Nhật Bản siết chặt luật xe đạp: Phụ huynh đưa con đi học có lo lắng?

Từ tháng 4-2026, Nhật Bản sẽ áp dụng hệ thống 'phiếu phạt xanh' – vốn được dùng để xử lý các vi phạm nhỏ của ô tô và xe máy – sang cả xe đạp.

Những chiếc xe đạp gắn ghế trẻ em tại khu Nakano, Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Mainichi

Những chiếc xe đạp gắn ghế trẻ em tại khu Nakano, Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Mainichi

“Phiếu phạt xanh” được áp dụng với các hành vi có nguy cơ gây nguy hiểm như đi qua đường sắt khi rào chắn đã đóng, xe không có phanh, sử dụng điện thoại khi đạp xe, gây cản trở người đi bộ hoặc phương tiện khác, hay vi phạm nhiều lần dù đã bị nhắc nhở.

Hệ thống này nhằm đảm bảo an toàn giao thông, trong bối cảnh tai nạn liên quan đến xe đạp đang gia tăng.
Theo thống kê tại Nhật Bản, số vụ tai nạn có người chết hoặc bị thương liên quan đến xe đạp đã tăng liên tiếp trong ba năm từ 2021, vượt 70.000 vụ vào năm 2023.

Trong khi tổng số vụ tai nạn giao thông giảm dần qua từng năm, tỷ lệ tai nạn liên quan đến xe đạp lại tăng, riêng năm 2024 tăng 23,2% so với năm trước.
Khoảng 75% các vụ tai nạn xe đạp liên quan đến vi phạm luật giao thông của người đi xe.

Những con số này đã thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản mở rộng hệ thống phiếu phạt xanh sang xe đạp, áp dụng với người đi xe từ 16 tuổi trở lên. Trong khi đó, hành vi đạp xe khi say rượu vẫn bị xử lý hình sự.
Tuy nhiên, quy định mới cũng khiến nhiều phụ huynh lo lắng, bởi xe đạp là phương tiện phổ biến để đưa con đi học. Một bà mẹ sống tại Tokyo, làm việc bán thời gian, cho biết thường chở con trai học lớp 2 đến trường bằng xe đạp.
Về nguyên tắc, hành vi này có thể bị coi là vi phạm vì luật quy định xe đạp chỉ dành cho một người điều khiển. Tuy nhiên, có ngoại lệ đối với trẻ dưới độ tuổi tiểu học nếu sử dụng ghế trẻ em đạt chuẩn.
“Luật phải tính đến từng hoàn cảnh gia đình thì có lẽ sẽ rất khó làm luật. Nhưng tôi mong mọi người hiểu rằng một số gia đình không thể xoay xở nếu không chở con bằng xe đạp,” bà nói.
Chuyên gia Satoshi Hikita, Giám đốc Tổ chức phi lợi nhuận Nghiên cứu Khuyến khích Sử dụng Xe đạp, cho biết việc chở trẻ không nhất thiết bị phạt ngay nếu không đi kèm vi phạm khác. Phiếu xanh thường chỉ được phát khi người đi xe đạp chở trẻ đồng thời vi phạm như vượt đèn đỏ, sử dụng điện thoại hoặc phớt lờ cảnh báo của cảnh sát. Vì vậy, nhiều gia đình vẫn có thể đưa con đi học bằng xe đạp nếu tuân thủ luật và đảm bảo an toàn.
Việc chở trẻ bằng xe đạp ở Nhật Bản khá phổ biến. Tại các cơ sở chăm sóc sau giờ học, có thể dễ dàng thấy hàng dài xe đạp điện gắn ghế trẻ em, phản ánh nhu cầu thực tế của các gia đình có cha mẹ đi làm.
Một khảo sát năm 2024 cho thấy 87% phụ huynh tham gia khảo sát cho biết họ muốn hoặc cần chở con tiểu học bằng xe đạp.
Để giảm rủi ro và tuân thủ luật, các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh nên cho trẻ sử dụng xe đạp phù hợp khi lớn hơn để trẻ tự đi. Đồng thời, xã hội cần phát triển đa dạng các phương tiện di chuyển an toàn, vừa bảo vệ trẻ em vừa đảm bảo an toàn giao thông chung.
Bà Michiko Nakahara, Chủ tịch công ty sản xuất xe đạp đôi Futago Jitensha, cho rằng Nhật Bản có thể phát triển các loại xe ba bánh hoặc bốn bánh an toàn cho gia đình, đi kèm khung pháp lý phù hợp để đáp ứng nhu cầu thực tế của phụ huynh.

Đỗ Hương

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/nhat-ban-siet-chat-luat-xe-dap-phu-huynh-dua-con-di-hoc-co-lo-lang-742695.html