Nhiều tiến bộ trong điều trị ung thư, phát hiện muộn vẫn là thách thức lớn

Toàn cảnh diễn đàn khoa học. (Ảnh: BVCC)

Các chuyên gia nhấn mạnh, bên cạnh ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, phát hiện sớm và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với từng người bệnh có ý nghĩa quyết định trong cải thiện kết quả điều trị.

Ngày 17/10, tại Hà Nội, Bệnh viện đa khoa Phương Đông tổ chức Diễn đàn Khoa học và Hợp tác quốc tế trong ung thư và y học hạt nhân, với sự tham gia của các chuyên gia Việt Nam, Nhật Bản và Trung Quốc, nhằm cập nhật những tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị ung thư và mở rộng hợp tác chuyên môn quốc tế.

Ung thư gan có nhiều phương pháp điều trị nhưng tỷ lệ tử vong vẫn cao

Theo số liệu GLOBOCAN 2022, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca mắc mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Đáng chú ý, không ít người bệnh chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển, khiến việc điều trị trở nên khó khăn, tốn kém và tiên lượng kém thuận lợi.

Giáo sư, Tiến sĩ Mai Trọng Khoa, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nguyên Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao trên thế giới và trong khu vực.

Theo chuyên gia, thực trạng này liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có tỷ lệ nhiễm viêm gan B cao, việc sử dụng rượu bia và những nguyên nhân gây tổn thương gan kéo dài.

Gan đảm nhiệm nhiều chức năng chuyển hóa và xử lý các chất trong cơ thể. Khi gan bị tổn thương mạn tính, đặc biệt do viêm gan virus hoặc sử dụng rượu bia quá mức, người bệnh có nguy cơ tiến triển thành xơ gan, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Giáo sư Mai Trọng Khoa cho biết, hiện nay ung thư gan có nhiều phương pháp điều trị, từ phẫu thuật, hóa trị, xạ trị đến điều trị đích, miễn dịch, nút mạch và các kỹ thuật can thiệp tại chỗ. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị vẫn bị hạn chế khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Giáo sư, Tiến sĩ Mai Trọng Khoa, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nguyên Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai tại hội thảo.

Điều này cho thấy, vấn đề không chỉ nằm ở việc có bao nhiêu phương pháp điều trị hiện đại mà còn phụ thuộc vào thời điểm phát hiện bệnh, chức năng gan, thể trạng và việc lựa chọn phương pháp phù hợp với từng trường hợp.

Nếu được phát hiện sớm, người bệnh có nhiều cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Ngược lại, khi ung thư đã tiến triển, các lựa chọn điều trị thường bị thu hẹp, đặc biệt ở những trường hợp có bệnh gan mạn tính hoặc xơ gan đi kèm.

Giáo sư Mai Trọng Khoa cũng lưu ý xu hướng ung thư gan và một số bệnh ung thư khác xuất hiện ở người trẻ hơn, đặt ra yêu cầu tăng cường phòng ngừa các yếu tố nguy cơ và chủ động theo dõi sức khỏe, thay vì chỉ đi khám khi có triệu chứng bất thường.

Theo chuyên gia, cần đẩy mạnh hoạt động giám sát, phát hiện sớm ung thư gan ở nhóm nguy cơ cao. Tại một số quốc gia như Nhật Bản, việc theo dõi những người có nguy cơ được tổ chức có hệ thống thông qua khám lâm sàng, siêu âm và các xét nghiệm phù hợp.

Các phương pháp này giúp phát hiện bất thường ở gan, song cần được bác sĩ chỉ định và đánh giá kết hợp với những thông tin lâm sàng, cận lâm sàng khác.

Cùng quan điểm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Hà, Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Phương Đông nhấn mạnh, viêm gan virus B và C là những nguyên nhân quan trọng gây ung thư gan.

Người đã được chẩn đoán viêm gan virus mạn tính cần chủ động theo dõi sức khỏe, khám định kỳ, kiểm tra chức năng gan và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Hà, Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Phương Đông chia sẻ tại diễn đàn.

Việc theo dõi thường xuyên giúp phát hiện những biến đổi bất thường, từ tổn thương gan mạn tính, xơ gan đến các dấu hiệu nghi ngờ ung thư, qua đó tạo điều kiện can thiệp kịp thời.

Ngược lại, nếu người bệnh không được theo dõi và chỉ phát hiện ung thư khi đã ở giai đoạn muộn, việc điều trị thường phức tạp hơn, tiên lượng cũng kém thuận lợi hơn.

Cá thể hóa điều trị, mở rộng cơ hội cho người bệnh ung thư

Bên cạnh yêu cầu phát hiện sớm, các chuyên gia cho rằng sự phát triển của những phương pháp điều trị mới đang làm thay đổi cách tiếp cận đối với bệnh ung thư.

Nếu trước đây điều trị chủ yếu dựa vào phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, hiện nay người bệnh có thêm những lựa chọn như điều trị đích, liệu pháp miễn dịch, liệu pháp tế bào CAR-T và các kỹ thuật y học hạt nhân hiện đại.

Tuy nhiên, mỗi phương pháp có chỉ định và phạm vi áp dụng riêng. Việc phối hợp nhiều phương pháp cần dựa trên đặc điểm bệnh, giai đoạn ung thư và tình trạng sức khỏe của từng người, thay vì áp dụng một phác đồ chung cho tất cả bệnh nhân.

Tại diễn đàn, các chuyên gia tập trung cập nhật những tiến bộ trong phẫu thuật ung thư, điều trị đa mô thức ung thư gan mật, liệu pháp miễn dịch, tế bào CAR-T, xạ trị và y học hạt nhân.

Trong đó, Tiến sĩ, bác sĩ Gozo Kiguchi, giảng viên Khoa Phẫu thuật gan mật, Đại học Y Kansai (Nhật Bản), chia sẻ kinh nghiệm điều trị đa mô thức ung thư gan mật tại Nhật Bản, từ hội chẩn đa chuyên khoa đến ứng dụng các phương pháp điều trị tiên tiến.

Các báo cáo về liệu pháp miễn dịch và CAR-T cập nhật những tiến bộ nghiên cứu và ứng dụng lâm sàng. Đặc biệt, CAR-T là phương pháp sử dụng tế bào miễn dịch được biến đổi để nhận diện, tấn công tế bào ung thư, hiện có vai trò trong điều trị một số bệnh ung thư, nhất là ung thư máu.

Một nội dung được quan tâm tại diễn đàn là vai trò của y học hạt nhân trong chẩn đoán và điều trị ung thư, đặc biệt khi xu hướng cá thể hóa điều trị ngày càng được chú trọng.

Theo các chuyên gia, những tiến bộ này cho thấy xu hướng điều trị ung thư ngày càng hướng đến sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa, ứng dụng công nghệ hiện đại và cá thể hóa phương pháp điều trị.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân quốc tế Phương Đông cho biết, trong điều trị ung thư hiện nay, việc lựa chọn đúng phương pháp, đúng người bệnh và đúng thời điểm có ý nghĩa quan trọng không kém bản thân phương pháp điều trị.

Theo bác sĩ Nguyễn Duy Anh, PET/CT cho phép đánh giá toàn thân về giai đoạn bệnh, hỗ trợ phát hiện những tổn thương có thể bị bỏ sót trên các phương tiện chẩn đoán hình ảnh thông thường. Nhờ đó, bác sĩ có thêm cơ sở để lựa chọn phương án điều trị, tránh những cuộc phẫu thuật hoặc đợt điều trị không cần thiết trong các trường hợp phù hợp.

Đáng chú ý, sự phát triển của các thuốc phóng xạ thế hệ mới theo hướng kết hợp chẩn đoán và điều trị trên cùng một đích tác động, còn gọi là theranostics, đang mở ra thêm cơ hội điều trị cho một số nhóm người bệnh ung thư tiến triển sau các phương pháp khác.

Theo các chuyên gia, những tiến bộ này cho thấy xu hướng điều trị ung thư ngày càng hướng đến sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa, ứng dụng công nghệ hiện đại và cá thể hóa phương pháp điều trị.

Trong khuôn khổ diễn đàn, Bệnh viện đa khoa Phương Đông và Tập đoàn Y tế Fosun Health (Trung Quốc) tổ chức ký kết thỏa thuận hợp tác, hướng tới mở rộng kết nối chuyên môn quốc tế trong điều trị ung thư.

Các chuyên gia cũng trao đổi về định hướng hợp tác nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, nhằm tạo điều kiện để người bệnh Việt Nam tiếp cận các tiến bộ chẩn đoán và điều trị ngay trong nước.

Dù có thêm nhiều phương pháp điều trị hiện đại, các chuyên gia nhấn mạnh, giảm gánh nặng ung thư vẫn cần bắt đầu từ phòng bệnh và phát hiện sớm.

Đối với ung thư gan, phòng ngừa viêm gan virus, hạn chế rượu bia, theo dõi định kỳ ở người có nguy cơ cao và điều trị các bệnh gan mạn tính theo hướng dẫn của bác sĩ là những giải pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh, cải thiện cơ hội điều trị và hạn chế tử vong.