Nhận diện khó khăn, tăng cường đấu tranh với 'cát tặc' trên sông Lam

Liên tục bắt giữ nhiều đối tượng khai thác cát trái phép

Ngày 19/4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, môi trường, Công an tỉnh Hà Tĩnh đang hoàn thiện hồ sơ để xử lý 2 trường hợp khai thác, vận chuyển cát trái phép trên sông Lam.

Cụ thể, vào hồi 20h30 ngày 13/4/2026, Phòng Cảnh sát giao thông phối hợp Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường phát hiện, bắt giữ Lê Văn Hạnh (SN 1983, trú xã Định Hòa, tỉnh Thanh Hóa) có hành vi khai thác cát trái phép trên sông Lam, đoạn qua thôn Xuân Hồng 8, xã Nghi Xuân.

Tiếp đó, vào hồi 20h25 ngày 15/4/2026, tại đoạn sông Lam qua xã Đức Quang, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện, bắt giữ Nguyễn Văn Hoa (SN 1958, trú tại tỉnh Nghệ An) điều khiển phương tiện thủy số hiệu NA-6479 vận chuyển khoảng 40m³ cát không có nguồn gốc hợp pháp.

Phương tiện hút cát bị cơ quan chức năng bắt giữ.

Sông Lam khu vực giáp ranh giữa Nghệ An và Hà Tĩnh có chiều dài khoảng 30km, chảy qua địa phận 4 xã, phường của Hà Tĩnh gồm Đức Minh, Đức Quang, Nghi Xuân và phường Bắc Hồng Lĩnh.

Mặc dù không có điểm quy hoạch khoáng sản cát xây dựng nhưng trong thời gian qua, tình trạng khai thác cát trên đoạn sông Lam khu vực giáp ranh giữa hai tỉnh ngày càng có xu hướng gia tăng, gây nguy cơ sạt lở bờ sông và ảnh hưởng đến các công trình đê điều và khu dân cư.

Khó khăn nhất hiện nay là các đối tượng khai thác vào ban đêm, địa bàn khai thác phức tạp trong khi trang bị, phương tiện, kinh phí hoạt động của chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan còn thiếu nên việc phát hiện, bắt giữ và xử lý gặp nhiều khó khăn.

Chính quyền địa phương cùng công an cơ sở xã Đức Minh liên tục tuần tra khu vực ven sông trong đêm.

Ông Nguyễn Tiến Thắng, Chủ tịch xã Đức Minh cho hay, phối hợp với công an cơ sở, địa phương đã bố trí một chốt trực cố định tại bờ kè thôn Vĩnh Khánh từ đầu tháng 10/2025 đến nay để đấu tranh với nạn "cát tặc" trên địa bàn.

"Việc xử lý nghiêm hành vi khai thác khoáng sản trái phép của địa phương và công an xã thể hiện quyết tâm trong công tác bảo vệ tài nguyên, phòng ngừa vi phạm pháp luật, góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và ổn định tình hình trên địa bàn", ông Thắng nói.

Quyết liệt đấu tranh với khai thác cát trái phép trên sông Lam

Qua công tác nắm tình hình và tiếp nhận phản ánh của quần chúng nhân dân, lực lượng Công an xác định hoạt động khai thác cát trái phép diễn biến phức tạp tại các khu vực giáp ranh, địa hình hiểm trở, xa khu dân cư.

Theo ngành chức năng, các đối tượng khai thác cát trái phép, bên cạnh một bộ phận là người dân bản địa, còn có nhiều đối tượng là người ngoại tỉnh. Thủ đoạn của chúng là lợi dụng đêm tối, địa bàn rộng, ngành chức năng quân số mỏng nên đã đưa phương tiện đến khu vực lòng sông này để tổ chức khai thác cát trái phép.

Công an cơ sở phối hợp các đơn vị chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn.

Trước tình hình đó, Công an tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Giải pháp hiện nay là sự phối hợp của Công an các đơn vị, địa phương với ngành chức năng, bố trí các tổ công tác hằng ngày luân phiên canh gác xuyên đêm, tập trung vào địa điểm phức tạp, khu vực giáp ranh.

Bởi vậy, từ tháng 5/2025 đến nay, lực lượng chức năng đã khởi tố 2 vụ án/8 bị can về hành vi mua bán hóa đơn trái phép liên quan đến hoạt động cung cấp cát; đồng thời xử lý vi phạm hành chính 45 vụ/48 đối tượng, tổng số tiền phạt gần 2 tỷ đồng. Riêng tuyến sông Lam, phát hiện 12 vụ, tịch thu gần 1.000m³ cát.

Trước diễn biến phức tạp của hành vi này, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo lực lượng Công an cơ sở phối hợp các đơn vị chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn, tập trung vào các điểm nóng, khu vực giáp ranh; siết chặt quản lý phương tiện, kiểm tra nguồn gốc khoáng sản; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, quyết liệt đấu tranh, từng bước đẩy lùi hoạt động khai thác cát trái phép.