Nhiều ý kiến thảo luận thẳng thắn về phân cấp, đầu tư công và chế độ chính sách

Kỳ họp thứ Tư, HĐND tỉnh Phú Thọ khóa XX:

Chủ tọa điều hành phiên thảo luận tại hội trường.

Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý vững chắc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Tại Kỳ họp, UBND tỉnh trình các tờ trình với những nội dung quan trọng, tập trung vào phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 và năm 2026; phân cấp thẩm quyền trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; chuyển mục đích sử dụng rừng; thu hồi đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; chế độ bồi dưỡng đối với người làm nhiệm vụ tiếp dân, xử lý đơn thư và bãi bỏ một số nghị quyết của HĐND 3 tỉnh trước sáp nhập nhằm bảo đảm thống nhất hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của tỉnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Trọng Tấn trình bày dự thảo Nghị quyết về giao kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 tỉnh Phú Thọ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Công Sứ trình bày dự thảo Nghị quyết quyết định chủ trương chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Để đảm bảo tính pháp lý và khả thi, Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Pháp chế HĐND tỉnh đã báo cáo kết quả thẩm tra các dự thảo, tờ trình được đưa ra tại Kỳ họp.

Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Thái Thịnh trình bày báo cáo thẩm tra các nội dung trình tại Kỳ họp.

Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh Đinh Đức Lân trình bày báo cáo thẩm tra các nội dung trình tại Kỳ họp.

Bước sang phiên thảo luận, các đại biểu bày tỏ sự đồng thuận, nhất trí cao với các nội dung báo cáo, tờ trình, dự thảo nghị quyết đã được trình bày tại Kỳ họp. Đồng thời khẳng định các nội dung được chuẩn bị công phu, bám sát yêu cầu thực tiễn, thể hiện quyết tâm lớn của tỉnh trong thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Đẩy mạnh phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực

Tham gia góp ý vào Dự thảo Nghị quyết phân cấp thẩm quyền quyết định phân bổ, điều chỉnh vốn ngân sách nhà nước thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, đại biểu Hà Văn Di (Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mai Châu) nhấn mạnh: Việc HĐND tỉnh quyết định tổng vốn và giao HĐND cấp xã phân bổ chi tiết là bước đi đột phá theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, giúp nâng cao tính chủ động và vai trò thực chất của HĐND cơ sở.

Đại biểu Hà Văn Di - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mai Châu phát biểu thảo luận tại Kỳ họp.

Để Nghị quyết phát huy hiệu quả, đại biểu đề xuất ba nhóm giải pháp. Một là rõ thẩm quyền việc phân định chi tiết theo từng nguồn vốn (sự nghiệp và đầu tư công), giữa phân bổ và điều chỉnh để cơ sở thực hiện đúng quy định. Hai là đúng nguyên tắc, đảm bảo việc điều chỉnh vốn nằm trong tổng mức được giao, đúng đối tượng và không làm thay đổi mục tiêu chương trình. Ba là chuẩn hóa điều kiện, ban hành quy trình, biểu mẫu chuẩn hóa; tăng cường tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cấp xã.

Đại biểu Hà Văn Di đề nghị các cơ quan cấp tỉnh chuyển mạnh từ “làm thay” sang hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và tháo gỡ khó khăn, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng công khai, minh bạch, đạt hiệu quả thực chất.

Nâng cao hiệu quả nguồn vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030

Thảo luận về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 73/NQ-HĐND, đại biểu Nguyễn Thị Phương Hạnh (Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Lập) đánh giá cao tư duy phân bổ tập trung. Việc cắt giảm tối thiểu 30% số lượng dự án giúp khắc phục tình trạng dàn trải, ưu tiên cho các công trình trọng điểm, liên vùng.

Đại biểu Nguyễn Thị Phương Hạnh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Yên Lập phát biểu thảo luận.

Từ thực tế tại cơ sở, đại biểu Hạnh cho rằng, giải phóng mặt bằng (GPMB) là “vấn đề then chốt” quyết định tiến độ và hiệu quả giải ngân vốn. Đề nghị tỉnh tăng cường cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành với cấp xã; kịp thời gỡ khó cho cơ sở và gắn trách nhiệm của người đứng đầu với tiến độ GPMB, giải ngân các dự án trọng điểm. Bên cạnh đó, theo tờ trình của UBND tỉnh, nguồn thu từ đất chiếm hơn 67% ngân sách địa phương cho đầu tư công (80.433 tỷ đồng). Do đó, tỉnh cần chủ động xây dựng kịch bản ứng phó nếu thu không đạt kế hoạch, đồng thời rút ngắn thủ tục từ quy hoạch, tạo quỹ đất sạch đến đấu giá.

Bảo đảm chế độ cho đội ngũ làm công tác tiếp công dân

Quan tâm đến Dự thảo Nghị quyết quy định chế độ bồi dưỡng đối với người làm nhiệm vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư, khiếu nại, tố cáo, đại biểu Nguyễn Văn Thuần (Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh) khẳng định việc ban hành Nghị quyết là rất kịp thời, nhằm cụ thể hóa quy định của Trung ương và bảo đảm quyền lợi cho hơn 1.400 cán bộ trên địa bàn.

Đại biểu Nguyễn Văn Thuần - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh phát biểu thảo luận.

Theo đại biểu Thuần, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và hợp nhất địa giới hành chính, khối lượng đơn thư và các vụ việc phức tạp tăng đáng kể. Việc đảm bảo chế độ bồi dưỡng sẽ tạo động lực cho lực lượng trực tiếp làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, khiếu nại, tố cáo - công tác có đặc thù và áp lực cao.

Đại biểu kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo triển khai thực hiện công khai, đúng đối tượng; định kỳ rà soát, điều chỉnh phù hợp với thực tiễn. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo nghiệp vụ, đầu tư cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý đơn thư nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và giữ vững an ninh trật tự tại địa phương.

Giám đốc Sở Tài chính Vương Thị Bẩy phát biểu giải trình, làm rõ một số nội dung đại biểu nêu liên quan đến lĩnh vực đầu tư công và cơ chế, chính sách.

Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, thể hiện tinh thần nghiên cứu kỹ lưỡng, bám sát thực tiễn của các đại biểu HĐND tỉnh đối với những nội dung trình tại Kỳ họp. Các ý kiến tập trung phân tích, làm rõ tính khả thi của các cơ chế, chính sách; hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực đầu tư công; yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm và năng lực thực hiện của cấp xã; đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện các nghị quyết sau khi được thông qua.

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Nguyễn Trung Kiên khẳng định: Những ý kiến đóng góp tại phiên thảo luận là cơ sở quan trọng để HĐND tỉnh xem xét, quyết nghị các nội dung thuộc thẩm quyền. Qua đó, góp phần khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong năm 2026 và những năm tiếp theo.