Nhà máy thông minh và dữ liệu: Nền tảng nâng cao năng suất sản xuất

AI và IoT trở thành nền tảng nâng cao năng suất

Theo các chuyên gia, một trong những xu hướng toàn cầu nổi bật hiện nay của các doanh nghiệp là xây dựng mô hình nhà máy thông minh (Smart Factory), nơi dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và tự động hóa được kết hợp để tạo ra một hệ thống sản xuất linh hoạt hơn.

AI và IoT trở thành nền tảng nâng cao năng suất sản xuất. Ảnh minh họa

Điểm khác biệt lớn nhất của nhà máy thông minh không ở việc thay thế con người bằng máy móc, mà là khả năng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hoạt động của chính mình. Từ tình trạng thiết bị, mức tiêu thụ năng lượng, chất lượng sản phẩm, đến hiệu suất dây chuyền đều có thể được theo dõi và phân tích dựa trên dữ liệu. Điều này giúp doanh nghiệp chuyển từ phương thức vận hành phản ứng sang chủ động dự báo và tối ưu.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Moon Kyoung Sik, đại diện Công ty công nghệ Nodetalks Corp cho biết, dữ liệu đang trở thành nền tảng quan trọng trong quá trình hiện đại hóa sản xuất.

“Trong một nhà máy truyền thống, doanh nghiệp thường phát hiện vấn đề sau khi sự cố xảy ra. Khi hệ thống được kết nối bằng IoT và dữ liệu thời gian thực, doanh nghiệp có thể nhận diện dấu hiệu bất thường sớm hơn, từ đó giảm thời gian gián đoạn và nâng cao hiệu quả vận hành”, đại diện Nodetalks chia sẻ.

Nhà máy thông minh không nằm ở việc thay thế con người bằng máy móc, mà ở khả năng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hoạt động của chính mình.

Bên cạnh việc thu thập dữ liệu, thách thức lớn hơn nằm ở khả năng phân tích và chuyển hóa dữ liệu thành quyết định. Đây là lĩnh vực mà AI đang tạo ra nhiều thay đổi. AI giúp doanh nghiệp xử lý lượng dữ liệu lớn, nhận diện xu hướng và hỗ trợ tối ưu các quy trình sản xuất phức tạp.

Còn theo ông Sam Park, đại diện Công ty công nghệ Deep Visions nhận định, gía trị của AI không nằm ở việc doanh nghiệp sử dụng một công nghệ mới, mà nằm ở khả năng biến dữ liệu thành thông tin có ích cho quyết định kinh doanh. Một hệ thống AI hiệu quả cần giúp doanh nghiệp nhìn thấy vấn đề sớm hơn, vận hành tốt hơn và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Ông Sam Park, đại diện Công ty công nghệ Deep Visions.

Tuy nhiên, theo đại diện Công ty công nghệ Deep Visions, việc chuyển đổi sang mô hình nhà máy thông minh cũng đặt ra thách thức về con người, quy trình và khả năng tích hợp công nghệ. Nhiều doanh nghiệp có xu hướng đầu tư thiết bị trước khi xác định rõ bài toán vận hành cần giải quyết. Trong khi đó, hiệu quả của chuyển đổi số phụ thuộc nhiều vào việc công nghệ có thực sự phù hợp với mô hình sản xuất hay không.

Vì vậy, ông Sam Park khẳng định, xu hướng trong tương lai không chỉ là xây dựng nhà máy tự động, mà là xây dựng hệ sinh thái sản xuất thông minh, nơi con người, dữ liệu và công nghệ cùng tạo ra giá trị.

Xu hướng chuyển dịch tất yếu

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, nhà máy thông minh sẽ không chỉ là một xu hướng công nghệ, mà là một hướng đi quan trọng để nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh trong chuỗi sản xuất toàn cầu.

Chỉ riêng trong ngành may mặc, xu hướng phát triển nhà máy thông minh đang diễn ra mạnh mẽ, với các dây chuyền sản xuất được số hóa và quản trị dữ liệu xuyên suốt từ khâu đầu vào, sản xuất đến phân phối sản phẩm. Trước bối cảnh mới, khi chi phí lao động và chi phí sản xuất liên tục gia tăng, việc ứng dụng thiết bị tự động hóa, dây chuyền sản xuất thông minh và các giải pháp quản trị số đang trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và tăng năng lực cạnh tranh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam cho biết, để duy trì vị thế trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam cần đẩy mạnh xanh hóa, số hóa, tự động hóa và quản trị dữ liệu trong sản xuất. Đây là nền tảng quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam trao đổi với phóng viên Báo Công Thương.

Trong đó, xu hướng chuyển dịch đầu tư nhà máy thông minh, ứng dụng AI trong dây chuyền sản xuất nếu được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, kiểm soát chi phí, ổn định chất lượng, rút ngắn thời gian giao hàng trước những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường thế giới.

Trên thực tế, là một trong những trung tâm sản xuất dệt may quan trọng của khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đang trở thành điểm đến trong chiến lược mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn công nghệ và sản xuất quốc tế trong việc mở rộng đầu tư các giải pháp nhà máy thông minh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Jimmy, Phó Chủ tịch Tập đoàn Jack Technology đánh giá, ngành dệt may Việt Nam đang chuyển dịch từ mô hình sản xuất truyền thống sang các nhà máy thông minh, ứng dụng dữ liệu để quản trị và tối ưu vận hành theo thời gian thực. Đây không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thế giới liên tục biến động, lợi thế cạnh tranh của ngành may mặc cũng đang dịch chuyển từ chi phí lao động sang năng suất, công nghệ và khả năng quản trị. Việc mở rộng quy mô sản xuất nếu không đi cùng tự động hóa, số hóa và quản trị dữ liệu sẽ khiến doanh nghiệp khó nâng cao hiệu quả vận hành, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo đại diện Jack Technology, dữ liệu rời rạc và thiếu kết nối đang là rào cản đối với nhiều doanh nghiệp dệt may trong quá trình xây dựng nhà máy thông minh. Do đó, giải pháp nhà máy thông minh với việc đồng bộ dữ liệu giữa thiết bị, máy móc và phần mềm quản trị sẽ giúp doanh nghiệp giám sát sản xuất theo thời gian thực, nâng cao chất lượng và tối ưu hiệu quả vận hành.