Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương: Mở vận hội mới cho cực tăng trưởng phía Bắc

Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương theo đề nghị của Bộ Nội vụ tại Tờ trình số 7949/TTr-BNV ngày 24/7/2026.

Theo Nghị quyết, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ để hoàn thiện Tờ trình, Đề án và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương theo quy định.

Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thừa ủy quyền Thủ tướng, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình, Đề án cùng Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương theo ý kiến của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội.

Từ nền tảng vững chắc đến khát vọng phát triển mới

Sau hơn một thập kỷ đổi mới mô hình tăng trưởng, Quảng Ninh đã tạo dựng được vị thế là một trong những địa phương năng động nhất cả nước. Tốc độ tăng trưởng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm dẫn đầu, quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện mạnh mẽ, trong khi hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ.

Những tuyến cao tốc kết nối Hải Phòng-Hạ Long-Vân Đồn-Móng Cái, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, hệ thống cảng biển nước sâu cùng mạng lưới logistics đang từng bước định hình Quảng Ninh thành cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam với Trung Quốc và khu vực Đông Bắc Á.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương hướng tới mục tiêu cao hơn là trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, với mô hình phát triển dựa trên hệ thống đô thị đa cực, thay vì chỉ tập trung vào một trung tâm hành chính như trước đây.

Một trong những lợi thế lớn nhất khi Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là khả năng mở rộng không gian phát triển. Khác với mô hình đô thị đơn cực, Quảng Ninh sở hữu hệ thống các đô thị có chức năng riêng biệt như Hạ Long là trung tâm hành chính - du lịch; Cẩm Phả phát triển công nghiệp và dịch vụ; Uông Bí là trung tâm văn hóa, giáo dục; Móng Cái giữ vai trò cửa khẩu quốc tế; Vân Đồn hướng tới trung tâm kinh tế biển, du lịch và đổi mới sáng tạo.

Việc kết nối các cực tăng trưởng này sẽ tạo nên mạng lưới đô thị hiện đại, giúp khai thác hiệu quả tiềm năng từng địa phương, đồng thời giảm áp lực lên một trung tâm duy nhất.

Không gian phát triển mới cũng cho phép Quảng Ninh thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số, kinh tế xanh, dịch vụ tài chính, logistics và du lịch chất lượng cao.

Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương được kỳ vọng sẽ nâng cao sức hấp dẫn của Quảng Ninh đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Cùng với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng và cơ chế cải cách hành chính nhiều năm liên tục dẫn đầu cả nước, Quảng Ninh sẽ có điều kiện thuận lợi hơn trong quy hoạch phát triển đô thị, huy động nguồn lực và triển khai các dự án quy mô lớn.

Đặc biệt, sự kết nối với tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh sẽ tiếp tục được tăng cường, hình thành chuỗi liên kết về công nghiệp, logistics, cảng biển, thương mại quốc tế và đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng.

Bên cạnh đó, địa phương cũng có thêm dư địa để phát triển các ngành kinh tế mới như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng sạch, dịch vụ tài chính và trung tâm dữ liệu - những lĩnh vực đang được Chính phủ ưu tiên thúc đẩy.

Nâng tầm vai trò trung tâm kinh tế biển

Lợi thế nổi bật của Quảng Ninh là sở hữu hơn 250 km bờ biển, hệ thống cảng biển, cửa khẩu quốc tế và Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long.

Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, địa phương có điều kiện phát huy mạnh hơn vai trò trung tâm kinh tế biển phía Bắc, kết hợp phát triển công nghiệp, cảng biển, logistics với du lịch và dịch vụ chất lượng cao.

Cùng với đó, khu kinh tế Vân Đồn, khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái và các khu công nghiệp ven biển sẽ tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa Quảng Ninh trở thành đầu mối kết nối giữa ASEAN với thị trường Trung Quốc và khu vực Đông Bắc Á.

Với nền tảng kinh tế vững chắc, hệ thống hạ tầng hiện đại, vị trí địa kinh tế đặc biệt cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics, du lịch và đổi mới sáng tạo của khu vực phía Bắc.

Bên cạnh những triển vọng lớn, việc hướng tới mô hình thành phố trực thuộc Trung ương cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị đô thị, quy hoạch phát triển, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Quảng Ninh cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng số, phát triển chính quyền số, đô thị thông minh, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn các giá trị tự nhiên, đặc biệt là Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long.

Ngoài ra, địa phương cũng cần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực quản lý và đẩy mạnh cải cách thể chế để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Định hướng xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là thay đổi về địa giới hay cấp hành chính, mà là bước đi chiến lược nhằm phát huy tối đa các lợi thế sẵn có, tạo dư địa phát triển dài hạn cho địa phương.

Với nền tảng kinh tế vững chắc, hệ thống hạ tầng hiện đại, vị trí địa kinh tế đặc biệt cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Quảng Ninh đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành trung tâm kinh tế biển, logistics, du lịch và đổi mới sáng tạo của khu vực phía Bắc.

Nếu hiện thực hóa thành công mục tiêu này, Quảng Ninh không chỉ mở ra một vận hội phát triển mới cho chính mình mà còn góp phần hình thành cực tăng trưởng có sức lan tỏa mạnh mẽ đối với toàn vùng đồng bằng sông Hồng và khu vực Đông Bắc trong những thập niên tới.