Nhiều ngân hàng đẩy lãi suất trái phiếu lên 9 – 9,7%/năm

Mặt bằng lãi suất tăng mạnh

Theo dữ liệu từ Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), nửa đầu năm nay, tổng giá trị phát hành trái phiếu đạt xấp xỉ 187.000 tỷ đồng, giảm 30,4% so với cùng kỳ. Trong đó, hoạt động phát hành chủ yếu đến từ nhóm Ngân hàng và Bất động sản, với tỷ lệ lần lượt là 48,04% và 38,65%.

Hoạt động phát hành riêng lẻ vẫn chiếm vai trò chủ đạo với tổng giá trị phát hành 162.083 tỷ đồng, giảm 32,65% so với cùng kỳ, chủ yếu do hoạt động huy động của nhóm ngân hàng thu hẹp trên nền so sánh cao.

Đáng chú ý, lãi suất phát hành trái phiếu đang tăng mạnh. Mặt bằng lãi suất trái phiếu doanh nghiệp bình quân đã tăng rõ rệt lên 9,86%/năm (tăng 119 điểm cơ bản so với lãi suất bình quân nửa cuối năm 2025 và tăng 286 điểm cơ bản so với cùng kỳ).

Trong đó, lãi suất phát hành bình quân của nhóm ngân hàng tăng đáng kể lên khoảng 9,0%/năm, với mặt bằng coupon phổ biến thiết lập quanh 8–8,7%/năm. Điều này cho thấy áp lực chi phí vốn gia tăng khi tăng trưởng vượt xa huy động và nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung – dài hạn tiếp tục ở mức cao, nhấn mạnh hơn vai trò của kênh dẫn vốn trái phiếu doanh nghiệp.

Một số lô phát hành của nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ như VietABank, VietBank, TPBank phát hành trái phiếu với lãi suất thả nổi quanh 9 – 9,7%/năm, góp phần kéo mức bình quân ngành đi lên.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp trầm lắng hơn trong nửa đầu năm nay

Đối với doanh nghiệp bất động sản, phát hành trái phiếu trong nửa đầu năm nay tăng tới 71% so với cùng kỳ. Lãi suất bình quân ở mức 10,71%/năm, mức lãi suất cao nhất là 12,5%/năm, thuộc các doanh nghiệp của Tập đoàn Vingroup.

Điều tích cực nửa đầu năm nay là số lượng trái phiếu phát sinh vấn đề mới giảm đáng kể. Thị trường chỉ ghi nhận 3 mã trái phiếu phát sinh chậm thanh toán mới, giá trị chậm trả phát sinh mới giảm 55,4% cho thấy dòng tiền của doanh nghiệp phát hành và khả năng thu xếp nguồn thực hiện nghĩa vụ nợ đã có sự cải thiện.

Dù vậy, chuyên gia phân tích VCBS cho rằng, mặt bằng lãi suất dự báo duy trì ở ngưỡng cao có thể gây áp lực nhất định lên dòng tiền và khả năng thu xếp nguồn trả nợ, đặc biệt đối với các trái phiếu thả nổi.

Dự kiến lãi suất huy động sẽ tiếp tục duy trì ở vùng giá cao hiện tại trong thời gian còn lại của năm. Áp lực tăng lên mặt bằng lãi suất vẫn còn lớn khi chênh lệch tín dụng – huy động vẫn ở mức cao, trong khi nhu cầu vốn trung – dài hạn của nền kinh tế còn lớn.

Hiện tại, khoảng 52,44% giá trị trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành áp dụng cơ chế lãi suất thả nổi hoặc kết hợp, nên biến động lãi suất thị trường được truyền dẫn khá trực tiếp vào coupon và chi phí vốn của doanh nghiệp.

Áp lực đáo hạn vẫn lớn

Theo các chuyên gia VCBS, hoạt động phát hành trái phiếu ngân hàng sẽ phục hồi trong nửa cuối năm. Nguyên nhân do: Áp lực cân đối nguồn vốn và thanh khoản khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động; Nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung – dài hạn nhằm đáp ứng tín dụng dự án và kéo dài kỳ hạn nguồn vốn: Yêu cầu củng cố vốn cấp 2 và CAR, đặc biệt tại nhóm NHTM quốc doanh khi mặt bằng bình quân CAR của nhóm này chỉ quanh 10%, chưa có sự cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, khoảng chênh giữa lãi suất cho vay và lợi suất phát hành trái phiếu ngân hàng ngày càng thu hẹp khiến các ngân hàng sẽ thận trọng hơn về quy mô và thời điểm phát hành, dù nhu cầu bổ sung vốn trung – dài hạn và vốn cấp 2 vẫn duy trì cao.

Các doanh nghiệp bất động sản dự kiến cũng sẽ đẩy mạnh phát hành trong nửa cuối năm, nhằm huy động vốn phục vụ các dự án mới gia tăng trong khi khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của ngành bất động sản khó khăn hơn.

Dù vậy, các yêu cầu cao hơn về minh bạch, quản lý dòng tiền và mục đích sử dụng vốn theo Nghị định 200/2026/NĐ-CP sẽ khiến nguồn cung phát hành phân hóa mạnh, tập trung ở các doanh nghiệp bất động sản có năng lực tài chính và chất lượng dự án tốt.

Về áp lực đáo hạn nửa cuối năm, các chuyên gia cho rằng vẫn còn rất lớn. Áp lực này không chỉ từ lượng trái phiếu đến hạn theo kế hoạch mà còn từ các lô có vấn đề đáo hạn năm 2024 đã được gia hạn tối đa 2 năm sẽ đến hạn trở lại trong năm 2026.

Áp lực đáo hạn lớn nhất đến từ nhóm bất động sản, trong khi đó khả năng xử lý nợ của nhóm ngành này sẽ phân hóa mạnh.

Các doanh nghiệp có dự án pháp lý hoàn thiện, dòng tiền bán hàng tích cực và khả năng tiếp cận vốn mới có điều kiện mua lại hoặc thanh toán đúng hạn; trong khi nhóm tài chính yếu vẫn có thể phải tiếp tục sử dụng các biện pháp hỗ trợ khác như đàm phán gia hạn, hoán đổi tài sản hoặc chấp nhận phát hành mới với lãi suất cao hơn.