Nhật Bản tính nâng yêu cầu thu nhập đối với người muốn cư trú dài hạn

Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.

Đây là một phần trong các biện pháp mà Thủ tướng Sanae Takaichi đang cân nhắc để kiểm soát số lượng người nước ngoài đang gia tăng nhanh chóng tại quốc gia này.

Hiện tại, Nhật Bản có khoảng 940.000 người có tình trạng cư trú dài hạn, chiếm 20% tổng số cư dân nước ngoài. Những người này có thời gian lưu trú không giới hạn và không bị hạn chế về việc làm.

Các yêu cầu chính để có thể xin cư trú dài hạn bao gồm có hồ sơ hành vi tốt, tài sản và kỹ năng đủ để duy trì cuộc sống độc lập, và phù hợp với lợi ích của Nhật Bản. Về nguyên tắc, những người đã sống ở Nhật Bản từ 10 năm trở lên có thể đủ điều kiện.

Hiện tại, không có yêu cầu cụ thể về thu nhập ngoài hướng dẫn thu nhập hàng năm khoảng 3 triệu yên (tương đương 18.800 USD) để xác định liệu một người có thể duy trì cuộc sống độc lập hay không. Tuy nhiên, đã có những đề xuất thắt chặt yêu cầu này, và quyết định cuối cùng có thể được đưa ra trong năm tài khóa 2026 - tờ báo Nikkei Asia cho hay.

Tại Mỹ, chính quyền của Tổng thống Donald Trump cũng đã đưa ra một loại visa mới cho phép người nước ngoài có thể xin cư trú dài hạn bằng cách trả 1 triệu USD, nhằm thu hút những cá nhân giàu có.

Về phần mình, Nhật Bản cũng đang nỗ lực để nâng cao tiêu chuẩn cho việc xin cư trú dài hạn. Trước đây, người nước ngoài ở Nhật Bản lâu dài bằng cách gia hạn visa làm việc có thời hạn 3 năm có thể nộp đơn xin cư trú dài hạn. Từ tháng 4/2027, quy định này sẽ được thay đổi nhằm chỉ cho phép những người có visa làm việc có thời hạn 5 năm mới có thể xin cư trú dài hạn.

Các cuộc thảo luận về việc thắt chặt thêm các yêu cầu đang được thúc đẩy bởi áp lực từ các đảng cầm quyền và đối lập. Đầu tuần vừa rồi, Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của bà Takaichi và Đảng Bảo thủ Nhật Bản đã đồng ý thành lập một diễn đàn để thảo luận về chính sách đối với người nước ngoài nhằm đảm bảo rằng luật ngân sách tài khóa năm 2026 sẽ được phê chuẩn tại Thượng viện, nơi liên minh cầm quyền nắm có đa số.

Thỏa thuận chính phủ liên minh giữa LDP và Đảng Đổi mới Nhật Bản nêu rõ rằng "một chiến lược dân số quy định các mục tiêu về số lượng và chính sách cơ bản liên quan đến việc chấp nhận người nước ngoài sẽ được xây dựng trong năm tài khóa 2026”.

Vào tháng 1 năm nay, Đảng Đổi mới Nhật Bản đã đề xuất với bà Takaichi rằng tỷ lệ người nước ngoài ở Nhật Bản nên được giới hạn. Hiện tại, loại visa duy nhất có giới hạn số lượng là visa "lao động có kỹ năng đặc định", nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động tại nơi làm việc.

Một hệ thống mới thay thế chương trình đào tạo thực tập kỹ thuật của Nhật Bản từ năm tài khóa 2027 cũng sẽ đặt ra giới hạn. Mức trần kết hợp của chương trình mới này và chương trình lao động có kỹ năng đặc định sẽ là 1,23 triệu người - một con số được tính toán dựa trên số lượng lao động cần thiết.

Số người nước ngoài theo từng nhóm cụ thể. Đơn vị: nghìn người - Nguồn: Cơ quan Dịch vụ Nhập cư Nhật Bản (ISA)/Nikkei Asia.

Việc giới hạn số lượng người có trình độ chuyên môn cao, chẳng hạn như phiên dịch viên và kỹ sư, hoặc những cư dân dài hạn đã định cư tại Nhật Bản, sẽ có tác động đáng kể đến xã hội và nền kinh tế.

"Các yêu cầu nghiêm ngặt hơn cho mỗi loại visa sẽ làm chậm lại sự gia tăng về số lượng. Trước tiên, chúng ta phải làm việc một cách ổn định để tối ưu hóa các yêu cầu đối với người muốn cư trú dài hạn. Các cuộc thảo luận về quy định để giới hạn tỷ lệ người nước ngoài trên đầu người nên được thực hiện sau đó”, Nikkei Asia dẫn lời một quan chức cấp cao của Cơ quan Dịch vụ Nhập cư Nhật Bản (ISA).

Quốc gia Đông Á này có 4,12 triệu cư dân nước ngoài tại thời điểm cuối năm 2025, chiếm 3,3% tổng dân số, theo ISA. Vào năm 2023, Viện Nghiên cứu Dân số và An sinh xã hội Quốc gia Nhật Bản dự báo con số này sẽ đạt 9,38 triệu vào năm 2070, tức hơn 10%.

Trong một đề xuất chính sách vào năm 2025, Đảng Đổi mới Nhật Bản cảnh báo rằng "nếu tỷ lệ người nước ngoài vượt quá 10%, các vấn đề xã hội khác nhau sẽ xuất hiện trong các cộng đồng người bản địa”. Đảng cực hữu Sanseito đã đề xuất giới hạn tỷ lệ người nước ngoài ở mức "5% dân số Nhật Bản ở cấp độ mỗi địa phương”.