Nhật Bản 'phá rào' xuất khẩu vũ khí, bước ngoặt lịch sử sau nhiều thập kỷ
Ngày 21/4, Chính phủ Nhật Bản công bố thay đổi lớn trong quy định xuất khẩu quốc phòng, dỡ bỏ phần lớn hạn chế đối với việc bán vũ khí ra nước ngoài và mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa cùng nhiều loại khí tài khác.
Quyết định này được xem là cuộc cải cách lớn nhất trong chính sách xuất khẩu quốc phòng của Nhật Bản trong nhiều thập kỷ. Động thái đánh dấu bước tiếp theo trong quá trình nới lỏng các ràng buộc mang tính hòa bình đã định hình chính sách an ninh của nước này kể từ sau Thế chiến II.
Theo các nguồn tin ngoại giao và quan chức Nhật Bản, nhiều quốc gia từ Ba Lan đến Philippines, đang tìm hiểu khả năng mua sắm vũ khí của Tokyo, trong bối cảnh các nước đẩy mạnh hiện đại hóa quân đội. Một trong những thương vụ đầu tiên có thể là việc Nhật Bản xuất khẩu tàu chiến đã qua sử dụng cho Manila.
Sự thay đổi chính sách cũng diễn ra khi các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông đang gây áp lực lên năng lực sản xuất vũ khí của Mỹ. Trong khi đó, nhiều đồng minh của Washington tại châu Âu và châu Á đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung quốc phòng.
Theo quy định mới được chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi phê duyệt, năm nhóm hạn chế trước đây sẽ được bãi bỏ. Các hạn chế này từng giới hạn xuất khẩu chủ yếu đối với thiết bị cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi. Thay vào đó, từng thương vụ xuất khẩu sẽ được xem xét riêng lẻ.
Dù vậy, Nhật Bản vẫn duy trì ba nguyên tắc kiểm soát xuất khẩu. Các nguyên tắc này bao gồm kiểm tra nghiêm ngặt đối tác, hạn chế chuyển giao cho bên thứ ba và cấm bán vũ khí cho các quốc gia đang tham chiến. Tuy nhiên, chính phủ cho biết vẫn có thể đưa ra ngoại lệ nếu cần thiết vì lợi ích an ninh quốc gia.
Tokyo kỳ vọng việc mở rộng xuất khẩu quốc phòng sẽ giúp củng cố nền tảng công nghiệp quân sự trong nước. Chính sách cũng nhằm tăng quy mô sản xuất và giảm chi phí cho mỗi hệ thống vũ khí.
Các tập đoàn quốc phòng lớn như Mitsubishi Heavy Industries có khả năng chế tạo nhiều hệ thống tiên tiến như tàu ngầm, máy bay chiến đấu và tên lửa. Tuy nhiên, trong nhiều thập kỷ qua, các doanh nghiệp này chủ yếu chỉ nhận đơn đặt hàng từ Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.
Bên cạnh đó, Nhật Bản đang tăng cường năng lực quân sự bằng cách mua sắm tên lửa, máy bay tàng hình và thiết bị bay không người lái. Những động thái này nhằm răn đe các mối đe dọa an ninh trong khu vực, đặc biệt liên quan đến Trung Quốc và các khu vực tranh chấp tại Biển Hoa Đông.
Trong những năm gần đây, Tokyo đã nâng chi tiêu quốc phòng lên khoảng 2% GDP và dự kiến tiếp tục tăng khi công bố chiến lược an ninh mới trong năm nay.
Tin nóng
![[Video] Nhà Trắng giữ lập trường cứng rắn về phong tỏa hàng hải liên quan Iran](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_04_21_14_54986928/6e9a7e55911d7843210c.jpg.avif)
Ngày 20/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục bày tỏ lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận với Iran, cho rằng tiến trình đàm phán có thể đặt kết quả 'khá nhanh', nhưng ông cũng khẳng định Washington sẽ không dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Tehran trước khi có thỏa thuận hoàn chỉnh.
Tiêm kích Su-35 của Nga là một trong những máy bay có kinh nghiệm chiến đấu thực tế nhiều nhất hiện nay, đặc biệt sau các chiến dịch tại Ukraine.
Trong 15 ngày ngừng bắn, Mỹ tăng tốc triển khai quân, vũ khí và phòng không tại vùng Vịnh, làm dấy lên nghi vấn đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Ngày 21-4, một vụ nổ nghiêm trọng đã xảy ra tại thao trường huấn luyện ở tỉnh Oita, Tây Nam Nhật Bản, khiến 3 binh sĩ Lực lượng Phòng vệ Mặt đất (GSDF) thiệt mạng và 1 binh sĩ khác bị thương.
Thế giới đã mất hơn 50 tỷ USD dầu thô do không được sản xuất kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu cách đây 50 ngày và dư chấn của cuộc khủng hoảng sẽ còn kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm tới.
Thủ tướng tương lai của Hungary Peter Magyar kêu gọi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhanh chóng mở lại đường ống nếu nó đã sẵn sàng hoạt động kỹ thuật.
Tin mới
Nhật Bản đã dỡ bỏ phần lớn các hạn chế đối với xuất khẩu vũ khí nhằm mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp quốc phòng, đồng thời củng cố nền tảng cung ứng cho lực lượng quân sự trong nước.
Ngày 21-4, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung bác bỏ những cáo buộc cho rằng, Bộ trưởng Thống nhất Chung Dong-young đã tiết lộ thông tin mật do Mỹ cung cấp về các cơ sở hạt nhân của Triều Tiên.
Trưa 21-4 (giờ bản địa), Ukraine sẽ nối lại việc trung chuyển dầu Nga sang Hungary qua đường ống Druzhba.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Phi, 4 người di cư đã may mắn được cứu sống trên Địa Trung Hải hơn 5 ngày sau khi chiếc thuyền chở họ đến châu Âu bị lật ngoài khơi miền Đông Libya.
Trong một tuyên bố công bố ngày 21/4, Bộ Ngoại giao Iran đã lên án vụ lực lượng Mỹ bắt giữ tàu chở hàng Touska treo cờ Iran và kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho con tàu, các thủy thủ, thủy thủ đoàn cùng gia đình.
Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 8h40 ngày 21/4 tại thao trường Hijudai ở thị trấn Kusu thuộc tỉnh Oita, khiến 3 binh sỹ Lực lượng Phòng vệ Mặt đất (GSDF) thiệt mạng và 1 binh sỹ khác bị thương.
Nhật Bản đã mở đường cho việc xuất khẩu tàu chiến, tên lửa cùng các loại vũ khí sát thương khác sau khi dỡ bỏ rào cản lớn nhất về xuất khẩu quốc phòng vốn tồn tại trong nhiều thập kỷ. Động thái này đánh dấu thêm một bước về việc chính quyền Tokyo đang ngày càng rời xa các ràng buộc của chủ nghĩa hòa bình vốn đã định hình chính sách an ninh của Nhật Bản sau Thế chiến II.
Mỹ điều chỉnh chiến lược kiểm soát tại Eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về rủi ro leo thang, gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và bất ổn an ninh khu vực.