Nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Sơn Hùng: Cơ hội để nâng chất đời sống người dân và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao

Đứng trước vận hội sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai không chỉ đối mặt với yêu cầu phát triển hạ tầng mà còn chịu “sức ép” lớn về giáo dục, y tế, nhân lực và an sinh xã hội.

Ông Nguyễn Sơn Hùng, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai

Ông Nguyễn Sơn Hùng, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cho rằng, muốn trở thành đô thị cấp vùng thực sự, Đồng Nai phải chuyển từ lợi thế lao động phổ thông sang phát triển dựa trên nguồn nhân lực chất lượng cao và chất lượng sống của người dân.

Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Sơn Hùng về vấn đề này.

*Tại Thông báo Hội nghị lần thứ 2, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Khi nghe thông tin này, ông có cảm xúc ra sao?

- Tôi đã nghỉ công tác một thời gian nhưng mỗi bước phát triển của Đồng Nai đều mang lại một cảm giác rất đặc biệt. Khi nghe thông tin Ban Chấp hành Trung ương Đảng đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, tôi thực sự rất vui, tự hào và xúc động.

Một góc phường Trấn Biên, đô thị trung tâm của Đồng Nai. Ảnh tư liệu

Tôi vui vì đây là một dấu mốc quan trọng, “bước ngoặt lịch sử” thể hiện sự ghi nhận của Trung ương đối với những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Đồng Nai trong suốt nhiều năm qua.

Đồng Nai hiện đã hội tụ nền tảng của một không gian phát triển lớn, đa trung tâm, đa chức năng và có mức độ tương tác vùng rất cao. Do đó, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương không đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi gắn với đơn vị hành chính, mà là bước chuyển quan trọng về mô hình phát triển và mô hình quản trị, nhằm đưa Đồng Nai từ vị thế một tỉnh công nghiệp lớn vươn lên thành đô thị cấp vùng, có năng lực điều phối không gian phát triển, liên kết hạ tầng, phân bổ nguồn lực và dẫn dắt tăng trưởng cho toàn khu vực. Đây là mong muốn và khát vọng của toàn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh nhà.

*Trong nhiều năm điều hành, phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội, ông thấy rằng những lĩnh vực nào cần được ưu tiên để Đồng Nai “nâng tầm” một cách bền vững, thực chất?

- Tôi nghĩ có 3 trụ cột quan trọng mà Đồng Nai cần quan tâm song song với phát triển kinh tế, hạ tầng - đô thị. Thứ nhất là giáo dục và đào tạo. Nhiều năm nay, câu chuyện “công nhân giá rẻ” đã không còn thực sự thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Thực tế, các doanh nghiệp vẫn đang thiếu nguồn nhân lực có tay nghề, được đào tạo bài bản và chuyên môn cao. Do đó, Đồng Nai phải có những chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, vững tay nghề.

Kỹ sư và công nhân Nhà máy Toshiba Việt Nam tại Khu công nghiệp Amata, phường Long Bình đang lắp ráp các cuộn cảm biến mô tơ. Ảnh: Thành Nam

Lĩnh vực có vai trò quan trọng thứ hai là y tế. Khi Đồng Nai phát triển nhanh, áp lực lên hệ thống y tế là rất lớn. Tuy nhiên, hiện nay, người dân không chỉ cần được khám chữa bệnh mà còn đòi hỏi dịch vụ y tế chất lượng cao, tiếp cận nhanh, thuận tiện. Do đó, tỉnh cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống bệnh viện, phát triển y tế chuyên sâu; đồng thời, chú trọng đào tạo, thu hút đội ngũ bác sĩ giỏi, nhân lực y tế chất lượng cao. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu để giảm tải cho tuyến trên, hướng tới một hệ thống y tế hiện đại, thông minh.

Thứ ba là văn hóa, du lịch và chất lượng đời sống tinh thần của người dân. Một đô thị phát triển không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng hay quy mô hạ tầng, mà còn ở mức độ thụ hưởng văn hóa, môi trường sống và sự hài lòng của người dân. Đồng Nai có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử… nếu được đầu tư bài bản sẽ vừa tạo động lực kinh tế, vừa góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân. Đồng thời, cần quan tâm xây dựng các thiết chế văn hóa, không gian công cộng, phát triển đô thị theo hướng văn minh, xanh - sạch - đẹp, để người dân thực sự cảm nhận được chất lượng sống được nâng lên.

Thông tin: Hà Lê - Đồ họa: Hải Quân

*Ông vừa nhắc đến việc Đồng Nai không thể tiếp tục dựa vào lợi thế lao động phổ thông để phát triển. Vậy theo ông, nếu không dựa vào “số lượng”, làm thế nào để Đồng Nai tạo ra bước ngoặt về “chất lượng” nhân lực?

- Đúng là trong nhiều năm qua, Đồng Nai phát triển mạnh nhờ thu hút lao động phổ thông phục vụ các khu công nghiệp. Nhưng bối cảnh hiện nay đã khác, khi yêu cầu của doanh nghiệp ngày càng cao, nhất là trong các ngành công nghệ, dịch vụ, logistics, vấn đề không chỉ là đào tạo nhiều hơn, mà là đào tạo đúng và trúng nhu cầu. Điều này đồng nghĩa với việc hệ thống các trường cao đẳng, đại học phải thay đổi thực sự, đưa đào tạo vào thực nghiệm, thực tế, có chiều sâu, gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, thị trường lao động.

Đặc biệt là trong thời đại 4.0, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi rất nhanh cấu trúc thị trường lao động thì yêu cầu về nguồn nhân lực càng trở nên khắt khe hơn. Vì vậy, giáo dục - đào tạo phải đi trước một bước, không chỉ dạy cái đang có mà phải hướng tới cái thị trường sẽ cần trong tương lai.

Bên cạnh đó, cần có chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ kỹ sư, chuyên gia, bác sĩ, giáo viên giỏi… để tạo ra lực lượng nòng cốt cho sự phát triển. Nhân lực vẫn là yếu tố mang tính then chốt trong bài toán phát triển chung của toàn tỉnh.

*Để trở thành một đô thị đáng sống, Đồng Nai cần khai thác “ngành công nghiệp không khói” như thế nào để không bị hòa lẫn với các địa phương lân cận?

- Đồng Nai có nhiều khu du lịch sinh thái, du lịch sông nước, di tích lịch sử, văn hóa nhưng đến nay vẫn chưa phát huy hết tiềm năng, thế mạnh trong thu hút du khách.

Tôi hy vọng, khi hạ tầng giao thông hoàn thiện, đặc biệt là khi Sân bay quốc tế Long Thành đi vào hoạt động sẽ tạo ra cơ hội phát triển du lịch. Tuy nhiên, để thực sự hiệu quả, Đồng Nai cần “làm mới” mình trên bản đồ du lịch Việt Nam bằng việc đa dạng hóa sản phẩm và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Đồng Nai có nhiều di tích lịch sử, do đó, cần phát triển các sản phẩm du lịch về nguồn, du lịch học đường… Trong đó, mô hình du lịch về nguồn cần thay đổi cách làm. Chúng ta cần kết hợp trải nghiệm lịch sử với công nghệ hiện đại từ âm thanh, ánh sáng, trình chiếu 3D mapping… giúp những câu chuyện lịch sử trở nên sinh động, gần gũi, hấp dẫn.

Thêm vào đó, tôi cho rằng: Số hóa các di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội truyền thống, làng nghề và ẩm thực đặc sản cũng là một hướng đi mới để thu hút giới trẻ, đặc biệt là quảng bá trên các nền tảng số như: website, TikTok, Facebook, YouTube… qua đó giúp tiếp cận đa dạng nhóm du khách, nhất là giới trẻ và khách quốc tế - đây là những đối tượng có xu hướng tìm kiếm thông tin và trải nghiệm du lịch thông qua nền tảng số.