Nhãn hiệu tập thể là bệ phóng cho HTX

Nhãn hiệu tập thể là tài sản trí tuệ chung của cả cộng đồng sản xuất. Việc sở hữu nhãn hiệu tập thể không chỉ giúp sản phẩm có tên tuổi rõ ràng mà còn tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội khi vươn ra thị trường lớn.

Tư duy giữ gìn cốt lõi sản phẩm

Theo thống kê, Bắc Ninh hiện có 105 nhãn hiệu tập thể. Thực tiễn từ các vùng sản xuất nông nghiệp đặc sản trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh hiện nay cho thấy, ở đâu chủ sở hữu và người dân có ý thức giữ gìn thương hiệu, ở đó giá trị sản phẩm được gia tăng bền vững.

Điển hình tại xã Lục Ngạn, HTX Sản xuất, thương mại và dịch vụ nông nghiệp Phì Điền là đơn vị nòng cốt trong việc tiếp nhận và đưa nhãn hiệu tập thể táo Phì Điền vào khai thác hiệu quả. Với quy mô sản xuất hàng chục héc ta, HTX đã trở thành hạt nhân lan tỏa quy trình canh tác chuẩn cho toàn vùng trồng táo địa phương.

Không dừng lại ở việc bán thô, HTX Sản xuất, thương mại và dịch vụ nông nghiệp Phì Điền đã chủ động cải tạo đất chuyển sang hướng hữu cơ, đồng thời ứng dụng công nghệ máy sấy lạnh để chế biến sâu, giúp trái táo Phì Điền "thăng hạng" OCOP và mở rộng mạnh thị phần tại các tỉnh phía Nam.

Cùng với cây ăn quả, các làng nghề truyền thống cũng ghi nhận sự bứt phá nhờ nhãn hiệu tập thể. Tại Đa Mai, HTX Sản xuất bún, bánh Đa Mai với 50 hộ thành viên chính là chủ thể trực tiếp vận hành thương hiệu bún, bánh Đa Mai được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận bảo hộ. Mỗi ngày, HTX cung ứng ra thị trường 9- 10 tấn sản phẩm đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Việc bảo hộ thành công nhãn hiệu tập thể giúp HTX Sản xuất bún, bánh Đa Mai nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo dựng niềm tin vững chắc với người tiêu dùng và các kênh phân phối hiện đại.

Nhãn hiệu tập thể táo Phì Điền ngày càng phát triển nhờ có mô hình HTX.

Tại vùng sản xuất nem nướng Liên Chung, HTX Nem nướng Liên Chung cũng thể hiện rõ ý thức giữ gìn thương hiệu khi các thành viên tuân thủ nghiêm ngặt quy trình từ nguyên liệu đầu vào đến tem nhãn bao bì đúng quy định. Việc liên kết cung ứng thịt lợn sinh học đã giúp HTX đạt biên lợi nhuận khoảng 50%, liên tục mở rộng đối tác tới Hải Phòng, Thanh Hóa và nhiều tỉnh, thành phố.

Những dẫn chứng trên khẳng định nhãn hiệu tập thể chỉ thực sự phát huy giá trị khi các HTX và người sản xuất có ý thức tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chất lượng, giữ vững lòng tin của người tiêu dùng.

Chất xúc tác từ chính sách

Để nhãn hiệu tập thể phát huy hiệu quả lâu dài, sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức đại diện đóng vai trò định hướng then chốt. Các sở, ngành chuyên môn cùng chính quyền địa phương liên tục đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ kinh phí in ấn bao bì, nhãn mác, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm thương hiệu.

Thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh đã phê duyệt nhiều nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm phát triển sản phẩm sau khi được chứng nhận. Điển hình là đề tài ứng dụng chế phẩm sinh học sản xuất ổi đạt chuẩn và chế biến thử nghiệm trà ổi túi lọc do HTX Nông nghiệp Quyên Phong tiếp nhận và triển khai thực hiện. Từ việc ứng dụng công nghệ sinh học trên quy mô 10 ha tại Cao Thượng và Phúc Hòa, HTX Nông nghiệp Quyên Phong đã sở hữu vùng nguyên liệu búp ổi đạt chuẩn, chế biến và đưa ra thị trường hơn 7.000 hộp trà ổi túi lọc đạt chuẩn OCOP, tạo bước đột phá trong chế biến sâu sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể ổi lê Tân Yên.

Đặc biệt, trong khu vực kinh tế tập thể, Liên minh HTX tỉnh Bắc Ninh thể hiện rõ vai trò cầu nối bằng những hành động hỗ trợ trực tiếp, thiết thực, mang tính gỡ khó cho từng HTX.

Chẳng hạn, đối với HTX Sản xuất bún, bánh Đa Mai, ngay từ giai đoạn chuẩn bị đăng ký, Liên minh HTX tỉnh đã cử cán bộ chuyên trách hướng dẫn tư vấn pháp lý, giúp HTX xây dựng quy chế quản lý nhãn hiệu, thiết kế mã số mã vạch và hoàn thiện toàn bộ hồ sơ đăng ký sở hữu trí tuệ.

Tại HTX Sản xuất, thương mại và dịch vụ nông nghiệp Phì Điền, Liên minh HTX tỉnh đã hỗ trợ kinh phí thiết kế lại bao bì, tem nhãn truy xuất nguồn gốc QR code chuẩn hóa, đồng thời đưa sản phẩm táo Phì Điền tham gia chuỗi các hội chợ kết nối cung cầu tại Hà Nội và các tỉnh phía Nam.

Bên cạnh đó, thông qua các chương trình tập huấn nâng cao năng lực quản trị, Liên minh HTX tỉnh đã hỗ trợ các đơn vị như HTX Nem nướng Liên Chung và HTX Nông nghiệp Quyên Phong đào tạo kỹ năng bán hàng trên các sàn thương mại điện tử, cách thức quản trị thương hiệu và bảo vệ bản quyền sản phẩm trên không gian mạng.

Những hỗ trợ cụ thể này đã giúp các HTX thay đổi tư duy quản trị, chuyển mạnh từ phương thức kinh doanh truyền thống sang vận hành sản xuất bài bản theo chuỗi giá trị gắn với thương hiệu được bảo hộ.

Đưa nhãn hiệu tập thể "cất cánh"

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc quản lý và bảo vệ nhãn hiệu tập thể trên địa bàn tỉnh vẫn đứng trước không ít thách thức, đặc biệt là nạn vi phạm bản quyền và hàng giả, hàng nhái xâm phạm thương hiệu trên thị trường.

Thực tế tại một số vùng sản xuất đặc sản cho thấy, khi sản phẩm của HTX gây dựng được uy tín và giá bán cao hơn thị trường, ngay lập tức xuất hiện tình trạng mạo danh thương hiệu để trục lợi.

Điển hình như sản phẩm mỳ gạo của HTX Châu Sơn hay bún, bánh đa khô của HTX Đa Mai cũng từng phải đối mặt với tình trạng bị các xưởng tư nhân bên ngoài nhái kiểu dáng bao bì, thay đổi một vài chi tiết nhỏ trên nhãn mác để ăn theo uy tín thương hiệu chung.

Việc hàng giả, hàng nhái trà trộn không chỉ trực tiếp cướp đi thị phần của các HTX làm ăn chân chính mà còn bào mòn niềm tin của khách hàng đối với thương hiệu tập thể địa phương. Trong khi đó, hầu hết các HTX vẫn gặp rất nhiều khó khăn về nguồn lực tài chính cũng như năng lực pháp lý để tự theo đuổi các vụ việc tranh chấp, xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ kéo dài.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh khuyến cáo, để nâng cao giá trị gia tăng từ nhãn hiệu tập thể trong bối cảnh mới, các chủ sở hữu và lực lượng sản xuất trực tiếp cần đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị. Người sản xuất và các HTX phải tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong việc bắt tay chặt chẽ với hộ dân để phát triển chuỗi cung ứng khép kín, đảm bảo tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa chất lượng đồng đều.

Song song với đó là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng công nghệ sinh học và chế biến sâu để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh. Các cơ quan chức năng như Quản lý thị trường và lực lượng công an cần tăng cường phối hợp với các HTX để kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, nhái nhãn hiệu tập thể.

Có như vậy, các sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể của tỉnh chắc chắn sẽ tiếp tục khẳng định chỗ đứng vững chắc trên thị trường, đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.