Nhiều giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt mục tiêu 74 tỷ USD

Sầu riêng. (Ảnh: Nguyễn Dũng/TTXVN)

Trong 7 tháng của năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam ước đạt gần 42,8 tỷ USD; nhiều nhóm hàng chủ lực duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Tuy nhiên một số mặt hàng như càphê, gạo, cao su có sản lượng xuất khẩu tăng nhưng kim ngạch lại giảm. Nguyên nhân chủ yếu do biến động của thị trường toàn cầu và áp lực từ các rào cản kỹ thuật…

Để tháo gỡ khó khăn, đồng thời nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu nhằm phát triển bền vững thị trường nông sản trong thời gian tới, đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết bộ sẽ tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 74 tỷ USD trong năm 2026.

Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 42,8 tỷ USD

Thông tin cụ thể tại Họp báo Chính phủ thường kỳ do Văn phòng Chính phủ tổ chức, diễn ra vào chiều 3/8, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết trong 7 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng khoảng 7,5% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 57,68% kế hoạch đề ra của năm 2026. Trong đó, nhiều nhóm hàng như thủy sản, rau quả, lâm sản, hạt điều, hạt tiêu tiếp tục tăng trưởng tích cực.

Đơn cử, thủy sản ước đạt khoảng 6,85 tỷ USD (tăng khoảng 12,7% so với cùng kỳ năm 2025); rau quả ước đạt khoảng 4,83 tỷ USD (tăng khoảng 24,9% so với cùng kỳ năm 2025); lâm sản ước đạt khoảng 10,96 tỷ USD (tăng khoảng 5,8% so với cùng kỳ năm 2025); sản phẩm chăn nuôi ước đạt khoảng 455 triệu USD (tăng khoảng 33,2%); hạt tiêu ước đạt khoảng 1,09 tỷ USD; hạt điều ước đạt hơn 2,9 tỷ USD (tăng khoảng 3,7% so với cùng kỳ năm 2025).

Trong khi đó, một số mặt hàng như càphê, gạo, cao su mặc dù sản lượng xuất khẩu tăng nhưng kim ngạch giảm do giá xuất khẩu bình quân giảm. Cụ thể, càphê tăng 10,8% về lượng, nhưng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 5,45 tỷ USD (giảm 11,2%); xuất khẩu gạo tăng 0,5% về lượng, nhưng kim ngạch xuất khẩu ước đạt gần 2,63 tỷ USD (giảm 6,7% so với cùng kỳ năm 2025).

Đối với sầu riêng, tính đến cuối tháng Sáu, đầu tháng 7/2026, do nguồn cung dồi dào từ các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam đang đi vào chính vụ, nên giá bình quân xuất khẩu sầu riêng tươi đạt khoảng 3.095 USD/tấn (giảm 14,1% so với tháng 4/2026 và giảm 9,2% so với cùng kỳ năm 2025).

"Đây là diễn biến cục bộ ở một số ngành hàng, không phải xu hướng chung của toàn ngành," đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin.

Về nguyên nhân dẫn tới kim ngạch giảm, ông Hưng cho biết có nhiều nguyên nhân. Trước hết là do tác động của thị trường thế giới. Thời gian qua, nguồn cung thế giới phục hồi nhanh làm gia tăng cạnh tranh, trong khi nhu cầu tại một số thị trường lớn có sự điều chỉnh do kinh tế tăng trưởng chậm, lạm phát và chi phí sinh hoạt thay đổi. Đồng thời, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng; các nước nhập khẩu ngày càng áp dụng nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, môi trường, phát triển bền vững và phát thải carbon.

Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Ở trong nước, liên kết sản xuất theo chuỗi còn chưa chặt chẽ; năng lực chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch và logistics nông sản còn hạn chế, làm tăng áp lực tiêu thụ trong thời điểm chính vụ. Ngoài ra, một số ngành hàng còn phụ thuộc vào một số ít thị trường lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro khi các nước gia tăng biện pháp phòng vệ thương mại và rào cản kỹ thuật…

Gỡ rào cản kỹ thuật, đa dạng hóa thị trường

Về giải pháp trước mắt và lâu dài để tháo gỡ khó khăn cho ngành hàng nông lâm thủy sản, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định tiếp tục quán triệt quan điểm chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang tăng trưởng dựa vào chất lượng, giá trị gia tăng, thương hiệu và phát triển bền vững; từng bước hạn chế sự phụ thuộc vào một số thị trường, chủ động về giá.

Cụ thể, bộ chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường, cập nhật thông tin về cung - cầu, giá cả, chính sách nhập khẩu và các quy định kỹ thuật của từng thị trường; tập trung tháo gỡ các rào cản kỹ thuật trong xuất khẩu; mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu; tổ chức lại sản xuất theo thị trường.

Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng xác định hướng dẫn các địa phương phát triển vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; thúc đẩy sản xuất theo tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu; thúc đẩy chế biến sâu và phát triển logistics nông sản.

Về kịch bản tăng trưởng và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026, thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết theo Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 của Chính phủ (về cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong các quý còn lại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô), tăng trưởng cả năm khu vực nông lâm thủy sản được điều chỉnh từ 3,7% lên 4,0%.

Để hoàn thành các mục tiêu được Chính phủ giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định sẽ tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng toàn ngành cả năm đạt 4% và kim ngạch xuất khẩu 74 tỷ USD; mở rộng thị trường xuất khẩu; đẩy nhanh cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; vận hành hiệu quả Hệ thống truy xuất nguồn gốc; chủ động tháo gỡ khó khăn cho các ngành hàng chủ lực; chuẩn bị đầy đủ điều kiện đáp ứng các quy định mới của thị trường nhập khẩu.

Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công; triển khai hiệu quả Chương trình Mục tiêu Quốc gia; chủ động ứng phó với mưa bão, lũ, hạn hán và xâm nhập mặn, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra; tiếp tục đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hoàn thiện các cơ sở dữ liệu của ngành; coi dữ liệu là nền tảng của quản trị hiện đại, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả chỉ đạo, điều hành.

Ngoài ra, cơ quan quản lý Nhà nước về môi trường sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp; chủ động tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc về đất đai, khoáng sản, môi trường, thủy lợi, phòng chống thiên tai; giải phóng tối đa các nguồn lực để phục vụ phát triển./.