NHNN dự kiến bỏ quy định về hạn mức cho vay, gửi tiền giữa các TCTD tại thị trường liên ngân hàng

Qua tổng hợp ý kiến, có thể thấy một trong những nội dung được nhiều tổ chức tín dụng quan tâm là quy định về hạn mức cho vay, gửi tiền giữa các TCTD. MSB, NCB cùng nhiều đơn vị cho rằng việc đưa khái niệm "hạn mức cho vay, gửi tiền" vào dự thảo có thể dẫn đến cách hiểu đây là một hình thức giao dịch mang tính cam kết, trong khi thực tế trên thị trường liên ngân hàng các tổ chức tín dụng chỉ cấp hạn mức giao dịch nhằm kiểm soát rủi ro và không phải ký kết hợp đồng xác định hạn mức. Sau khi rà soát, NHNN thống nhất với cách tiếp cận này và quyết định bỏ toàn bộ quy định về hạn mức giao dịch cũng như các điều khoản liên quan trong dự thảo Thông tư.

Việc bỏ quy định này kéo theo hàng loạt điều chỉnh ở các điều khoản khác. Chẳng hạn, Điều 7 không còn quy định việc cấp hạn mức cho vay, gửi tiền; Điều 8 cũng bỏ quy định về hình thức giao dịch theo hạn mức sau khi MB cho rằng trên thực tế mọi giao dịch đều phải tuân thủ hạn mức nội bộ, việc phân biệt giữa giao dịch từng lần và theo hạn mức là không cần thiết. NHNN cho biết việc quy định hai hình thức này không phản ánh đúng thực tiễn hoạt động trên thị trường liên ngân hàng, do đó đã tiếp thu và chỉnh sửa dự thảo theo hướng đơn giản hóa quy định.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Một nội dung khác cũng được cơ quan soạn thảo điều chỉnh đáng kể là các quy định liên quan đến tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt. Trong quá trình góp ý, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Vietcombank, Ngân hàng Xây dựng (trước khi đổi tên thành VCBNeo) cùng nhiều đơn vị đề nghị làm rõ cơ chế cho vay, gửi tiền trong quá trình thực hiện phương án cơ cấu lại hoặc chuyển giao bắt buộc. Sau khi rà soát quy định của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, NHNN cho rằng các trường hợp này đã được luật quy định đầy đủ, vì vậy đã sửa dự thảo theo hướng loại trừ các giao dịch hỗ trợ này khỏi phạm vi điều chỉnh của Thông tư, đồng thời bỏ các điều khoản tương ứng tại Điều 4 và Điều 10.

Không chỉ điều chỉnh những quy định mang tính nguyên tắc, NHNN còn tiếp thu nhiều góp ý nhằm hoàn thiện khái niệm và thuật ngữ trong dự thảo. Theo đó, cơ quan soạn thảo bổ sung cụm từ "hoặc cam kết gửi" vào khái niệm gửi tiền, nhận tiền gửi; bổ sung định nghĩa về ngày vay, ngày gửi tiền, ngày đến hạn; sửa khái niệm mua, bán có kỳ hạn giấy tờ có giá; đồng thời bổ sung khái niệm "kéo dài thời hạn gửi tiền" theo kiến nghị của nhiều tổ chức tín dụng nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện.

Nhóm ý kiến được nhiều tổ chức tín dụng quan tâm nhất tập trung vào quy trình giao dịch và xác nhận giao dịch trên thị trường liên ngân hàng. BIDV, Vietcombank, MSB, MB, HDBank, HSBC, MUFG, SMBC, Mizuho, BWG cùng nhiều đơn vị khác đều góp ý đối với các quy định liên quan đến thỏa thuận giao dịch, xác nhận giao dịch và sử dụng hệ thống SWIFT.

Trên cơ sở đó, NHNN đã tiếp thu nhiều kiến nghị theo hướng tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Dự thảo được sửa đổi để không quy định cứng bộ phận nào phải lập và gửi xác nhận giao dịch, thay vào đó giao cho từng tổ chức tín dụng chủ động phân công trong quy định nội bộ. Cơ quan soạn thảo cũng tiếp thu đề xuất cho phép việc sửa đổi hoặc hủy bỏ giao dịch được thực hiện bằng văn bản hoặc phương tiện điện tử phù hợp; rút gọn các nội dung bắt buộc trong xác nhận giao dịch; đồng thời tiếp thu các kiến nghị liên quan đến việc xác nhận giao dịch qua hệ thống SWIFT theo tiêu chuẩn của hệ thống này.

Đối với nội dung thỏa thuận giao dịch, nhiều ý kiến cũng được tiếp thu như bỏ quy định về hình thức cho vay, gửi tiền trong nội dung thỏa thuận sau khi bỏ quy định về hạn mức; sửa các thuật ngữ về ngày vay, ngày gửi tiền, ngày đến hạn; bổ sung từ "nếu có" đối với một số nội dung không bắt buộc trong thỏa thuận; điều chỉnh quy định về xử phạt, xử lý tranh chấp và sửa đổi nội dung thỏa thuận nhằm phù hợp hơn với thực tiễn giao dịch giữa các tổ chức tín dụng.

Một điểm đáng chú ý khác là nhiều kiến nghị liên quan đến bảo đảm giao dịch cũng được tiếp thu. Theo đó, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, BIDV, HDBank, MSB, Techcombank, TPBank, LPBank, Vietcombank cùng nhiều đơn vị đề nghị mở rộng quy định về biện pháp bảo đảm không chỉ đối với khoản vay mà cả giao dịch gửi tiền giữa các tổ chức tín dụng. NHNN đã tiếp thu, đồng thời chỉnh sửa thuật ngữ để thống nhất với quy định của pháp luật về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.

Bên cạnh việc tiếp thu nhiều kiến nghị, NHNN cũng cho biết giữ nguyên quan điểm đối với một số đề xuất liên quan đến nguyên tắc quản lý và đặc thù của thị trường liên ngân hàng. Chẳng hạn, Vietcombank và Lotte Finance đề nghị bổ sung quy định về mục đích sử dụng vốn vay, song cơ quan soạn thảo cho rằng hoạt động vay vốn giữa các tổ chức tín dụng không bị giới hạn về mục đích sử dụng, do đó không cần thiết bổ sung quy định này.

Đối với đề xuất của MUFG, BWG, Lotte Finance và Vietcombank về việc cho phép trả nợ khoản vay bằng loại ngoại tệ khác theo thỏa thuận, NHNN cũng không tiếp thu. Theo cơ quan soạn thảo, hoạt động cho vay, gửi tiền trên thị trường liên ngân hàng có bản chất và mức độ rủi ro khác với hoạt động cấp tín dụng đối với khách hàng, vì vậy cần giữ nguyên quy định về đồng tiền trả nợ như trong dự thảo.

Ngoài ra, nhiều kiến nghị đề nghị kéo dài thời hạn gia hạn khoản vay, kéo dài thời hạn gửi tiền hoặc điều chỉnh kỳ hạn tiền gửi linh hoạt hơn cũng không được chấp nhận. NHNN cho rằng các quy định hiện hành đã kế thừa Thông tư số 21/2012/TT-NHNN phù hợp với thực tiễn giao dịch trên thị trường liên ngân hàng cũng như kinh nghiệm quốc tế; đồng thời việc kéo dài thời hạn vượt quá thời hạn ban đầu của khoản vay hoặc khoản tiền gửi là không phù hợp với bản chất của các giao dịch ngắn hạn trên thị trường này.

Có thể thấy, quá trình tổng hợp và giải trình ý kiến đối với dự thảo Thông tư không chỉ phản ánh những nội dung được các tổ chức tín dụng quan tâm mà còn cho thấy cách thức cơ quan soạn thảo xử lý từng nhóm vấn đề. Nhiều kiến nghị liên quan đến kỹ thuật, quy trình và tính khả thi đã được tiếp thu để hoàn thiện dự thảo. Trong khi đó, các đề xuất tác động đến phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc quản lý hoặc đã được quy định tại Luật Các tổ chức tín dụng và các văn bản pháp luật khác đều được NHNN giải trình cụ thể và giữ nguyên quan điểm. Cách tiếp cận này vừa tạo điều kiện hoàn thiện dự thảo trên cơ sở ý kiến của thị trường, vừa bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật hiện hành.