NHNN đề xuất thêm khách VIP, PEP, cổ đông lớn vào dữ liệu chống rửa tiền

Khách VIP, cổ đông lớn, lãnh đạo ngân hàng được đưa vào dữ liệu giám sát chống rửa tiền. Ảnh minh hoạ. YT.

Theo dự thảo, đối tượng giám sát phải cung cấp thông tin về cơ cấu tổ chức, mô hình quản trị, điều hành, kiểm soát; danh sách hội đồng quản trị/hội đồng thành viên, ban giám đốc từ giám đốc khối đến tổng giám đốc và ban kiểm soát. Các thông tin này bao gồm họ tên, quốc tịch và tỷ lệ sở hữu/vốn điều lệ.

Đối với cổ đông, đối tượng giám sát phải cung cấp tổng số cổ đông; số lượng cổ đông là cá nhân nước ngoài, kèm tên, quốc tịch và tỷ lệ sở hữu của 10 cổ đông cá nhân lớn nhất; số lượng cổ đông là tổ chức nước ngoài, cùng quốc gia đăng ký trụ sở chính và tỷ lệ sở hữu của 10 cổ đông tổ chức lớn nhất.

Bên cạnh đó, dữ liệu được yêu cầu còn bao gồm mạng lưới hoạt động trong nước và nước ngoài; quy mô, tổng tài sản; số lượng và lĩnh vực hoạt động của công ty mẹ, công ty con, đối tác liên kết nước ngoài (nếu có).

Đối tượng giám sát cũng phải cung cấp tổng số nhân viên đang làm việc, thông tin về việc phân công và tổ chức thực hiện nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền, cùng số lượng nhân sự của bộ phận phụ trách công tác này.

Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu báo cáo cung cấp dữ liệu về tổng số khách hàng đang duy trì quan hệ hoặc hoạt động, đồng thời phân loại theo mức độ rủi ro thấp, trung bình và cao; khách hàng cư trú và không cư trú.

Các nhóm khách hàng như người có ảnh hưởng chính trị (PEP), khách hàng VIP, khách hàng ưu tiên và khách hàng tổ chức cũng được yêu cầu thống kê riêng.

Đối tượng báo cáo còn phải thống kê số lượng khách hàng tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực, gồm: chuyển tiền; kinh doanh ngoại tệ; sòng bạc và trò chơi có thưởng; ngân hàng đại lý; tổ chức phi lợi nhuận; kinh doanh bất động sản và đại lý bất động sản; kinh doanh kim loại quý, đá quý, trang sức; dịch vụ pháp lý, kế toán, quỹ tín thác, cung cấp dịch vụ công ty và dịch vụ tài sản mã hóa.

Theo NHNN, thời gian qua, công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra về phòng, chống rửa tiền chủ yếu dựa trên phương pháp giám sát tuân thủ, tập trung vào việc kiểm tra chấp hành quy định pháp luật và quy định nội bộ.

Cách tiếp cận này được đánh giá chưa phản ánh đầy đủ mức độ rủi ro của từng đối tượng, đồng thời hạn chế khả năng phân bổ nguồn lực và phát hiện sớm các rủi ro.

Từ năm 2025, NHNN bắt đầu áp dụng phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro. Theo đánh giá của cơ quan này, phương pháp mới đã góp phần nhận diện tốt hơn các đối tượng và lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, qua đó ưu tiên nguồn lực cho công tác thanh tra, kiểm tra.

Tuy nhiên, NHNN cho rằng giám sát trên cơ sở rủi ro hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu, chưa được áp dụng đồng bộ và còn thiếu khuôn khổ pháp lý để nhận diện sớm, khắc phục, xử lý và giảm thiểu rủi ro.