Nhiều ý tưởng AI, công nghệ sinh học bứt phá tại sân chơi khởi nghiệp Thủy lợi

Vòng chung kết cuộc thi “Sinh viên Thủy lợi với ý tưởng khởi nghiệp” năm học 2025 - 2026 diễn ra với sự tham gia của 6 đội thi xuất sắc nhất được tuyển chọn từ 41 ý tưởng thuộc các lĩnh vực thủy lợi, phòng chống thiên tai, trí tuệ nhân tạo (AI), robot, công nghệ sinh học, kinh tế tuần hoàn, phát triển xanh và bền vững.

Ban Giám khảo gồm các doanh nhân, chuyên gia uy tín như ông Tô Văn Nhật – Phó Chủ tịch Tập đoàn AMACAO, Chủ tịch - Nhà sáng lập SBK Holdings; ông Nguyễn Đăng - Chủ tịch kiêm CEO MDU Global; bà Lê Thị Mỹ Dung - Tổng Giám đốc Biotech Group; bà Đỗ Thị Thu Phương - Cố vấn Chương trình Khởi nghiệp - Đổi mới sáng tạo Quốc gia.

GS.TS Nguyễn Trung Việt - Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi và ThS. Đặng Hương Giang - Trưởng Phòng Chính trị và Công tác sinh viên đánh giá cao tinh thần sáng tạo và khát vọng khởi nghiệp của sinh viên tham dự cuộc thi.

Phát biểu tại cuộc thi, GS.TS Nguyễn Trung Việt, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết cuộc thi được phát động từ tháng 8/2025, trải qua vòng bán kết ngày 19/1 để chọn ra 6 dự án vào chung kết xếp hạng. Các dự án xuất sắc sẽ được nhà trường lựa chọn gửi tham dự cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII năm 2026 do Bộ GD&ĐT tổ chức.

“Trong hai năm 2024 và 2025, sinh viên Thủy lợi đã đạt 1 Giải Nhất, 1 Giải Nhì và 2 Giải Ba tại sân chơi khởi nghiệp cấp quốc gia. Những thành tích đó không chỉ là danh hiệu mà là nguồn cảm hứng để các em tiếp tục dấn thân, sáng tạo”, ông Việt nói.

GS.TS Nguyễn Trung Việt trao giải Nhất cho nhóm iGate - dự án điều khiển, giám sát cống thủy lợi từ xa bằng AI và IoT.

Kết quả chung cuộc, nhóm X-Gate với dự án iGate giành giải Nhất. Hai giải Nhì được trao cho nhóm Koji Arabica và nhóm Biowall. Ba giải Ba thuộc về Probio, LUMOS và Organic Lab.

Dự án iGate là hệ thống điều khiển và giám sát cống thủy lợi từ xa bằng AI và IoT của nhóm 5 sinh viên: Nguyễn Thị Diễm Quỳnh, Nguyễn Phương Linh, Lê Trung Hiếu, Nguyễn Đăng Khoa và Đinh Mạnh Hoàng.

Nhóm sinh viên thiết kế bộ điều khiển gồm cảm biến mực nước, cảm biến độ mặn, mô-đun kết nối Internet và động cơ đóng mở cửa van, cho phép vận hành hoàn toàn từ xa qua web hoặc ứng dụng di động. Hệ thống không chỉ đóng - mở cống theo lệnh mà còn phân tích dữ liệu thủy văn để dự báo sớm xâm nhập mặn, mưa lớn hay nguy cơ ngập, từ đó tự động vận hành theo kịch bản tối ưu.

Theo đại diện nhóm, việc quản lý cống hiện vẫn phụ thuộc nhân lực trực gác nên dễ sai lệch và phản ứng chậm khi thiên tai xảy ra. iGate hướng tới thay thế vận hành thủ công bằng quản trị chủ động 24/7, giảm khoảng 80% nhân công và bảo vệ sản xuất nông nghiệp trước biến động thời tiết.

Với sản phẩm cà phê lên men đặc trưng, nhóm Koji Arabica ghi nhận doanh thu gần 100 triệu đồng.

Koji Arabica đạt giải Nhì cuộc thi, khai thác hạt Arabica Sơn La lên men bằng nấm Koji nhằm gia tăng giá trị nông sản. Theo nhóm nghiên cứu, phương pháp này giúp tăng 20 - 30% chất chống oxy hóa và tạo hậu vị ngọt đặc trưng cho cà phê.

Phạm Trà My, thành viên dự án, cho biết sản phẩm mang slogan “Đậm đà trong từng ngụm, Tinh túy trong từng hương”. “Chúng mình mong muốn đưa khoa học công nghệ vào đời sống, tối đa hóa giá trị các dòng sản phẩm và phụ phẩm, đồng thời góp phần tạo sinh kế ổn định hơn cho người dân vùng Thuận Châu, Sơn La”, Trà My nói.

Dự án được khởi nguồn từ năm 2023, đã thử nghiệm thương mại và đạt gần 100 triệu đồng doanh thu ban đầu. Nhóm đặt mục tiêu mở rộng quy mô 2 - 5 tấn mỗi năm, hướng tới doanh thu hơn 1 tỷ đồng và hòa vốn sau khoảng hai năm.

“Ban đầu chúng mình gặp khó khăn về thị trường, marketing và giá thành. Nhờ sự hỗ trợ đào tạo, cố vấn chuyên môn từ nhà trường và Ban tổ chức, dự án dần hoàn thiện hơn. Qua cuộc thi, chúng mình học được cách làm việc nhóm và phát triển một mô hình kinh doanh một cách bài bản”, Trà My chia sẻ thêm.

Nhóm sinh viên trình bày ý tưởng phát triển kính AI cho người khiếm thị.

Theo GS.TS Nguyễn Trung Việt, giá trị lớn nhất sinh viên nhận được qua cuộc thi không phải thứ hạng mà là quá trình tiếp cận thị trường. “Khi bước ra khỏi giảng đường, kiến thức kỹ thuật phải chuyển hóa thành sản phẩm có ích. Sự trưởng thành của các em trong hành trình đó mới là phần thưởng lớn nhất”, ông nhấn mạnh.