Nhắc đến món ăn này, người ta sẽ lập tức nhớ đến quê hương của Đình Bắc

Đình Bắc – cầu thủ quê Nghệ An đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của người hâm mộ trong nước sau màn trình diễn ấn tượng ở trận gặp UAE cũng như xuyên suốt giải U23 châu Á. Từ sức hút của tài năng trẻ này, quê hương Nghệ An cũng được nhiều người chú ý và tìm hiểu hơn, không chỉ bởi truyền thống thể thao mà còn bởi nền ẩm thực mộc mạc, đậm đà và giàu bản sắc xứ Nghệ.

Cầu thủ Đình Bắc quê ở Nghệ An - vùng đất nổi tiếng với món cháo lươn. Ảnh: AFC

Nhắc đến ẩm thực Nghệ An, bên cạnh nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn hay cam Vinh, cháo lươn Nghệ An luôn là món ăn “đinh”, gắn liền với ký ức và niềm tự hào của người dân xứ Nghệ. Không cầu kỳ hình thức, không béo ngậy như nhiều món cháo khác, cháo lươn chinh phục thực khách bằng hương vị đậm đà, cay nồng và cách chế biến rất riêng, khó nơi nào có thể sao chép trọn vẹn.

Điểm làm nên sự khác biệt của cháo lươn Nghệ An nằm ở nguyên liệu lươn đồng. Người Nghệ An gần như không dùng lươn nuôi, bởi lươn đồng sống trong bùn ruộng, kênh mương tự nhiên có thịt săn chắc, thơm và ngọt hơn hẳn. Lươn sau khi bắt về được làm sạch kỹ, khử nhớt bằng tro bếp hoặc muối hạt, sau đó luộc vừa chín tới để dễ tách thịt.

Thịt lươn được gỡ khéo léo thành từng sợi dài, không nát, không dính xương dăm. Phần xương và đầu lươn tiếp tục được ninh kỹ để lấy nước dùng, tạo vị ngọt tự nhiên, tuyệt đối không cần đến mì chính hay hạt nêm công nghiệp.

Phần thịt lươn được xào chín bắt mắt. Ảnh: Lươn niêu xứ Nghệ

Nếu nhiều nơi nấu cháo theo hướng thanh nhẹ, thì cháo lươn Nghệ An lại mang phong vị đậm, cay và nồng – đúng với tính cách người miền Trung. Nghệ An nổi tiếng với việc sử dụng hành tăm (củ nén), ớt tươi, tiêu xay và đặc biệt là nghệ tươi. Nghệ không chỉ tạo màu vàng óng hấp dẫn cho thịt lươn mà còn giúp khử mùi tanh, tăng vị ấm và tốt cho tiêu hóa.

Thịt lươn sau khi xào cùng hành tăm, ớt, nghệ sẽ dậy mùi thơm đặc trưng, vừa cay, vừa bùi, vừa ngọt. Đây chính là phần “đinh” khiến nhiều người ăn một lần là nhớ mãi.

Bát cháo lươn ngon mắt, ngon miệng. Ảnh: Lươn niêu xứ Nghệ

Khác với nhiều vùng nấu cháo thật nhừ, cháo lươn Nghệ An thường nấu từ gạo rang, hạt cháo bung nở vừa phải, sánh nhưng không đặc quánh. Khi múc ra bát, người bán chan cháo nóng, rắc thêm hành lá, rau răm, giá trụng, rồi cho phần lươn xào lên trên. Màu trắng của cháo, vàng óng của lươn, điểm xanh của rau tạo nên bát cháo dân dã mà bắt mắt.

Đặc biệt, người Nghệ An thường ăn cháo lươn cùng bánh mướt (bánh cuốn không nhân). Bánh mướt mềm, mỏng, chấm nước lươn hoặc ăn kèm cháo giúp cân bằng vị cay, tạo cảm giác no bụng nhưng không ngấy – một nét rất riêng của ẩm thực xứ Nghệ.

Thưởng thức bát cháo lươn ngày rét mướt ở Nghệ An thì còn gì tuyệt vời hơn.

Không chỉ ngon, cháo lươn còn được đánh giá là món ăn bổ dưỡng. Theo Đông y và dinh dưỡng học hiện đại, thịt lươn giàu protein, canxi, sắt, vitamin A, B1, B6… rất tốt cho người mới ốm dậy, trẻ em, người lao động nặng hoặc cần bồi bổ sức khỏe. Nghệ và hành tăm còn giúp làm ấm bụng, hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp với khí hậu miền Trung nhiều gió Lào, mưa nắng thất thường.

Cháo lươn vừa là món ăn ngon miệng vừa giàu dinh dưỡng.

Ngày nay, cháo lươn Nghệ An không chỉ xuất hiện trong các quán ăn bình dân ở TP Vinh, Diễn Châu, Yên Thành hay Nam Đàn, mà còn có mặt tại nhiều tỉnh, thành lớn. Tuy vậy, với người sành ăn, cháo lươn “chuẩn vị” nhất vẫn là phải thưởng thức ngay tại Nghệ An, nơi từng nguyên liệu, từng cách nêm nếm đều mang hơi thở của vùng đất nắng gió.

Giản dị nhưng tinh tế, cay nồng mà sâu vị, cháo lươn Nghệ An không chỉ là món ăn, mà còn là câu chuyện về văn hóa, về thói quen sinh hoạt và tình yêu quê hương của người xứ Nghệ – thứ hương vị khiến ai đã từng nếm qua đều khó quên.

Yến Nguyễn