Nhiều nước EU đề nghị kéo dài quỹ hỗ trợ chuyển đổi năng lượng sau năm 2030

Nhiều quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 24/6 đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục duy trì và mở rộng Quỹ Hiện đại hóa sau năm 2030 nhằm hỗ trợ các nước có thu nhập thấp và trung bình trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Các nước này cho rằng việc chấm dứt cơ chế hỗ trợ quá sớm có thể ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh kinh tế và an ninh năng lượng của khối.

Khí thải bốc lên từ nhà máy ở Saint-Avold, miền đông nước Pháp. Ảnh tư liệu (minh họa): AFP/TTXVN

Khí thải bốc lên từ nhà máy ở Saint-Avold, miền đông nước Pháp. Ảnh tư liệu (minh họa): AFP/TTXVN

Trong thư gửi Cao ủy phụ trách Hành động Khí hậu của EU Wopke Hoekstra, 12 nước gồm Croatia, Bulgaria, CH Séc, Estonia, Hy Lạp, Hungary, Latvia, Litva, Ba Lan, Romania, Slovakia và Slovenia nhấn mạnh Quỹ Hiện đại hóa vẫn là công cụ quan trọng giúp các quốc gia thành viên đáp ứng nhu cầu đầu tư rất lớn cho quá trình chuyển đổi sang các hệ thống năng lượng sạch hơn.

Được triển khai từ năm 2021, Quỹ Hiện đại hóa được tài trợ từ nguồn thu đấu giá hạn ngạch phát thải trong Hệ thống mua bán khí thải của EU (ETS). Giai đoạn 2021-2030, quỹ dự kiến huy động hơn 57 tỷ euro để hỗ trợ các dự án năng lượng sạch, nâng cấp hạ tầng điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng tại các nước hưởng lợi. Theo kế hoạch hiện nay, quỹ sẽ kết thúc hoạt động vào năm 2030.

Tuy nhiên, các nước ký thư cho rằng những biến động địa chính trị gần đây, cùng áp lực giá năng lượng và yêu cầu đẩy nhanh quá trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, cho thấy nhu cầu hỗ trợ tài chính vẫn còn rất lớn.

Theo các nước này, Quỹ Hiện đại hóa đã chứng minh được hiệu quả trong việc tài trợ trực tiếp cho các dự án chuyển đổi năng lượng quy mô lớn, đồng thời giúp thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nền kinh tế thành viên. Các chính phủ cũng cho rằng cơ chế này góp phần tăng sự ủng hộ của người dân đối với các chính sách khí hậu của EU nhờ mang lại lợi ích rõ rệt cho cộng đồng và doanh nghiệp địa phương.

Nhiều quốc gia Trung và Đông Âu vẫn đối mặt với những thách thức đáng kể do phụ thuộc lâu năm vào than đá và các nguồn nhiên liệu hóa thạch. Ba Lan, nước có ngành điện phụ thuộc nhiều vào than đá, được xem là một trong những trường hợp điển hình khi quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch đòi hỏi nguồn vốn rất lớn và kéo theo nhiều tác động kinh tế - xã hội.

Trong khi đó, một số tổ chức môi trường cho rằng việc tiếp tục hỗ trợ tài chính cần đi kèm với cam kết loại bỏ dần các dự án liên quan đến nhiên liệu hóa thạch, đốt rác và sinh khối khỏi danh mục được tài trợ. Các chuyên gia cũng cảnh báo mọi động thái làm suy yếu hệ thống ETS có thể ảnh hưởng đến mục tiêu giảm phát thải của EU, đồng thời làm giảm nguồn lực tài chính dành cho Quỹ Hiện đại hóa trong tương lai.

Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh EU chuẩn bị xem xét sửa đổi hệ thống ETS vào tháng tới và tiếp tục tìm kiếm các giải pháp bảo đảm quá trình chuyển đổi xanh diễn ra công bằng, đồng đều giữa các quốc gia thành viên.

Phương Hoa (TTXVN)

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/the-gioi/nhieu-nuoc-eu-de-nghi-keo-dai-quy-ho-tro-chuyen-doi-nang-luong-sau-nam-2030-20260624224700322.htm