NHTW Nhật phát tín hiệu sẽ tăng tiếp lãi suất, nhưng không 'cứu' được đồng yên

Tăng lãi suất lên cao nhất 31 năm

Cuộc họp chính sách tháng 6 của BOJ đã kết thúc hôm thứ Ba (16/6) với việc cơ quan này quyết định tăng lãi suất ngắn hạn thêm 25 điểm cơ bản lên 1%, mức cao nhất kể từ năm 1995.

Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 12 của BOJ, qua đó nó đưa cơ quan này bắt nhịp với các NHTW khác cũng đang chuyển hướng chính sách sang thắt chặt hơn để chống lạm phát, bao gồm cả NHTW châu Âu (ECB).

Quyết định này được đưa ra với 7 thành viên của Hội đồng chính sách ủng hộ, chỉ duy nhất 1 thành viên là ông Toichiro Asada, người được Thủ tướng Sanae Takaichi lựa chọn, phản đối. Điều đó cho thấy, kiểm soát lạm phát đang có xu hướng gia tăng đang là nỗi quan tâm hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách.

“Xét đến việc kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn cũng tiếp tục tăng, có nguy cơ lạm phát cơ bản sẽ vượt quá mục tiêu giá cả của chúng ta”, BOJ cho biết khi giải thích về động thái này.

Phát biểu tại buổi họp báo sau đó, Phó Thống đốc Shinichi Uchida cho biết, BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất, tập trung vào nguy cơ lạm phát vượt quá mục tiêu 2% bất chấp việc giảm bớt các rủi ro kinh tế trước mắt liên quan đến chiến tranh Iran.

Trong khi thừa nhận thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran gần đây là một động thái đáng hoan nghênh, ông lưu ý áp lực giá cả vẫn dai dẳng khi các công ty tích cực hơn trong việc chuyển chi phí và tăng lương cho người tiêu dùng. “Với lạm phát cơ bản đang tiến gần đến 2%, chúng ta cần phải lưu tâm đến rủi ro giá cả tăng cao. Chúng ta sẽ điều chỉnh chính sách để không bị tụt hậu so với xu hướng này”, ông Uchida nói.

Sẽ tiếp tục tăng thêm lãi suất

Cuộc chiến tại Trung Đông đã làm phức tạp thêm lộ trình chính sách của BOJ bằng cách gia tăng áp lực lạm phát thông qua chi phí dầu mỏ cao hơn, đồng thời gây tổn hại cho một nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu nhập khẩu.

Mặc dù thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã xoa dịu nỗi lo ngại của thị trường về áp lực lạm phát toàn cầu, nhưng lạm phát bán buôn tại Nhật đã tăng vọt lên mức cao nhất trong 3 năm là 6,3% vào tháng 5, cho thấy các công ty đã bắt đầu chuyển chi phí tăng cao do cú sốc năng lượng sang người tiêu dùng.

Chưa hết, việc đồng yên sụt giảm mạnh kể từ khi chiến sự nổ ra, hiện vẫn đang giao dịch dưới ngưỡng tâm lý 160 JPY/USD, đã đẩy giá nhập khẩu và lạm phát chung lên cao, cũng sẽ gây áp lực lên BOJ để tiếp tục tăng lãi suất, các nhà phân tích cho biết.

Trên thực tế, BOJ cũng cho biết rủi ro kinh tế Nhật Bản suy giảm mạnh do xung đột Trung Đông đã giảm bớt nhờ tiến triển trong việc tìm kiếm nguồn cung năng lượng thay thế. Trong khi triển vọng giá cả cần được chú ý vì các công ty được cho là đang chuyển chi phí dầu mỏ tăng cao cho nhau với tốc độ "tương đối nhanh", điều này có thể đẩy giá tiêu dùng lên cao trên nhiều mặt hàng.

Mặc dù không đưa ra nhiều manh mối về thời điểm tăng lãi suất tiếp theo, song Phó Thống đốc Uchida cho biết, trọng tâm ngắn hạn của BOJ là rủi ro giá cả tăng lên khi lạm phát cơ bản đã gần đạt mục tiêu 2% của BOJ. Ông cũng cho biết, BOJ đang theo dõi sát sao diễn biến của đồng yên vì các doanh nghiệp đang nhanh chóng chuyển chi phí nhập khẩu sang người tiêu dùng hơn trước đây.

Bình luận về vấn đề này, cựu quan chức BOJ Nobuyasu Atago cho biết: “Điều khá đáng chú ý là BOJ đã nêu rõ ràng rằng lạm phát cơ bản có thể vượt quá mục tiêu của mình”. “Về cơ bản, điều đó có nghĩa là có nguy cơ thực sự bị tụt hậu. Có khả năng BOJ sẽ tăng lãi suất sớm hơn so với dự báo chủ đạo của thị trường là vào tháng 12”, ông nói thêm.

Trong khi Mari Iwashita - Chiến lược gia lãi suất cấp cao tại Nomura Securities cũng cho rằng, Phó Thống đốc Uchida dường như phát tín hiệu rằng BOJ đang chuyển trọng tâm chính sách của mình sang rủi ro lạm phát. “Nếu lạm phát vượt quá dự kiến vào mùa hè, BOJ có thể tăng lãi suất vào tháng 10. Nếu không, họ có thể chờ đến sau đó. Một điều rõ ràng là họ chắc chắn sẽ tăng lãi suất một lần nữa trước cuối năm”.

Vẫn chưa cứu được đồng yên

Bất chấp việc BOJ tăng lãi suất lên cao nhất 31 năm, song đồng yên vẫn giao dịch dưới ngưỡng tâm lý quan trọng là 160 JPY/USD, khiến các nhà giao dịch cảnh giác trước khả năng can thiệp từ chính quyền Nhật Bản để hỗ trợ đồng nội tệ.

Theo đó hiện đồng nội tệ của Nhật đang được giao dịch ở mức 160,28 JPY/USD, dù đã tăng nhẹ trong phiên sáng thứ Tư (17/6). Theo các nhà phân tích, mặc dù BOJ tăng lãi suất lên cao nhất 31 năm, song lại đưa ra rất ít manh mối về thời điểm tăng lãi suất tiếp theo.

Trong khi thị trường kỳ vọng, động thái tăng lãi suất tiếp theo của BOJ nhiều khả năng sẽ diễn ra vào cuối năm. Chính sự thiếu quyết liệt của BOJ khiến thị trường nhất vọng, nên không đủ sức để nâng đỡ đồng yên phục hồi mạnh mẽ trở lại.

“Mặc dù cuộc họp báo... có chứa một số tín hiệu lạc quan về triển vọng của nền kinh tế Nhật Bản, nhưng nó đã không tạo ra nhiều thay đổi đối với kỳ vọng của thị trường về thời điểm động thái chính sách tiếp theo của BOJ”, Jane Foley - chiến lược gia ngoại hối cấp cao tại Rabobank cho biết. “Mặc dù quyết định của BOJ về việc đưa lãi suất chính sách trở lại mức 1% ngày hôm nay rất quan trọng, nhưng cuộc họp vẫn bị lu mờ bởi cuộc họp của Fed”.