Trong quá trình sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc sản phẩm hỗ trợ nào, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi nhiều, chán ăn, buồn nôn, vàng mắt, vàng da, nước tiểu sẫm màu, lơ mơ hoặc thay đổi ý thức, người bệnh cần ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được thăm khám, kiểm tra chức năng gan và xử trí kịp thời.

Đặc biệt, với các triệu chứng hô hấp kéo dài như ho nhiều, sốt cao, tức ngực hoặc được bác sĩ tư vấn nhập viện để kiểm tra thêm, người bệnh không nên tự ý bỏ qua chỉ định chuyên môn để chuyển sang dùng các loại thuốc không rõ nguồn gốc. Việc chậm trễ thăm khám có thể khiến bệnh lý ban đầu không được điều trị đúng, đồng thời làm tăng nguy cơ biến chứng do sử dụng thuốc không an toàn.