Nhiều nước tích cực thảo luận lập liên minh quản lý, thu phí qua Eo biển Hormuz

Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất UAE), trong bối cảnh Iran hạn chế hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Theo hãng tin Reuters của Anh, Ngoại trưởng các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Pakistan và Saudi Arabia đã họp tại Islamabad vào ngày 29/3 trong khuôn khổ cuộc đàm phán kéo dài hai ngày nhằm chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, với các đề xuất mở lại Eo biển Hormuz, bao gồm khả năng thành lập một liên minh quản lý và áp dụng cơ chế thu phí tương tự Kênh đào Suez.

Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay tối 29/3 cho biết thêm Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cũng xác nhận Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã tham gia họp cùng Ngoại trưởng Pakistan Muhammad Ishaq Dar, Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan và Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty tại Bộ Ngoại giao Pakistan.

Trong khi đó, một nguồn tin Bộ Ngoại giao Pakistan cho Reuters biết Iran, Mỹ và Israel không tham dự.

Cuộc họp dự kiến tiếp tục vào ngày 30/3.

Pakistan trước đó cho biết Iran đã đồng ý cho phép thêm 20 tàu treo cờ Pakistan với tần suất khoảng hai tàu mỗi ngày đi qua Eo biển Hormuz.

Đề xuất thành lập liên minh và thu phí qua Eo biển Hormuz kiểu Kênh đào Suez

Hãng tin Reuters dẫn nguồn từ năm người am hiểu vấn đề cho biết Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Pakistan và Saudi Arabia đã đưa ra các đề xuất với Washington liên quan đến giao thông hàng hải và việc mở lại Eo biển Hormuz.

Một nguồn tin Pakistan cho biết các đề xuất, bao gồm những đề xuất từ phía Ai Cập, đã được chuyển tới Nhà Trắng trước phiên họp ngày 29/3 và có đề cập đến cơ chế thu phí quá cảnh tương tự Kênh đào Suez.

Hai nguồn tin Pakistan cho biết Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Saudi Arabia có thể thành lập một liên minh để quản lý dòng chảy dầu mỏ qua Eo biển Hormuz và đã mời Pakistan tham gia.

“Đề xuất liên minh quản lý đã được thảo luận với cả Mỹ và Iran”, các nguồn tin cho biết.

Một nguồn ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng vấn đề hàng hải là thứ yếu so với mục tiêu lớn hơn là chấm dứt xung đột, nhấn mạnh ưu tiên của Ankara vẫn là đạt được lệnh ngừng bắn.

“Việc đảm bảo tàu thuyền đi lại an toàn có thể là một biện pháp xây dựng lòng tin quan trọng trong bối cảnh này”, nguồn tin nói thêm.

Thổ Nhĩ Kỳ trước đó cũng cảnh báo rằng một liên minh quốc tế có thể được hình thành nếu khủng hoảng Eo biển Hormuz không được giải quyết.

Hình ảnh từ vệ tinh Terra của NASA về eo biển Hormuz (trái). Ảnh: The Gulf News/TTXVN

Pakistan đóng vai trò trung gian ngừng bắn giữa Tehran và Washington

Pakistan đã nổi lên như một trung gian ngoại giao quan trọng giữa Iran và Mỹ. Islamabad đã chuyển kế hoạch hòa bình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Tehran, và một nguồn tin giấu tên được hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lại cho biết Tehran đã gửi phản hồi thông qua Islamabad.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã có cuộc điện đàm kéo dài hơn một giờ với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vào ngày 28/3, mô tả các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra của Pakistan.

Ông Pezeshkian đã cảm ơn Islamabad “vì những nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt hành động gây hấn”.

Theo một nguồn tin Pakistan, Tư lệnh quân đội nước này, Thống chế Asim Munir, thường xuyên liên lạc với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance.

Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Mỳ và Hakan Fidan và Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cũng đã có cuộc gặp chung với Thống chế Munir bên lề hội nghị.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Pakistan đã gắn thẻ trực tiếp JD Vance, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong một bài đăng trên X, nhấn mạnh rằng “đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin như vậy là con đường duy nhất phía trước”.

Vai trò của Islamabad phản ánh một sự hội tụ hiếm có về lợi thế ngoại giao: quan hệ lâu dài với Tehran, liên hệ chặt chẽ với các nước Vùng Vịnh, và mối quan hệ cá nhân mà Thủ tướng Sharif cùng Thống chế Munir đã xây dựng với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc