Nhà mạng gặp khó khi đầu tư hạ tầng

Tại cuộc họp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp viễn thông do Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Hà Nội tổ chức, đại diện các doanh nghiệp viễn thông lớn như CMC Telecom, FPT Telecom, Viettel, MobiFone đã thẳng thắn chỉ ra những bất cập đang kìm hãm dòng vốn đầu tư.

Quang cảnh cuộc họp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp viễn thông do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội tổ chức. Ảnh: Hiền Thảo.

Phản ánh vấn đề nổi cộm hiện nay tại các dự án tòa nhà và khu công nghiệp (KCN), ông Nguyễn Đức Kiên - Phó Tổng Giám đốc CMC Telecom cho biết, mô hình đầu tư hạ tầng viễn thông thụ động đã thay đổi so với trước đây.

Trước đây, các chủ đầu tư tòa nhà hoặc KCN thường chủ động xây dựng sẵn hệ thống thang máng cáp, cống bể kỹ thuật rồi mở quyền tiếp cận cho tất cả nhà mạng. Tuy nhiên hiện nay, nhiều dự án lại giao trọn cho một đơn vị thứ ba đầu tư hạ tầng cống bể, thang máng cáp.

Đơn vị thứ ba này sau đó biến việc đầu tư thành lợi thế cạnh tranh, yêu cầu các nhà mạng muốn cung cấp dịch vụ cho khách hàng bên trong tòa nhà/KCN phải chia sẻ từ 35% đến 40% doanh thu.

"Lãi gộp của thị trường viễn thông không quá 20 - 25%, nhưng chia sẻ 35 đến 40% doanh thu, nghĩa là đầu tư vào đó, doanh nghiệp chắc chắn lỗ", ông Nguyễn Đức Kiên - Phó Tổng Giám đốc CMC Telecom chia sẻ.

Chính việc bị yêu cầu chiết khấu quá cao khiến một số nhà mạng không thể triển khai đầu tư hoặc buộc phải tăng giá cước bán lẻ để bù đắp chi phí. Hệ quả là tạo ra một thị trường "méo mó" ngay trong lòng các KCN, tòa nhà, biến doanh nghiệp và người dân sống/làm việc tại đó thành đối tượng bị thiệt hại khi phải trả chi phí đắt đỏ nhưng chất lượng dịch vụ không đảm bảo.

Để góp phần giải quyết tình trạng này, ông Kiên đề nghị giới hạn mức chia sẻ doanh thu giữa doanh nghiệp viễn thông và bên đầu tư hạ tầng cáp quang. Ngoài ra, cần xây dựng tiêu chí lựa chọn đơn vị thi công hạ tầng cáp tại các tòa nhà cũng như kiểm soát chất lượng hạ tầng cáp để tránh trường hợp những đơn vị này lựa chọn loại cáp quang kém chất lượng, khiến chất lượng dịch vụ bị ảnh hưởng.

Theo đại diện FPT Telecom, TP Hà Nội đã có bảng giá cho thuê công trình ngầm hạ tầng kỹ thuật đô thị sử dụng chung (tuy nen, hào, cống bể kỹ thuật) theo Quyết định số 8051/QĐ-UBND (ngày 20/11/2017), nhưng đối với KCN và khu công nghệ cao thì chưa có khung giá chung. Chi phí thuê hạ tầng hiện phụ thuộc vào đơn giá ấn định của các chủ đầu tư/nhà quản lý hạ tầng tại đó. Nhiều nơi đưa ra mức giá quá cao, làm triệt tiêu hiệu quả kinh doanh và biến các KCN thành những "điểm nghẽn" về hạ tầng số.

Ngoài vấn đề giá thuê hạ tầng, việc triển khai hạ tầng mạng cố định và internet băng rộng tại các KCN, khu công nghệ cao cũng gặp trở ngại lớn do thiếu sự đồng bộ và quy hoạch ban đầu.

Đại diện FPT Telecom chỉ ra rằng hạ tầng kỹ thuật tại nhiều KCN, khu công nghệ cao được đầu tư từ lâu nhưng thiếu quy hoạch viễn thông đồng bộ, khiến các doanh nghiệp viễn thông gặp khó khăn khi tiếp cận triển khai dịch vụ.

Dẫn chứng thực tế, đại diện FPT Telecom cho biết doanh nghiệp đã mất gần 9 tháng trao đổi, đàm phán thông qua một đơn vị trung gian mới ký được hợp đồng thuê sợi quang để triển khai hạ tầng cho một khu căn hộ tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc.

Song song với hạ tầng cáp ngầm, hạ tầng vô tuyến (trạm phát sóng BTS 5G) phục vụ sản xuất thông minh tại các KCN cũng chưa được tạo điều kiện thuận lợi.

Ông Trần Lê Phong - Phó Giám đốc Hạ tầng Viettel Hà Nội nhấn mạnh: KCN, khu đô thị, trung tâm thương mại là những khu vực cần được phủ sóng mạnh để phục vụ phát triển kinh tế. Thế nhưng, việc nhà mạng có được đặt trạm BTS hay không hiện nay phụ thuộc vào quyết định của chủ đầu tư dự án.

Trong khi đó, Trưởng phòng Kinh doanh Hạ tầng số Tổng công ty Viễn thông MobiFone Nguyễn Văn Nghị nhận định, các KCN, khu dân cư đang chuyển hướng mạnh mẽ sang drone, kinh tế số. Muốn vận hành các công nghệ này, KCN phải có hạ tầng Private Network (mạng di động dùng riêng). Ông Nghị đề xuất thành phố cần sớm có chỉ đạo đưa quy hoạch triển khai Private Network vào nội dung quy hoạch hạ tầng viễn thông tại các KCN và khu đô thị mới để thúc đẩy kinh tế số.

Giám đốc Sở KH&CN Hà Nội Cù Ngọc Trang cùng lãnh đạo các phòng chuyên môn đã ghi nhận ý kiến của các doanh nghiệp viễn thông. Sở sẽ triển khai những giải pháp thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ; đồng thời sẽ làm đầu mối phối hợp với các cơ quan liên quan để xử lý nội dung liên ngành.