Nhiều sai phạm trong thi công mương Phai Hóa

Đầu tháng 4/2026, có mặt tại công trường thi công mương Phai Hóa, xóm Tảng Cải, xã Nam Tuấn, chúng tôi chứng kiến tốp thợ 4 người đang khoan phá đá thi công đoạn kênh ngay đập đầu nguồn. Tuyến mương dài gần 1 km nối với tuyến mương cũ đã được làm gần xong. Đầu tuyến, đơn vị thi công đang khoan, phá đá, đống đá chất cao, ngổn ngang trên công trường.

Theo hồ sơ bản vẽ thiết kế thi công được Sở Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt ngày 4/6/2025, tại đập dâng nước của kênh Phai Hóa, đập dâng nước được gia cố bằng 9 rọ đá; tại hiện trường, phóng viên không ghi nhận kết cấu đập dâng được gia cố bằng rọ đá. Như vậy, kết cấu đập dâng nước của công trình cũng chưa được hoàn thành.

Móng kênh chỉ dày 15 cm, mỏng hơn so với thiết kế 5 cm.

Mặt khác, theo hồ sơ bản vẽ thiết kế thi công công trình, đáy mương được thiết kế đổ bê tông dầy 20 cm, thành mương đoạn tuyến từ cọc 1 - cọc 50, thành mương 2 bên có mặt cắt hình thang, đáy rộng 40 cm, cao 20 cm, vuốt đỉnh còn 20 cm, tổng chiều cao là 1,2 m. Theo báo cáo của chủ đầu tư, trong quá trình thi công, nhằm bảo chất lượng công trình và phù hợp điều kiện thực tế tại hiện trường, chủ đầu tư, đơn vị thi công và đơn vị tư vấn giám sát đã thay đổi thiết kế mặt cắt thành mương từ hình thang thành hình chữ nhật kích thước 30 x 30 cm, cao 1,2 m. Tuy nhiên, tại hiện trường, chúng tôi đo đáy mương chỉ dày 15 cm, thành mương cơ bản là hình chữ nhật có đáy và đỉnh rộng 30 cm. Đồng thời, trên đoạn kênh đã thi công vẫn chưa hoàn thành việc đắp đất và 2 bên thành kênh, các thanh giằng trên mặt kênh cũng chưa hoàn thành.

Trao đổi với phóng viên, đại diện Công ty TNHH Một thành viên Thủy nông Cao Bằng, chủ đầu tư công trình cho biết, công trình đã thi công xong, đơn vị thi công đang khoan một phần đá; hiện đã dẫn nước về phục vụ sản xuất cho bà con. Công trình đã hoàn thành, việc giải ngân đã “chốt” xong. Tuy nhiên, công trình có điều chỉnh thiết kế, cắt bớt chiều dài kênh mương, cơ bản thi công theo thiết kế đã được phê duyệt.

Nhiều hạng mục dọc tuyến kênh vẫn chưa hoàn thành.

Trao đổi về việc thay đổi thiết kế thành mương, đại diện chủ đầu tư cho biết thêm, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đã điều chỉnh hồ sơ thiết kế thi công, thay đổi thiết kế thành mương nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong tổ chức thi công.

Theo quy định, việc điều chỉnh hồ sơ thiết kế thi công công trình, cần được Sở Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt mới có thể thay đổi thiết kế. Tuy nhiên, khi đặt vấn đề này với đại diện Chi Cục Tài nguyên nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường, được biết chủ đầu tư đến thời điểm hiện nay vẫn chưa có báo cáo cho cơ quan chuyên môn.

Công trình sửa chữa, cải tạo kênh Phai Hóa được đầu tư nhằm khôi phục năng lực công trình, đảm bảo tưới cho 150 ha đất canh tác nông nghiệp của khoảng 360 hộ tại các xóm: Tàng Cải, Hoàng Lạc, Long Khang, Phúc Sơn kết hợp tiêu nước cho khu vực. Dự án thực hiện sửa chữa, cải tạo nâng cấp đập dâng nước Phai Hóa, hình thức, kích thước bố trí sửa chữa theo tuyến đập cũ, sửa chữa hoàn thiện lại cửa lấy nước đầu kênh, tường cánh đầu cống; sửa chữa, cải tạo 1.024 m tuyến kênh Phai Hóa.

Các hạng mục ở đầu kênh đang thi công.

Công trình có tổng vốn đầu tư hơn 4 tỷ đồng do Công ty THHH Một thành viên Thủy nông Cao Bằng là chủ đầu tư; Công ty TNHH Trí Anh Cao Bằng tư vấn thiết kế; Công ty TNHH Tư vấn xây dựng 13 - 10 Cao Bằng thi công; Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Hoàng Thu 86 tư vấn giám sát.

Theo thông báo khởi công xây dựng công trình sửa chữa, cải tạo kênh Phai Hóa do Công ty TNHH Một thành viên Thủy nông Cao Bằng ban hành ngày 18/8/2025, ngày khởi công công trình 25/8/2025, ngày hoàn thành (sau 3 tháng thi công). Trước đó, do công trình chậm tiến độ, ảnh hưởng đến nước tưới phục vụ sản xuất của người dân, UBND xã Nam Tuấn đã nhiều lần kiến nghị đến chủ đầu tư đề nghị đẩy nhanh tiến độ thi công công trình. Đến nay, sau hơn 8 tháng thi công, dự án vẫn chưa hoàn thành. Đồng thời, quá trình thi công tuyến kênh sai so với thiết kế ban đầu được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt như lớp móng không đảm bảo độ dày 20 cm, kích thước hình học thành kênh không đúng thiết kế, ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực của tuyến kênh. Việc giải ngân dự án cũng có dấu hiệu sai phạm khi theo chủ đầu tư, đến nay đã cơ bản hoàn thành trong khi dự án còn khá nhiều hạng mục chưa hoàn thành, vẫn đang tổ chức thi công.

Dư luận mong các cơ quan chức năng sớm điều tra làm rõ, xử lý nghiêm các sai phạm.