Nhật Bản và Thái Lan đồng loạt bước vào ngày bầu cử quyết định

Áp phích tranh cử tại Tokyo. Ảnh: Reuters

Nhật Bản bỏ phiếu bầu Hạ viện

Sáng 8-2, hơn 103,5 triệu cử tri Nhật Bản bắt đầu đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Hạ viện khóa 51 - cuộc bầu cử quốc gia quan trọng đầu tiên kể từ khi Chính quyền Thủ tướng Takaichi Sanae được thành lập hồi tháng 10-2025. Cuộc bầu cử được coi là phép thử then chốt đối với mức độ ủng hộ của công chúng đối với chính quyền mới trong bối cảnh liên minh cầm quyền hiện chưa nắm đa số tại Quốc hội.

Hoạt động bỏ phiếu chính thức diễn ra từ 7h sáng (giờ địa phương) tại hơn 44.600 điểm bỏ phiếu trên toàn quốc, ngoại trừ một số đảo xa đã tiến hành bỏ phiếu sớm. Theo Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản, tổng cộng có 1.284 ứng cử viên thuộc 13 đảng phái chính trị và các ứng viên độc lập tranh cử 465 ghế Hạ viện, theo hình thức kết hợp giữa bầu cử khu vực một ghế và đại diện tỷ lệ.

Đây cũng là cuộc bầu cử có thời gian ngắn kỷ lục kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chỉ 16 ngày kể từ khi Hạ viện bị giải tán hôm 23-1 đến ngày bỏ phiếu. Trong bối cảnh đó, tâm điểm chú ý dồn vào khả năng liên minh cầm quyền giữa đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đối tác mới là đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP) có giành lại được thế đa số hay không, sau khi liên minh cũ giữa LDP và đảng Công Minh đánh mất ưu thế trong cuộc bầu cử năm 2024.

Liên minh cầm quyền đặt mục tiêu tối thiểu là 233 ghế để giành lại thế quá bán tại Hạ viện. Nếu đạt 243 ghế, liên minh sẽ có “đa số ổn định”, kiểm soát phần lớn các ủy ban thường trực. Trong trường hợp giành được 261 ghế, liên minh sẽ có “đa số tuyệt đối”, còn nếu đạt mốc 310 ghế (2/3 số ghế), Hạ viện có thể thông qua lại các dự luật bị Thượng viện bác bỏ và thậm chí khởi xướng trưng cầu dân ý sửa đổi Hiến pháp.

Cuộc bầu cử năm nay cũng ghi nhận tỷ lệ bỏ phiếu sớm tăng mạnh. Tính đến ngày 6-2, hơn 20,79 triệu người đã bỏ phiếu sớm, tương đương khoảng 20% tổng số cử tri, tăng hơn 4,36 triệu người so với cùng thời điểm cuộc bầu cử trước.Tuy nhiên, thời tiết được xem là yếu tố bất lợi lớn. Đây là lần đầu tiên sau 36 năm, một cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản diễn ra vào tháng 2 - thời điểm lạnh nhất trong năm. Đợt không khí lạnh tăng cường bao trùm nhiều khu vực phía Bắc và phía Tây nước này đã khiến một số địa phương phải điều chỉnh giờ bỏ phiếu, đóng cửa sớm các điểm bỏ phiếu để đảm bảo an toàn. Nhiều chuyến bay bị hủy, một số tuyến tàu bị gián đoạn do tuyết rơi dày, làm dấy lên lo ngại về tỷ lệ cử tri tham gia.

Việc kiểm phiếu dự kiến bắt đầu từ 20h ngày 8-2 và kết quả sơ bộ sẽ được công bố trong sáng 9-2.

Người dân xếp hàng chờ bỏ phiếu tại Bangkok. Ảnh: Reuters

Thái Lan tổng tuyển cử và trưng cầu dân ý

Cùng ngày 8-2, Thái Lan bước vào cuộc tổng tuyển cử được đánh giá là quan trọng bậc nhất trong nhiều năm qua, với sự tham gia của gần 53 triệu cử tri trên toàn quốc. Cử tri Thái Lan không chỉ bầu ra 500 Hạ nghị sĩ khóa mới mà còn tham gia trưng cầu dân ý về việc soạn thảo Hiến pháp mới, thay thế Hiến pháp năm 2017.Cuộc bầu cử được tổ chức theo hệ thống hỗn hợp, gồm 400 nghị sĩ được bầu theo đơn vị bầu cử và 100 nghị sĩ theo danh sách đảng. Theo Ủy ban Bầu cử Thái Lan (EC), có tổng cộng hơn 5.000 ứng cử viên thuộc 60 chính đảng tham gia tranh cử. Đối với chức vụ Thủ tướng, 43 đảng đã đề cử 94 ứng viên, với điều kiện mỗi đảng phải giành ít nhất 25 ghế Hạ viện mới đủ tư cách đề cử.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên kể từ khi Hiến pháp 2017 được thông qua, Thượng nghị sĩ không tham gia bỏ phiếu bầu Thủ tướng, mở ra kỳ vọng về một tiến trình dân chủ toàn diện hơn. Thủ tướng mới sẽ được Hạ viện khóa mới bầu chọn với tối thiểu 251 phiếu.

Không khí bầu cử tại Bangkok diễn ra sôi động ngay từ sáng sớm. Tại các điểm bỏ phiếu lớn như quận Huai Khwang và Din Daeng, dòng người xếp hàng dài để thực hiện quyền công dân. Công tác an ninh được siết chặt, quy trình bỏ phiếu được tổ chức khoa học nhằm phục vụ hàng chục nghìn cử tri, bao gồm cả người khuyết tật và cử tri lần đầu bỏ phiếu. Giới phân tích nhận định đây là cuộc đua “tam mã” giữa đảng Nhân dân, đảng Bhumjaithai và đảng Pheu Thai. Trong đó, đảng Nhân dân tiếp tục thu hút sự ủng hộ mạnh mẽ từ cử tri trẻ và tầng lớp trung lưu đô thị; Bhumjaithai củng cố vị thế tại các địa phương với thông điệp ổn định và an ninh quốc gia; còn Pheu Thai được xem là nhân tố giữ vai trò “cán cân quyền lực”, quyết định cấu trúc liên minh và vị trí Thủ tướng tương lai.

Song song với bầu cử Hạ viện, cử tri Thái Lan còn bỏ thêm lá phiếu thứ ba để quyết định việc soạn thảo Hiến pháp mới. Việc kết hợp trưng cầu dân ý và tổng tuyển cử khiến đây trở thành cuộc bầu cử tốn kém nhất trong lịch sử Thái Lan, với chi phí gần 9 tỷ Baht.

EC sẽ hoàn tất việc chứng nhận kết quả trong vòng 60 ngày, trước khi Hạ viện khóa mới tiến hành bầu Chủ tịch Hạ viện và Thủ tướng, dự kiến vào cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5.

AN BÌNH