Nhạc Việt bước vào kỷ nguyên mới của bản sắc và tầm ảnh hưởng toàn cầu

Bước chuyển mình ngoạn mục của thị trường âm nhạc

Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025 - 2026, vừa được nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Truyền thông và Thiết kế, Đại học RMIT Việt Nam công bố, phác họa bức tranh sống động về một lĩnh vực đang chuyển mình.

Từ các buổi biểu diễn kín chỗ tại sân vận động lớn, đến những bản hit “viral” lấy cảm hứng từ âm nhạc dân gian, năm 2025 được điểm tô bằng nhiều dấu ấn. Hơn 800 sự kiện âm nhạc diễn ra khắp cả nước, trong đó tháng 8 chiếm trọn sân khấu với số chương trình biểu diễn trực tiếp cao nhất cả năm.

Những chương trình quy mô quốc gia như V Concert - Rạng rỡ Việt Nam và Tổ quốc trong tim thu hút từ 25.000 - 50.000 khán giả mỗi đêm, phản ánh nhu cầu mạnh mẽ được trải nghiệm văn hóa sống động và giàu cảm xúc.

Nghệ sĩ Việt cũng tự tin bước lên sân khấu quốc tế với Đức Phúc giành vị trí quán quân Intervision 2025 ở Moscow, còn Phương Mỹ Chi đạt giải Ba tại Sing! Asia 2025. Các ngôi sao quốc tế cũng đổ về Việt Nam. Riêng tour Übermensch của G-Dragon đã thu hút gần 100.000 người hâm mộ Việt Nam, cho thấy vị thế ngày càng tăng của đất nước như một trung tâm âm nhạc trong khu vực.

Năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có của các sự kiện âm nhạc quy mô lớn. Ảnh: Pexels

“Năm 2025 ghi nhận bước chuyển mình ngoạn mục của thị trường âm nhạc và công nghiệp văn hóa Việt Nam, không chỉ dừng lại ở sự gia tăng về số lượng mà còn là sự thăng hoa vượt bậc về chất lượng”, PGS. TS. Nguyễn Văn Thăng Long, Trưởng nhóm nghiên cứu cho biết.

Tuy nhiên, để thực sự cạnh tranh với các nền âm nhạc khu vực và thế giới, ông Long cho rằng thị trường cần chuyên nghiệp hóa toàn diện, có chiến lược phát triển bền vững và trên hết là định hình bản sắc V-Pop độc đáo. “Đã đến lúc chúng ta không chỉ tổ chức những sự kiện lớn, mà còn phải xây dựng một nền công nghiệp văn hóa có chiều sâu và giàu bản sắc”.

Xây dựng bản sắc mạnh mẽ hơn

Báo cáo đặt âm nhạc trong bối cảnh chiến lược phát triển văn hóa rộng lớn hơn - Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035 đang được thực hiện với mục tiêu bảo tồn truyền thống và nâng cao vị thế văn hóa toàn cầu của Việt Nam. Theo báo cáo của RMIT, âm nhạc đang nổi lên như một trong những hình thức ngoại giao văn hóa năng động nhất.

GS. Donna Cleveland, Trưởng khoa Truyền thông và Thiết kế, Đại học RMIT Việt Nam, nhận định: “Âm nhạc không chỉ tạo kết nối giữa các ngành sáng tạo mà còn giữa các quốc gia. Thông qua âm nhạc, bản sắc Việt có thể mở rộng ảnh hưởng trong khu vực và trên toàn thế giới. Đây là thời điểm thích hợp để văn hóa trở thành động lực phát triển bền vững và quyền lực mềm giúp định hình hình ảnh Việt Nam trong tương lai”.

Thực tế, trong số 10 xu hướng mới được nêu trong Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025 - 2026, nhiều xu hướng tập trung vào khẳng định bản sắc Việt và kể câu chuyện văn hóa thông qua âm nhạc.

Báo cáo giới thiệu 10 xu hướng mới trong âm nhạc Việt Nam năm 2026. Ảnh: RMIT

Một trong những xu hướng nổi bật nhất là V- folktriotism, sự kết hợp giữa V-Pop, folktronica (âm nhạc hiện đại mang âm hưởng dân gian) và patriotism (lòng yêu nước). Đây là làn sóng âm nhạc dân gian mang đậm tinh thần yêu nước được tái hiện qua các thể loại hiện đại như EDM và pop.

Năm ngoái, những ca khúc như Bắc Bling của Hòa Minzy và album Made in Vietnam của DTAP không chỉ thống trị các bảng xếp hạng âm nhạc mà còn khơi dậy niềm tự hào văn hóa và thậm chí cả các chiến dịch du lịch. Dự án Made in Vietnam của DTAP, với sự tham gia của 25 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, đã trở thành một hiện tượng văn hóa, kết hợp âm nhạc với hành trình xuyên Việt để tôn vinh các di tích lịch sử và di sản quốc gia.

Một xu hướng quan trọng khác là âm nhạc bản địa hóa đẳng cấp toàn cầu (glocalisation). Các nghệ sĩ như Hoàng Thùy Linh và Phương Mỹ Chi đang tạo ra những bản nhạc hấp dẫn toàn cầu mà không làm mất đi bản sắc văn hóa Việt, biến mỗi ca khúc thành “hộ chiếu văn hóa”. Cách tiếp cận này kết hợp giai điệu và hình ảnh dân gian với kỹ thuật sản xuất âm nhạc hiện đại, qua đó giúp nhạc Việt nổi bật trên trường quốc tế nhờ bản sắc riêng chứ không phải sự bắt chước.

Xu hướng văn hóa thứ ba, sử dụng giai điệu địa phương để nâng tầm thương hiệu điểm đến, nhấn mạnh vai trò của âm nhạc trong du lịch. Hiệu ứng “viral” của Bắc Bling đã thôi thúc tỉnh Bắc Ninh triển khai tour miễn phí cuối tuần đến các địa điểm xuất hiện trong MV, thu hút hàng trăm lượt khách mỗi tuần. Sau sáp nhập các địa phương năm 2025, âm nhạc đã nổi lên như một công cụ chiến lược giúp các vùng miền định vị lại bản sắc văn hóa và tăng cường sức hấp dẫn với du khách.

Đầu tư bài bản với tầm nhìn toàn cầu

Làm thế nào để biến thành công của năm 2025 thành động lực phát triển dài hạn? Đâu là chìa khóa để tạo dựng bản sắc V-Pop riêng trên trường quốc tế?

Theo nhóm nghiên cứu, để ngành âm nhạc Việt Nam chuyển mình từ một thị trường sôi động thành một thế lực toàn cầu cần có chiến lược bài bản, bao gồm phát triển nghệ sĩ chuyên nghiệp, thúc đẩy hợp tác công tư và tăng cường liên kết giữa các lĩnh vực sáng tạo.

Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026 hé mở cách nghệ sĩ và khán giả Việt Nam kết hợp di sản văn hóa với các xu hướng toàn cầu. Ảnh: RMIT

Nghệ sĩ tiếp tục là trái tim của hệ sinh thái âm nhạc Việt Nam, vừa là người truyền tải cảm xúc, vừa là đại sứ văn hóa kết nối khán giả trong và ngoài nước. Sự tổng hòa giữa nghệ thuật, quản trị chuyên nghiệp và công nghệ số đang định hình thế hệ nghệ sĩ Việt mới. Bằng sáng tạo cá nhân và phong cách biểu diễn, họ không chỉ định hình thị hiếu âm nhạc mà còn góp phần đưa bản sắc Việt đến gần hơn với thế giới.

Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng âm nhạc và các sản phẩm văn hóa nói chung cần được “đóng gói” thông minh: đậm bản sắc để khác biệt, hiện đại để dễ tiếp cận và giàu cảm xúc để lan tỏa. Điều kiện tiên quyết là chuỗi giá trị phải được thiết kế trọn vẹn, từ sáng tác, sản xuất, phân phối, truyền thông đến khai thác du lịch, sản phẩm phụ trợ.

“Khi được đầu tư bài bản với tầm nhìn toàn cầu, âm nhạc sẽ trở thành cầu nối đưa di sản Việt Nam vươn xa - không chỉ là nghệ thuật, mà là tài sản chiến lược trong hội nhập văn hóa bền vững”, PGS. TS. Nguyễn Văn Thăng Long cho biết. “Với báo cáo này, chúng tôi mong muốn chia sẻ những hiểu biết sâu sắc với các nghệ sĩ, thương hiệu và nhà hoạch định chính sách sẵn sàng kiến tạo tương lai đó”.

Ngọc Phương