Nhà ở xã hội trở thành hạ tầng phát triển của Ninh Bình

Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê Bảo Minh tại phường Trường Thi, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: KCN Bảo Minh

Chỉ trong tuần cuối tháng 6 vừa qua, Ninh Bình liên tiếp bàn giao và khởi công nhiều dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê.

Trong đó, dự án nhà ở xã hội tại phường Đồng Văn do Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) làm chủ đầu tư đã bàn giao những căn hộ đầu tiên cho người lao động. Ngay sau đó, tỉnh tiếp tục khởi công bốn dự án gồm nhà ở cho thuê tại KCN Bảo Minh và ba dự án nhà ở xã hội tại phường Bích Đào, phường Tây Phù Vân và xã Duy Hà, với tổng vốn đầu tư khoảng 3.625 tỷ đồng, bổ sung hơn 3.100 căn hộ.

Loạt dự án được triển khai trong bối cảnh Ninh Bình đẩy nhanh chương trình phát triển nhà ở, hưởng ứng chủ trương của Trung ương về phát triển nhà ở xã hội và các mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn phục vụ người lao động.

Nhu cầu đi trước nguồn cung

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh, đến giữa tháng 6/2026, các KCN trên địa bàn đã thu hút 1.165 dự án đầu tư, trong đó có 567 dự án FDI, tạo việc làm cho hơn 222.100 lao động trực tiếp. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, tỉnh tiếp tục cấp mới 50 dự án, gồm 21 dự án FDI và 29 dự án trong nước.

Làn sóng đầu tư công nghiệp không chỉ tạo thêm việc làm mà còn làm gia tăng nhu cầu về nhà ở cho người lao động. Riêng khu vực Đồng Văn hiện có khoảng 60.000 lao động làm việc tại các KCN, trong đó hơn 12.000 lao động ngoại tỉnh cùng hàng nghìn chuyên gia.

Nhà máy sản xuất máy tính và linh kiện điện tử của Tập đoàn máy tính Quanta tại KCN Mỹ Thuận, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: VGP

Dự án nhà ở xã hội vừa bàn giao bổ sung thêm nguồn cung nhà ở. Tuy nhiên, nhiều công nhân vẫn lựa chọn thuê trọ do chưa đủ điều kiện tiếp cận chính sách. Khảo sát của Mekong ASEAN tại các KCN Đồng Văn I, Đồng Văn II và Mỹ Thuận cho thấy, bên cạnh ký túc xá của một số doanh nghiệp và nhà công vụ dành cho chuyên gia, phần lớn người lao động vẫn thuê phòng trong khu dân cư lân cận với giá khoảng 1,5-2,5 triệu đồng/tháng cho diện tích 12-20 m2.

Anh Tiến Thành, công nhân một doanh nghiệp sản xuất gạch ốp lát tại Phủ Lý, cho biết sau những ca làm đêm, anh thường ở lại phòng trọ cùng đồng nghiệp thay vì di chuyển gần 20 km về nhà. Theo anh Thành, với lao động ngoại tỉnh hoặc người đã có gia đình, nhu cầu thuê trọ gần nơi làm việc còn lớn.

Nhu cầu gia tăng cũng tạo cơ hội cho người dân phát triển dịch vụ cho thuê. Chị Trần Thị Huê (Bình Lục) cho biết gia đình đang hoàn thiện thêm 13 phòng trọ khép kín, trang bị điều hòa, bình nóng lạnh, wifi và camera an ninh để phục vụ người lao động tại KCN Mỹ Thuận. Theo chị, nhu cầu thuê phòng tăng rõ rệt từ khi nhiều doanh nghiệp mở rộng sản xuất tại KCN Mỹ Thuận, đặc biệt sau khi Quanta tuyển thêm lao động. "Nhà chưa kịp hoàn thiện đã có người đến hỏi thuê," chị Huê chia sẻ.

Nhà ở trong bài toán thu hút đầu tư

Không chỉ là câu chuyện an sinh, nhà ở đang trở thành một yếu tố được doanh nghiệp cân nhắc khi lựa chọn địa điểm đầu tư.

Theo ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, bên cạnh quỹ đất, chi phí hay hạ tầng giao thông, doanh nghiệp sản xuất ngày càng quan tâm đến khả năng phát triển đồng bộ giữa việc làm, nhà ở và các dịch vụ phục vụ người lao động. Đây là yếu tố giúp một địa phương duy trì sức hấp dẫn trong dài hạn, đặc biệt với những ngành sử dụng nhiều lao động hoặc cần đội ngũ chuyên gia, kỹ sư làm việc ổn định.

Ông Powell cho rằng thách thức của nhà đầu tư không nằm ở việc tìm kiếm cơ hội mà ở khả năng đánh giá liệu nhu cầu có thể được duy trì trong 10-20 năm tới. Vì vậy, những địa phương chuẩn bị sớm hạ tầng xã hội, từ nhà ở, dịch vụ đến không gian sống, sẽ tạo nền tảng vững chắc hơn cho các quyết định đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút dòng vốn FDI.

Khu vực nhà ở chuyên gia tại Khu công nghiệp Bảo Minh. Ảnh: KCN Bảo Minh

Thực tế, cách tiếp cận này đã bắt đầu được phản ánh tại một số KCN ở Ninh Bình, trong đó có KCN Bảo Minh. Bên cạnh khu nhà ở với 380 căn hộ đã đưa vào sử dụng, chủ đầu tư còn xây dựng trường mầm non, khu sinh hoạt cộng đồng và các công trình dịch vụ. Dự án nhà ở cho thuê với 848 căn hộ vừa được khởi công sẽ tiếp tục bổ sung nguồn cung lưu trú ngay trong KCN.

Từ các mô hình thí điểm tại khu công nghiệp, Ninh Bình đang mở rộng chính sách phát triển nhà ở xã hội trên quy mô toàn tỉnh. Cuối tháng 3/2026, tỉnh đã kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội, đồng thời ban hành Quyết định số 12/2026/QĐ-UBND nhằm tháo gỡ vướng mắc về điều kiện thụ hưởng cho người lao động.

Giai đoạn 2021-2024, Ninh Bình hoàn thành 964 căn nhà ở xã hội; năm 2025 xây dựng 4.461 căn và đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 6.053 căn trong năm 2026. Đến cuối tháng 3, toàn tỉnh có 8 dự án đang thi công và 8 dự án chuẩn bị khởi công.

Theo Nghị quyết số 07/NQ-CP, Chính phủ giao Ninh Bình hoàn thành 24.336 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2025-2030. Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh đã điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở, đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển tối thiểu 71.576 căn, trong đó có 17.329 căn nhà lưu trú công nhân; đồng thời ưu tiên quỹ đất cho nhà ở xã hội tại các khu công nghiệp, khu kinh tế và đô thị, tăng tỷ trọng nhà ở cho thuê.

Bên cạnh đó, Ninh Bình đang điều chỉnh quy hoạch phát triển theo hướng mở rộng không gian công nghiệp, đô thị và dịch vụ, hoàn thiện đề án phát triển quỹ đất, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và tháo gỡ vướng mắc cho các dự án.

Trong bối cảnh hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, nhà ở xã hội không chỉ là chính sách an sinh mà còn trở thành hạ tầng thiết yếu, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn tăng trưởng mới.