Nhiều địa phương miền núi chủ động phòng chống thiên tai mùa mưa bão

Chủ động ứng phó, dùng UAV trong cứu hộ cứu nạn

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Xây dựng ngày 27/5, trên tuyến QL32C qua đèo Khau Phạ, Công ty Cổ phần Quản lý đường bộ I - Yên Bái đang huy động máy móc, nhân lực gia cố các điểm ta luy sạt trượt trước mùa mưa bão.

Tại công trường Km269, anh Nguyễn Văn Trung, công nhân thi công cho biết, thời tiết thất thường ảnh hưởng lớn đến tiến độ.

"Trời nắng thì công việc vẫn đảm bảo, nhưng gặp mưa gió phải phụ thuộc thời tiết. Tháng này mưa nhiều nên số ngày thi công thực tế giảm đáng kể", anh Trung chia sẻ.

Công ty Cổ phần Quản lý đường bộ I - Yên Bái đang huy động máy móc, nhân lực gia cố các điểm ta luy sạt trượt trước mùa mưa bão.

Trên các tuyến đèo dốc, lực lượng CSGT cũng tăng cường tuần tra, kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn giao thông trong mùa mưa lũ.

Đại úy Giàng A Chinh, Đội phó Đội CSGT Đường bộ số 4, Phòng CSGT Công an tỉnh Lào Cai cho biết, đơn vị đã huy động tối đa quân số, phương tiện túc trực tại các điểm có nguy cơ sạt lở cao để kịp thời phân luồng, cảnh báo người dân.

"Vào mùa mưa, đặc biệt trên các tuyến đèo dốc quanh co, nguy cơ sạt lở rất lớn. Chúng tôi thường xuyên rà soát, cắm biển cảnh báo, đồng thời bố trí cán bộ tại các vị trí xung yếu để hướng dẫn phương tiện lưu thông an toàn", đại úy Chinh cho hay.

Theo rà soát của lực lượng chức năng, đoạn Km269 - Km272 trên tuyến qua đèo Khau Phạ là một trong những điểm có nguy cơ sạt lở cao do xuất hiện khe suối lớn và nhiều vị trí từng sạt trượt trong các năm trước nhưng chưa được gia cố triệt để.

Trong bối cảnh thời tiết cực đoan diễn biến ngày càng phức tạp, việc chủ động rà soát các điểm xung yếu, diễn tập ứng phó, chuẩn bị lực lượng và phương tiện từ sớm được xem là giải pháp quan trọng giúp Lào Cai giảm thiểu thiệt hại khi mưa lũ xảy ra.

Điểm đáng chú ý trong cuộc diễn tập năm nay tại Lào Cai là việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) phục vụ công tác chỉ huy, cứu hộ cứu nạn.

Bên cạnh đó, công tác phòng chống thiên tai tại Lào Cai đang bước vào giai đoạn cao điểm. Các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai nhiều phương án nhằm chủ động ứng phó nguy cơ lũ ống, lũ quét và sạt lở đất trong mùa mưa bão năm nay.

Theo tình huống giả định tại cuộc diễn tập phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026 diễn ra trung tuần tháng 5, mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến nhiều xã miền núi đối mặt nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, gây chia cắt giao thông, đe dọa tính mạng và tài sản người dân.

Ngay sau khi kích hoạt tình huống, cơ chế vận hành khẩn cấp được triển khai. Các lực lượng quân sự, công an, y tế, dân quân tự vệ nhanh chóng tổ chức chỉ huy, huy động nhân lực, phương tiện cứu hộ cứu nạn, đồng thời triển khai phương án sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm.

Tại thao trường diễn tập, nhiều tình huống sát thực tế được đưa ra như tìm kiếm người mất tích, cứu hộ người bị thương, vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm vào khu vực bị cô lập và xử lý các điểm sạt lở gây ách tắc giao thông.

Điểm đáng chú ý của cuộc diễn tập năm nay là việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) trong công tác chỉ huy, cứu hộ cứu nạn. Khi tình huống giả định lũ quét xảy ra khiến nhiều khu vực bị ngập sâu, chia cắt hoàn toàn, UAV lập tức được điều động khảo sát hiện trường từ trên cao và truyền hình ảnh trực tiếp về sở chỉ huy.

Chuẩn bị kỹ lưỡng, nghiêm cấm sự chủ quan

Phát biểu tại hội nghị triển khai công tác phòng chống thiên tai mới đây, ông Lê Xuân Lợi, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị các thành viên Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh, các sở, ngành, địa phương và lực lượng vũ trang phát huy tinh thần chủ động, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Ông yêu cầu các đơn vị khẩn trương chuẩn bị kỹ lưỡng cho công tác phòng chống thiên tai năm 2026, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể trong phòng chống thiên tai. Đồng thời, chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, bố trí nguồn lực phù hợp với tình hình thực tế của từng địa phương, cơ quan, đơn vị.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh cũng lưu ý các cơ quan, đơn vị nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo, theo dõi, giám sát thiên tai; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, giám sát và vận hành hồ chứa trên nền tảng số. Cùng với đó, tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng.

Năm 2026, Bắc Ninh xác định mục tiêu cao nhất trong công tác phòng chống thiên tai là bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể trong ứng phó thiên tai.

Tại Cao Bằng, để chủ động ứng phó mùa mưa bão năm 2026, ngày 20/5, UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 1548/UBND-KT về triển khai khẩn cấp công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cục bộ; kiểm tra các tuyến sông, suối, hồ chứa, công trình thủy lợi, thủy điện, khu dân cư ven sông, khu vực ta luy có nguy cơ sạt trượt, công trình đang thi công và các điểm thường xuyên ngập úng. Tinh thần được quán triệt là không chủ quan, bị động, không để xảy ra tình trạng thiên tai xảy ra mới triển khai ứng phó.

Đối với khu vực trung tâm đô thị thuộc các phường Thục Phán, Nùng Trí Cao và Tân Giang - nơi tập trung đông dân cư, cơ quan hành chính, trường học, bệnh viện và thường xuyên xảy ra ngập úng khi mưa lớn - UBND tỉnh yêu cầu địa phương chủ động kiểm tra từng tuyến phố, khu vực thấp trũng, hệ thống cống, mương, cửa xả và các điểm có nguy cơ ngập sâu để xử lý kịp thời ngay từ đầu mùa mưa.

UBND tỉnh cũng nghiêm cấm tư tưởng chủ quan, chờ mưa lớn xảy ra mới xử lý hoặc báo cáo. Chủ tịch UBND các phường phải trực tiếp kiểm tra hiện trường, xây dựng phương án ứng phó theo từng khu vực; chủ động huy động lực lượng, phương tiện khơi thông dòng chảy, nạo vét bùn đất, rác thải tại hệ thống thoát nước, đồng thời rà soát các khu vực có nguy cơ bị cô lập như tầng hầm, chợ, trường học, bệnh viện, khu dân cư đông người để bảo đảm an toàn.

Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng giao Sở Xây dựng chủ trì rà soát toàn bộ hệ thống thoát nước đô thị, đánh giá khả năng tiêu thoát nước thực tế; kiểm tra các điểm thường xuyên ngập úng và các tuyến đường có nguy cơ chia cắt khi mưa lớn. Đồng thời, kiểm tra trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thi công nếu để đất đá, vật liệu xây dựng cản trở dòng chảy gây ngập úng, sạt lở; yêu cầu khắc phục ngay các tồn tại, vi phạm.

Sở Xây dựng cũng được giao phối hợp với UBND các phường Thục Phán, Nùng Trí Cao và Tân Giang rà soát toàn diện các điểm ngập úng kéo dài, xác định nguyên nhân và xây dựng phương án xử lý cụ thể trước mùa mưa bão; đồng thời kiểm tra an toàn các công trình đang thi công, khu vực taluy, mái dốc có nguy cơ sạt trượt, yêu cầu chủ đầu tư xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho công trình và người dân.