NHNN chỉ đạo giảm lãi suất: Khơi thông dòng vốn đi đôi với giữ an toàn hệ thống

Chủ động giảm chi phí vốn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế

Ngày 18/10/2026, NHNN ban hành Công văn số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng (TCTD), nhằm tiếp tục góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống.

Tiếp đó, ngày 19/10, NHNN tổ chức cuộc họp với các ngân hàng thương mại (NHTM) nhằm quán triệt, triển khai thực hiện các chỉ đạo về điều hành lãi suất, đồng thời yêu cầu các ngân hàng nghiêm túc thực hiện các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Theo đó, NHNN yêu cầu các TCTD thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất; chủ động tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giảm mặt bằng lãi suất. Trước mắt, yêu cầu các TCTD điều chỉnh giảm tối thiểu 0,5% điểm phần trăm/năm đối với lãi suất tiền gửi niêm yết ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời, giảm lãi suất cho vay đối với khách hàng, tập trung giảm từ 1,5–2 điểm phần trăm/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

NHNN cũng yêu cầu các TCTD tuyệt đối không chạy đua tăng lãi suất huy động, gây cạnh tranh không lành mạnh và bất ổn thị trường tiền tệ.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế cần tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, trong khi chi phí vốn là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Mặt bằng lãi suất cho vay hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí tài chính, cải thiện khả năng tiếp cận vốn và tạo điều kiện để triển khai các phương án đầu tư, mở rộng sản xuất.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp với Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc các ngân hàng ngày 19/10. Ảnh: Hoàng Giáp.

Ngay sau chỉ đạo của NHNN, nhiều NHTM đã thể hiện sự đồng thuận và nhanh chóng triển khai việc giảm lãi suất. Ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), cho biết ngân hàng cam kết triển khai ngay gói tín dụng quy mô khoảng 100.000 tỷ đồng, với kỳ hạn cho vay đến 6 tháng, dành cho các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

BIDV cam kết giảm lãi suất cho vay từ 1,5 đến 2 điểm phần trăm, đưa lãi suất của gói tín dụng về mức 6–7%/năm, tùy kỳ hạn. Để thực hiện chương trình, ngân hàng sẽ tiết giảm chi phí hoạt động và giảm lãi suất huy động, qua đó tạo nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp. Theo ông Lâm, BIDV dự kiến giảm thu nhập khoảng 500 tỷ đồng để triển khai gói tín dụng này.

Về phía Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), ông Từ Tiến Phát – Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) cho biết, thực hiện chủ trương của Chính phủ và NHNN, ngân hàng đã triển khai điều chỉnh giảm lãi suất huy động theo biểu lãi suất mới, đồng thời tiếp tục thực hiện các chương trình cho vay ưu đãi đối với doanh nghiệp, với mức giảm lãi suất từ 1,5–2%.

Trước đó, chương trình giảm lãi suất 1% của ACB đã giải ngân khoảng 5.000 tỷ đồng. Đại diện ACB cũng đánh giá thông điệp xem xét điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với các ngân hàng không tuân thủ là biện pháp mạnh mẽ, góp phần tăng cường kỷ luật thị trường, đồng thời khẳng định các ngân hàng cần nghiêm túc thực hiện chủ trương chung.

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc NHNN chỉ đạo giảm lãi suất là giải pháp cần thiết nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 cũng như những năm tiếp theo. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không chỉ phụ thuộc vào mức giảm lãi suất mà còn ở khả năng đưa dòng vốn đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và các lĩnh vực tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

Giảm lãi suất đi đôi với kiểm soát chất lượng tín dụng

Điểm đáng chú ý, Công văn số 9608/NHNN-CSTT yêu cầu giảm lãi suất được triển khai đồng thời với các giải pháp kiểm soát rủi ro, bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng. NHNN đồng thời yêu cầu các TCTD tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả; hướng vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế; ưu tiên các công trình, dự án trọng điểm có tính khả thi, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Đặc biệt, NHNN nhấn mạnh yêu cầu tuyệt đối không hạ chuẩn điều kiện cấp tín dụng, không đánh đổi chất lượng tín dụng để tăng quy mô cho vay. Các TCTD phải tăng cường thẩm định, xác minh thực chất nhu cầu vốn của khách hàng, kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn; đồng thời, nâng cao chất lượng quản lý tài sản bảo đảm, theo dõi sát nợ xấu và trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ, kịp thời.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, giảm lãi suất có thể hỗ trợ mở rộng hoạt động tín dụng, nhưng không đồng nghĩa với việc nới lỏng các điều kiện cho vay. Việc duy trì chuẩn mực tín dụng là cần thiết để ngăn ngừa nợ xấu, hạn chế dòng vốn chảy vào các hoạt động đầu cơ, rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống.

TS.Nguyễn Trí Hiếu cũng lưu ý rằng các ngân hàng cần duy trì mức lợi nhuận hợp lý; nếu giảm lãi suất cho vay quá mạnh, khả năng sinh lời của ngân hàng có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến sự an toàn của chính hệ thống cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Từ góc độ này, bài toán điều hành lãi suất không chỉ là giảm chi phí vay vốn cho khách hàng mà còn phải bảo đảm sự cân đối giữa lợi ích của doanh nghiệp, năng lực tài chính của các TCTD và yêu cầu ổn định thị trường tiền tệ. Việc giảm lãi suất cần đi đôi với tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị và đa dạng hóa nguồn thu, tạo dư địa giảm lãi suất trên cơ sở nâng cao hiệu quả hoạt động, thay vì chỉ dựa vào việc thu hẹp biên lợi nhuận.

Cùng với đó, NHNN yêu cầu các TCTD bảo đảm sự hài hòa giữa huy động vốn và cấp tín dụng, kiểm soát rủi ro thanh khoản, hạn chế mất cân đối kỳ hạn và tăng cường tỷ trọng nguồn vốn trung, dài hạn. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm các ngân hàng vừa đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế, vừa duy trì khả năng thanh toán và sự ổn định trong hoạt động.

NHNN cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu các TCTD trong việc tổ chức thực hiện chỉ đạo về lãi suất, bảo đảm an toàn và hiệu quả hoạt động. Đối với các TCTD không tuân thủ chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường, NHNN có thể xem xét điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026, giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027 hoặc yêu cầu thực hiện một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định, tùy theo tính chất và mức độ rủi ro.

Việc gắn yêu cầu giảm lãi suất với trách nhiệm thực thi và các biện pháp xử lý phù hợp góp phần nâng cao tính nghiêm túc, đồng bộ trong triển khai chính sách, hạn chế cạnh tranh thiếu lành mạnh và bảo đảm kỷ luật thị trường.

Bên cạnh yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng, việc giảm lãi suất cũng cần được xem xét trong mối quan hệ với các mục tiêu điều hành kinh tế vĩ mô, đặc biệt là kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, áp lực lạm phát là một trong những yếu tố quan trọng cần tính đến khi triển khai chính sách giảm lãi suất.

Do đó, yêu cầu đặt ra là các TCTD phải thực hiện giảm lãi suất trên cơ sở chủ động tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và chia sẻ lợi nhuận hợp lý; đồng thời, duy trì các tiêu chuẩn thẩm định, quản trị rủi ro và kiểm soát tín dụng. Về phía điều hành, việc theo dõi sát diễn biến thị trường tiền tệ, lạm phát và tỷ giá có ý nghĩa quan trọng để bảo đảm các giải pháp hỗ trợ tăng trưởng không làm suy giảm những nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô.