Nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất tại đặc khu Thổ Châu

Một góc đặc khu Thổ Châu. Ảnh: CÔNG NINH

UBND xã Thổ Châu trước khi sắp xếp là cơ quan hành chính nhà nước thuộc UBND TP. Phú Quốc. Từ ngày 1/7/2025, toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã thành đặc khu Thổ Châu. Trên địa bàn đặc khu Thổ Châu, UBND tỉnh Kiên Giang cấp 5 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho 4 tổ chức, với tổng diện tích 1.335,45ha; UBND huyện Phú Quốc cấp 96 GCNQSDĐ cho 81 hộ gia đình, cá nhân, với tổng diện tích 3,655ha.

Vi phạm pháp luật về đất đai

Thanh tra tỉnh kết luận Sở Địa chính tỉnh Kiên Giang giai đoạn năm 2002 tham mưu UBND tỉnh cấp GCNQSDĐ số T882949 chồng lấn 2.600m² đất đã giao cho Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ và 1.599m² đất có hiện trạng sử dụng của Trạm Kiểm soát biên phòng Bãi Ngự, Bãi Dong. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kiên Giang giai đoạn năm 2013 và 2016 tham mưu UBND tỉnh cấp GCNQSDĐ số BM 562599, ngày 7/10/2013 cho Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chồng lấn lên một phần diện tích khoảng 0,554ha đã cấp GCNQSDĐ cho Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân, ngày 19/11/2002; 2 GCNQSDĐ cho Đài Khí tượng Thủy văn Kiên Giang chồng lấn với tổng diện tích 2.006,1m² của GCNQSDĐ đã cấp cho Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang giai đoạn từ năm 2008 đến tháng 2/2025 thiếu trách nhiệm trong việc chỉ đạo, kiểm tra để các đơn vị quản lý cảng cá cho thuê mặt bằng sai hợp đồng, xảy ra vi phạm kéo dài. Từ tháng 8/2020 đến tháng 2/2025, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang chưa kịp thời chỉ đạo việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện dứt điểm 4 kiến nghị tại Kết luận thanh tra số 64/KL-TTS, ngày 11/8/2020 của Chánh Thanh tra Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Kiên Giang giai đoạn tháng 3/2025 đến ngày 30/6/2025 chưa kịp thời chỉ đạo, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện dứt điểm 4 kiến nghị tại Kết luận thanh tra số 64/KL-TTS. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/6/2026 tham mưu UBND tỉnh tiếp nhận bàn giao đất quốc phòng, trong đó có diện tích 7,85ha đất tại Bãi Ngự do UBND xã Thổ Châu quản lý từ năm 2002; chưa kịp thời chỉ đạo, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện dứt điểm 4 kiến nghị tại Kết luận thanh tra số 64/KL-TTS.

Xí nghiệp Quản lý Bến, cảng cá Kiên Giang, Ban Quản lý Cảng cá, Bến cá, Ban Quản lý Cảng cá Kiên Giang, Ban Quản lý Cảng cá An Giang, Ban Điều hành Cảng cá Thổ Châu, Ban Điều hành Cảng cá Phú Quốc - Thổ Châu và Tổ điều hành Cảng cá Thổ Châu giai đoạn từ năm 2002 đến ngày 30/6/2026 quản lý đất không chặt chẽ để các hộ gia đình, cá nhân vi phạm nội dung hợp đồng trong thời gian dài nhưng không chấn chỉnh kịp thời. Giai đoạn từ tháng 8/2020 đến ngày 30/6/2026 chưa thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng thời hạn 4 kiến nghị tại Kết luận thanh tra số 64/KL-TTS.

Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất tỉnh Kiên Giang tham mưu Sở Tài nguyên và Môi trường trình UBND tỉnh cấp GCNQSDĐ cho Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang chồng lấn lên GCNQSDĐ số T882949 đã cấp cho Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân. Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Kiên Giang tham mưu Sở Tài nguyên và Môi trường trình UBND tỉnh cấp GCNQSDĐ cho Đài Khí tượng Thủy văn Kiên Giang chồng lấn lên GCNQSDĐ số T882949 đã cấp cho Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân.

Không kịp thời phát hiện, ngăn chặn chuyển nhượng đất trái phép

UBND TP. Phú Quốc giai đoạn năm 2022 đến ngày 30/6/2025 chưa xử lý dứt điểm 26/27 trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn xã Thổ Châu (hiện nay tăng thành 50 trường hợp). Ban Chỉ huy Quân sự huyện Phú Quốc giai đoạn tháng 4/2006 ký hợp đồng ngày 24/4/2006 bán toàn bộ khu đất, nhà xưởng, máy móc, thiết bị cho ông Phan Văn Kháng, Chủ tịch UBND xã Thổ Châu. Trạm Khí tượng Hải văn Thổ Chu giai đoạn từ năm 2011 đến ngày 30/6/2026 tự ý quản lý, sử dụng diện tích 6.868,5m² đất. Đài Khí tượng Thủy văn An Giang còn hạn chế trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đối với Trạm Khí tượng Hải văn Thổ Chu.

UBND xã Thổ Châu giai đoạn năm 2002 có trách nhiệm liên đới trong việc tham gia xác nhận hồ sơ, hiện trạng và ranh giới sử dụng đất khi cấp GCNQSDĐ cho Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân, tuy nhiên, kết quả xác nhận không thể hiện rõ phần diện tích 2.600m² đã được UBND tỉnh Kiên Giang giao cho Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ quản lý từ năm 1993. Giai đoạn 2006 - 2010 không kịp thời kiểm tra, phát hiện và ngăn chặn việc chuyển nhượng đất trái phép diện tích đất nhà máy nước đá. Giai đoạn 2008 - 2010, UBND xã Thổ Châu tổ chức xét duyệt 15 trường hợp sử dụng đất, xác định phù hợp với quy hoạch sử dụng đất là không phù hợp.

UBND xã Thổ Châu giai đoạn từ năm 2011 đến ngày 30/6/2025 buông lỏng quản lý nhà nước về đất đai trong thời gian dài dẫn đến chưa kịp thời kiểm tra, phát hiện, xử lý 5 hộ dân đang sử dụng diện tích 446,8m² tại khu vực trạm cấp nước; việc xây dựng 46 nhà, công trình kéo dài trên khu đất Trạm Khí tượng Hải văn Thổ Chu ký hợp đồng cho thuê, cho mượn; không theo dõi chấp hành quyết định xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; chưa cập nhật, chỉnh lý đầy đủ biến động sử dụng đất vào hồ sơ địa chính dạng giấy, sổ địa chính, sổ mục kê đất đai...

UBND đặc khu Thổ Châu giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/6/2026 chưa kịp thời thực hiện công tác rà soát, tiếp nhận hồ sơ địa chính sau khi thành lập mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật đất đai, xây dựng trái phép của các hộ gia đình, cá nhân sử dụng trên đất đã được cấp GCNQSDĐ và khu vực đất bờ biển.

Từ những vi phạm nêu trên, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh xem xét, xử lý theo thẩm quyền trong trường hợp có dấu hiệu vi phạm liên quan đến 4 quân nhân; kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nội vụ phối hợp Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy tổ chức kiểm điểm và có hình thức xử lý 1 cá nhân; kiểm điểm rút kinh nghiệm 2 cá nhân.

Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tự kiểm tra, rà soát và tổ chức kiểm điểm trách nhiệm một số cá nhân. Giao UBND đặc khu Phú Quốc kiểm điểm rút kinh nghiệm 2 cá nhân; giao UBND đặc khu Thổ Châu tổ chức kiểm điểm và có hình thức xử lý 1 cá nhân; kiểm điểm làm rõ trách nhiệm 1 cá nhân; kiểm điểm rút kinh nghiệm 1 cá nhân. Kiến nghị Đảng ủy đặc khu Thổ Châu phối hợp Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và Hội Nông dân tỉnh kiểm điểm rút kinh nghiệm 1 cá nhân; kiểm điểm và có hình thức xử lý 1 cá nhân...