NHNN yêu cầu giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm

Ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành văn bản số 9608/NHNN-CSTT về triển khai các giải pháp trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Theo văn bản, nhằm góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nghiêm túc triển khai hoạt động kinh doanh, đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn trong thời gian tới.

Trọng tâm trước mắt là điều hành lãi suất theo đúng các quy định, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hạ mặt bằng lãi suất.

Cụ thể, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, không chạy đua tăng lãi suất huy động hoặc cạnh tranh thiếu lành mạnh gây bất ổn thị trường tài chính, tiền tệ.

Đồng thời, các tổ chức tín dụng phải giảm lãi suất cho vay, trong đó ưu tiên mức giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra biện pháp xử lý đối với các tổ chức tín dụng không chấp hành nghiêm chỉ đạo về lãi suất hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn thị trường và tiềm ẩn rủi ro cho hoạt động ngân hàng.

Từ nay đến cuối năm 2026, ngoài việc xử lý theo quy định pháp luật, cơ quan quản lý sẽ căn cứ tính chất, mức độ rủi ro để xem xét điều chỉnh giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026, giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027 hoặc yêu cầu áp dụng một hay một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu giảm lãi suất và siết rủi ro tín dụng. Ảnh: Hoàng Anh

Bên cạnh yêu cầu hạ lãi suất, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng nâng cao chất lượng tăng trưởng tín dụng, bảo đảm an toàn và hiệu quả, tập trung vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế.

Nguồn vốn cũng cần được ưu tiên cho các công trình, dự án trọng điểm có tính khả thi, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và các ngành, lĩnh vực được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ khuyến khích. Đối với các dự án quy mô lớn, các ngân hàng được yêu cầu tăng cường hợp vốn để cấp tín dụng, đồng thời tuyệt đối không hạ chuẩn cho vay hoặc đánh đổi chất lượng tín dụng để mở rộng quy mô.

Cùng với định hướng phân bổ vốn, cơ quan quản lý yêu cầu các ngân hàng kiểm soát chặt tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, khách hàng và nhóm khách hàng có dư nợ lớn. Trong đó, cần theo dõi sát mức độ tập trung tín dụng, đặc biệt tại các nhóm khách hàng và người có liên quan, cũng như cơ cấu dư nợ theo từng khách hàng và các dự án quy mô lớn.

Ngân hàng Nhà nước lưu ý các ngân hàng cần sớm nhận diện những nhóm khách hàng có dấu hiệu liên quan hoặc tập trung rủi ro, chẳng hạn có chung người quản lý, người đại diện theo pháp luật hoặc người sở hữu trên 5% vốn điều lệ; sử dụng chung tài sản bảo đảm hoặc có cùng chủ sở hữu tài sản bảo đảm; tập trung vốn vào cùng một dự án hay có chung nguồn trả nợ.

Trên cơ sở đó, các tổ chức tín dụng phải kịp thời triển khai biện pháp kiểm soát và xử lý phù hợp, nhằm phát hiện sớm vi phạm cũng như những rủi ro có thể phát sinh.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát rủi ro, Ngân hàng Nhà nước cho rằng bảo đảm an toàn hệ thống tổ chức tín dụng có ý nghĩa thiết yếu đối với sự phát triển kinh tế, an ninh, trật tự và an toàn xã hội.

Vì vậy, trong thời gian tới, các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động ngân hàng sẽ tiếp tục được hoàn thiện, hướng tới kiểm soát hiệu quả và thực chất hơn việc sở hữu cổ phần, các mối quan hệ giữa khách hàng và nhóm khách hàng liên quan, cũng như mục đích sử dụng vốn vay.

Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra biện pháp xử lý đối với các tổ chức tín dụng không chấp hành nghiêm chỉ đạo về lãi suất. Ảnh: Hoàng Anh

Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu hội đồng quản trị, hội đồng thành viên của các tổ chức tín dụng và tổng giám đốc (giám đốc) chi nhánh ngân hàng nước ngoài quán triệt các yêu cầu đến cổ đông, đội ngũ quản lý, điều hành và cán bộ, nhân viên có liên quan trong toàn hệ thống.

Các đơn vị cần chủ động rà soát, đối chiếu để nhận diện những nội dung chưa phù hợp, từ đó xây dựng phương án cơ cấu, điều chỉnh và lộ trình khắc phục đáp ứng quy định pháp luật cũng như chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc hoặc cần sự hỗ trợ, các tổ chức tín dụng có trách nhiệm báo cáo Ngân hàng Nhà nước, đồng thời đưa ra đề xuất, kiến nghị cụ thể để được xem xét, hướng dẫn.