Nhận diện những vấn đề có tính hệ thống, liên ngành qua tổng rà soát hệ thống VBQPPL

Phát biểu khai mạc và điều hành cuộc họp, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (KTVB&TCTHPL) Hồ Quang Huy, Tổ phó Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo cho biết, cuộc họp vừa nhằm làm việc, vừa triển khai các nhiệm vụ tiếp theo của Ban Chỉ đạo. Ngày 26/9 vừa qua, Ban Chỉ đạo đã có báo cáo chính thức trình Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật về tình hình, kết quả triển khai công tác tổng rà soát VBQPPL của các Bộ, ngành, địa phương.

Cục trưởng đề nghị đại diện các Bộ, ngành tập trung làm sâu sắc một số nội dung. Trước hết, qua quá trình cho ý kiến đối với báo cáo tổng rà soát của các Bộ, ngành, Thường trực Ban Chỉ đạo và Phó Thủ tướng cho rằng kết quả tổng rà soát trong các báo cáo mới chỉ là kết quả bước đầu. Yêu cầu đặt ra là phải chỉ ra được các điểm nghẽn có tính hệ thống, liên ngành đang cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, cần nêu rõ vấn đề, nội dung nào có tính hệ thống, liên ngành đã được các Bộ, ngành phát hiện, trao đổi và thống nhất phương án xử lý; đồng thời xác định những vấn đề mà hiện nay giữa các Bộ, ngành còn có ý kiến khác nhau về phương án xử lý.

Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy phát biểu khai mạc.

Cùng với đó, phải xác định rõ những khoảng trống pháp lý, các chủ trương, đường lối của Đảng chưa được thể chế hóa đầy đủ trong các văn bản hoặc chưa được điều chỉnh. Theo Cục trưởng Hồ Quang Huy, đây là nội dung đã được nhấn mạnh trong quá trình tổng rà soát, nhưng qua cách tiếp cận hiện nay vẫn cho thấy việc rà soát mới chủ yếu được thực hiện ở góc độ từng Bộ, ngành và từng văn bản, chưa có tính hệ thống. Tình trạng này có thể dẫn đến việc xử lý văn bản này nhưng lại vướng ở văn bản khác, đồng thời gây lúng túng trong quá trình thiết kế chính sách. Vì vậy, yêu cầu đối với đợt tổng rà soát lần này không chỉ là kiểm kê, xác định các vấn đề của từng bộ, ngành mà phải nhìn nhận ở góc độ hệ thống.

Cục trưởng Hồ Quang Huy cho biết Bộ Tư pháp đang nghiên cứu xây dựng một báo cáo chung để xác định đâu là những điểm nghẽn mang tính hệ thống và phương án xử lý ở các Bộ, ngành. Ông đề nghị các Bộ, ngành nhìn một cách khách quan từ hoạt động quản lý nhà nước của mình để chỉ ra những vấn đề mang tính liên ngành mà Bộ, ngành đang phải tập trung giải quyết nhưng còn vướng mắc với các lĩnh vực khác có liên quan. Với hơn 45.000 văn bản đã bước đầu được rà soát từ Trung ương đến địa phương, bên cạnh việc xác định các văn bản cần xử lý, lần này cần có sự sàng lọc mang tính định tính cao hơn, tập trung nhận diện những vấn đề có tính hệ thống, liên ngành.

Thông tin về các nhiệm vụ triển khai trong tháng 10, Cục trưởng Hồ Quang Huy đề nghị các thành viên Tổ giúp việc thẳng thắn, cởi mở trao đổi các vấn đề từ góc độ của chủ thể được giao nhiệm vụ. Bộ Tư pháp cũng đã kịp thời có công văn gửi các Bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội và đơn vị trực thuộc để tiếp tục đề xuất những nội dung có tính chất liên ngành.

Đại diện các Bộ phát biểu tại cuộc họp.

Qua trao đổi tại cuộc họp, đại diện các Bộ, ngành nhất trí cho rằng yêu cầu quan trọng đặt ra trong giai đoạn này là kết quả tổng rà soát không chỉ dừng ở việc thống kê, xác định các văn bản cần xử lý theo từng lĩnh vực, mà cần tiếp tục làm rõ những vấn đề có tính hệ thống, liên ngành và những điểm còn chưa thống nhất giữa các quy định pháp luật. Các ý kiến cho thấy, nhiều vấn đề không thể được xử lý chỉ trong phạm vi một văn bản hoặc một lĩnh vực riêng lẻ, mà đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan ngay trong quá trình tổng rà soát…

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong quá trình rà soát, Bộ không chỉ căn cứ đề xuất của các đơn vị mà còn rà lại các điểm nghẽn, kiến nghị của cử tri và những nội dung được các cơ quan khác chuyển đến. So với kết quả trước ngày 30/6, số văn bản thuộc diện rà soát của Bộ đã giảm từ 933 xuống còn 770 văn bản; số văn bản đề xuất xử lý giảm từ 413 xuống còn 346 văn bản. Theo đại diện Bộ, việc vừa rà soát, vừa xử lý trong quá trình thực hiện giúp tiếp tục sàng lọc các vấn đề thực sự cần điều chỉnh, sửa đổi.

Từ thực tiễn rà soát, đại diện Bộ Xây dựng đề nghị tiếp tục soi chiếu giữa các luật để xử lý những nội dung chưa đồng bộ. Đáng chú ý là các vấn đề liên quan đến đối tượng người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài trong Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản; quy định về bán công trình xây dựng hình thành trong tương lai đối với đất thuê của Nhà nước trả tiền hằng năm; quy định về công chứng hợp đồng giữa Luật Đất đai, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở; cũng như việc rà soát khoản 7 Điều 51 Luật Đầu tư nhằm tránh khoảng trống pháp lý khi Luật Kinh doanh bất động sản dẫn chiếu sang Luật Đầu tư.

Các ý kiến cho thấy, nhiều vấn đề không thể được xử lý chỉ trong phạm vi một văn bản hoặc một lĩnh vực riêng lẻ, mà đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan ngay trong quá trình tổng rà soát. Đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc xác định các nội dung mang tính liên ngành cần gắn với trách nhiệm tham gia của chính các Bộ, ngành có liên quan. Đơn vị chủ trì tổng rà soát cần lấy ý kiến các cơ quan có liên quan, đồng thời các Bộ, ngành cũng phải chủ động rà soát những nội dung thuộc lĩnh vực của mình để cùng tham gia xử lý.

Bên cạnh việc nhận diện các điểm nghẽn, chất lượng báo cáo tổng rà soát tại địa phương cũng được đặt ra. Qua kiểm tra, đại diện Bộ Tài chính cho biết một số báo cáo của sở, ngành còn sơ sài, trong khi báo cáo ở cấp xã còn hạn chế hơn. Có trường hợp danh mục đề xuất xây dựng văn bản mới chưa gắn trực tiếp với kết quả tổng rà soát, một số chỉ tiêu chưa được rà soát đầy đủ. Vì vậy, cần tăng trách nhiệm kiểm soát của UBND cấp tỉnh đối với báo cáo của cấp xã và đồng thời kiểm soát chất lượng báo cáo của các sở, ngành…