Nhanh chóng phát huy hiệu quả cơ chế đặc thù, tạo động lực phát triển Thủ đô

Khẩn trương đưa Luật Thủ đô vào cuộc sống

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương cho biết, dưới sự chỉ đạo sát sao của Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa HĐND, UBND thành phố và các sở, ngành, việc triển khai thi hành Luật Thủ đô được thực hiện bài bản, quyết liệt.

Nhờ đó, công tác cụ thể hóa Luật Thủ đô đã đạt được những kết quả bước đầu rất đáng ghi nhận, tạo tiền đề vững chắc cho việc đưa Luật đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, khả thi và đồng bộ.

Theo đồng chí Trần Thế Cương, sau khi Luật Thủ đô số 02 được Quốc hội thông qua ngày 23-4-2026, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 45 ngày 4-5-2026; HĐND thành phố cũng ban hành Kế hoạch số 09 để triển khai thi hành Luật.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương tham luận tại hội nghị. Ảnh: Quang Thái

Qua rà soát, Luật Thủ đô năm 2026 giao 175 nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của chính quyền thành phố, trong đó có 131 nhiệm vụ thuộc HĐND thành phố. Trên tinh thần tập trung vào những nội dung trọng tâm, HĐND và UBND thành phố đã thống nhất tinh gọn còn 77 nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND.

Đến nay, HĐND thành phố đã tổ chức 3 kỳ họp chuyên đề, ban hành 58 nghị quyết quy phạm pháp luật và 1 nghị quyết cá biệt để cụ thể hóa Luật Thủ đô; còn 5 nghị quyết đang hoàn thiện. Tất cả các nghị quyết được ban hành đã có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.

“Để xây dựng được số lượng nghị quyết lớn như vậy, Thường trực HĐND, UBND thành phố, các ban HĐND, cùng các sở, ngành đã làm việc với tinh thần không kể ngày nghỉ, ngày lễ. Nhiều nghị quyết đã qua 2-3 vòng thảo luận tổ và hội trường, có tham vấn đầy đủ các bộ, ngành Trung ương và rộng rãi đến các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước”, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố cho biết.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, có không ít khó khăn trong quá trình xây dựng các nghị quyết. Thời gian từ khi Luật Thủ đô năm 2026 được thông qua đến khi có hiệu lực chỉ hơn hai tháng, trong khi nhiều nội dung hoàn toàn mới, mang tính đột phá, chưa có tiền lệ.

Việc tham vấn các bộ, ngành Trung ương, chuyên gia trong và ngoài nước; rà soát để bảo đảm liên thông, tránh chồng chéo giữa các nghị quyết cũng như yêu cầu về nguồn nhân lực có trình độ chuyên sâu trong xây dựng chính sách đã tạo áp lực rất lớn. Một số nội dung sau khi được HĐND thông qua vẫn cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để nâng cao tính khả thi trong quá trình thực hiện.

Chủ động giám sát nhóm nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách

Theo đồng chí Trần Thế Cương, 6 tháng cuối năm 2026 là thời điểm then chốt để tăng tốc, bứt phá đưa Luật Thủ đô và các nghị quyết cụ thể hóa vào cuộc sống. Trên cơ sở đó, HĐND thành phố xác định một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, HĐND thành phố sẽ khẩn trương ban hành các nghị quyết còn lại, rà soát điều chỉnh các nghị quyết đã ban hành để đảm bảo tính liên thông và khả thi; phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền để phổ biến chính sách rộng rãi, thiết thực, chủ động hướng dẫn để người dân và doanh nghiệp hiểu đúng, tiếp cận đầy đủ và thụ hưởng hiệu quả các chính sách đặc thù.

Cùng với đó, HĐND thành phố sẽ kịp thời biểu dương mô hình hay, chấn chỉnh nghiêm khắc những đơn vị né tránh trách nhiệm hoặc triển khai chậm; gắn kết quả này trực tiếp với đánh giá cán bộ; tập trung đào tạo chuyên sâu về phân tích chính sách vĩ mô, quản trị đô thị hiện đại và công nghệ số cho cán bộ tham mưu và đại biểu chuyên trách.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Quang Thái

HĐND thành phố cũng sẽ thúc đẩy kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các sở, ngành, địa phương, phát huy tối đa nền tảng điều hành tập trung hai cấp cùng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trợ lý ảo trong công tác điều hành và giám sát; thực hiện nghiêm cơ chế phối hợp trên bốn trục Đảng - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố.

Đối với công tác giám sát việc triển khai thi hành Luật Thủ đô, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố cho biết, HĐND sẽ tập trung giám sát các chuyên đề trọng điểm, như: Công tác phân cấp quản lý kinh tế - xã hội và phân cấp thu chi ngân sách; tiến độ, hiệu quả các dự án lớn của thành phố; việc triển khai các cơ chế đặc thù và các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Thông qua giám sát, HĐND thành phố sẽ đánh giá toàn diện hiệu quả thực thi chính sách, kịp thời kiến nghị điều chỉnh, bổ sung những điểm chưa phù hợp.

Đồng thời, HĐND thành phố thực hiện phương thức giám sát theo hướng “chủ động, đi trước một bước”, đồng hành với UBND thành phố ngay từ khâu xây dựng kế hoạch, rà soát danh mục, soạn thảo và thẩm tra nghị quyết. Các Ban của HĐND thường xuyên làm việc trực tiếp với các sở, ngành để góp ý chuyên môn, tham vấn thực tiễn ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, Đảng ủy HĐND thành phố sẽ đưa nội dung giám sát thi hành Luật Thủ đô vào chương trình giám sát năm 2026 và toàn bộ kế hoạch giám sát của cả nhiệm kỳ; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và tăng cường vai trò giám sát xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố.

Đồng chí Trần Thế Cương cũng đề nghị UBND thành phố và chính quyền cơ sở phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thực hiện; bảo đảm đầy đủ nguồn lực, nhân lực; khẩn trương xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu về công tác triển khai thi hành Luật Thủ đô.

“Thực thi Luật Thủ đô là một hành trình dài hạn đòi hỏi tư duy đổi mới, sự quyết liệt và tính kỷ cương cao độ. Với cơ chế ban hành chính sách đồng bộ và phương thức giám sát chủ động, đồng hành xuyên suốt, chúng ta sẽ đưa các cơ chế đặc thù nhanh chóng phát huy hiệu quả, tạo động lực mạnh mẽ để xây dựng Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại”, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương nhấn mạnh.